حقوق بیماران و Patientenverfügung در اتریش ۲۰۲۶
در اتریش حقوق بیماران با قانون حمایت می‌شود و این حقوق فقط در بیمارستان‌ها کاربرد ندارد؛ داروخانه‌ها و پزشکان عمومی نیز مشمول آن هستند. اگر می‌خواهید از پیش مشخص کنید در صورتی که بعداً توان تصمیم‌گیری نداشتید کدام درمان‌های پزشکی را نمی‌پذیرید، می‌توانید از Patientenverfügung استفاده کنید.
در ادامه تفاوت نوع الزام‌آور و غیرالزام‌آور این سند، مدت اعتبار آن و راه‌های پیگیری نقض حقوق بیمار را توضیح می‌دهیم.
خلاصه مهم‌ترین نکات
- حقوق بیماران در اتریش در قانون حمایت شده و در Patientencharta نیز خلاصه شده است.
- برای تنظیم verbindliche Patientenverfügung، دریافت توضیحات جامع پزشکی الزامی است و سند باید نزد وکیل، سردفتر اسناد رسمی یا فرد واجد صلاحیت حقوقی از Patientenvertretung یا Erwachsenenschutzverein تنظیم شود.
- نوع الزام‌آور معمولاً ۸ سال اعتبار دارد، مگر اینکه مدت کوتاه‌تری تعیین کنید.
- این سند را می‌توانید هر زمان شخصاً لغو کنید.
- در هر ایالت اتریش یک نهاد حمایت از حقوق بیماران، یعنی Patientenanwaltschaft، فعالیت می‌کند و کارکنان آن موظف به حفظ محرمانگی هستند.
به‌عنوان بیمار چه حقوقی دارید؟
حقوق بیماران در برابر مراکز و کارکنان حوزه سلامت اعمال می‌شود؛ از جمله بیمارستان‌ها، درمانگاه‌ها، مراکز توان‌بخشی، خدمات اورژانس و آمبولانس، داروخانه‌ها، مطب‌های خصوصی، پرستاران، ماماها و فیزیوتراپیست‌ها.
مهم‌ترین حقوق بیمار
- حق درمان و مراقبت: بدون توجه به سن، جنسیت، خاستگاه، وضعیت مالی، مذهب یا نوع و علت بیماری، باید مطابق دانش روز پزشکی و با بهترین کنترل درد ممکن درمان و مراقبت شوید.
- احترام به کرامت انسانی: این حق شامل حفظ حریم خصوصی و جنسی، مراقبت مذهبی در بستری، حفاظت از اطلاعات پزشکی، پذیرش یا رد ملاقات‌کنندگان، تعیین فرد مورد اعتماد و امکان مرگی همراه با کرامت است.
- حق تصمیم‌گیری مستقل: پیش از معاینه و درمان باید درباره گزینه‌های موجود، خطرات و پیامدهای آن‌ها اطلاعات بگیرید. درمان اصولاً فقط با رضایت شما انجام می‌شود؛ مگر اینکه قابل تماس نباشید و تأخیر، خطر ایجاد کند.
- حق دریافت اطلاعات و دسترسی به مدارک: باید پیشاپیش درباره هزینه‌ها اطلاع‌رسانی شود. همچنین می‌توانید به پرونده پزشکی، از جمله تصاویر رادیولوژی، دسترسی داشته باشید و بدون ارائه دلیل، درخواست کپی کنید؛ هزینه تهیه کپی ممکن است بر عهده خودتان باشد.
در مورد کودکان، اطلاعات باید متناسب با سطح رشد آن‌ها ارائه شود. برای کودکان تا ۱۰ سال، هنگام بستری شدن باید امکان پذیرش یک همراه فراهم شود. اگر این امکان وجود نداشته باشد، باید حق ملاقات گسترده‌ای در نظر گرفته شود.
Patientenverfügung چیست؟
Patientenverfügung یک اعلامیه کتبی درباره خواست بیمار است که در آن از پیش، یک درمان پزشکی مشخص را رد می‌کنید؛ برای مثال برخی اقدامات طولانی‌کننده زندگی. این اعلامیه زمانی اجرا می‌شود که هنگام نیاز به درمان، توان تصمیم‌گیری نداشته باشید؛ مثلاً بیهوش باشید.
Patientenverfügung وصیت‌نامه نیست، زیرا برای دوره پس از مرگ تنظیم نمی‌شود.
در کنار آن، ابزارهای دیگری برای اعلام خواست قبلی وجود دارد؛ از جمله Vorsorgevollmacht، یعنی وکالت‌نامه پیشگیرانه، و Widerspruch gegen eine Organspende، یعنی اعلام مخالفت با اهدای عضو.
Patientenverfügung الزام‌آور یا غیرالزام‌آور
قانون Patientenverfügungs-Gesetz (PatVG) دو نوع Patientenverfügung را از هم جدا می‌کند:
verbindliche Patientenverfügung
- پزشک اصولاً باید مفاد آن را رعایت کند.
- پیش از تنظیم آن، دریافت توضیحات جامع پزشکی ضروری است.
- باید به‌صورت کتبی و با درج تاریخ تنظیم شود.
- باید در برابر یکی از اشخاص واجد صلاحیت حقوقی تنظیم شود.
- مدت اعتبار آن ۸ سال است، مگر اینکه مدت کوتاه‌تری تعیین کرده باشید.
Patientenverfügung غیرالزام‌آور
- پزشک الزام مستقیم به رعایت آن ندارد.
- با این حال، هنگام تشخیص خواست و اراده بیمار باید آن را در نظر بگیرد.
- شرایط شکلی ویژه‌ای برای آن تعیین نشده است.
در نوع الزام‌آور، درمان‌هایی که رد می‌کنید باید به‌طور مشخص نوشته شوند یا از کل متن به‌روشنی قابل فهم باشند. همچنین باید معلوم باشد که پیامدهای این تصمیم را به‌درستی درک کرده‌اید.
چگونه Patientenverfügung الزام‌آور تنظیم کنیم؟
- دریافت توضیحات پزشکی: پزشک باید درباره ماهیت Patientenverfügung و پیامدهای آن برای درمان، توضیحات جامع ارائه کند.
- تنظیم کتبی و درج تاریخ: پس از دریافت اطلاعات، سند باید در برابر یکی از افراد یا نهادهای زیر تنظیم شود:
- وکیل، یعنی ÖRAK؛
- سردفتر اسناد رسمی، یعنی ÖNK؛
- کارمند دارای دانش حقوقی در Patientenvertretung؛
- کارمند دارای دانش حقوقی در یک Erwachsenenschutzverein.
در صورت درخواست، می‌توان Patientenverfügung را در Patientenverfügungsregister اتاق سردفتران اسناد رسمی اتریش یا دفتر ثبت مربوط به وکلای اتریش ثبت کرد. بیمارستان‌های اتریش در سراسر کشور می‌توانند به این ثبت‌ها دسترسی داشته باشند. ثبت سردفتری با همکاری صلیب سرخ اتریش انجام می‌شود.
مدت اعتبار و موارد پایان اثر سند
Patientenverfügung الزام‌آور ۸ سال اعتبار دارد، مگر اینکه خودتان مدت کوتاه‌تری تعیین کرده باشید. پس از پایان این مدت، برای تمدید آن باید دوباره توضیحات پزشکی دریافت کنید. تغییر یا تکمیل سند نیز تمدید محسوب می‌شود و در این صورت دوره ۸ ساله از نو آغاز می‌شود. اگر سند در یک دفتر ثبت درج شده باشد، شخصی که تمدید در برابر او انجام شده باید تمدید را در همان ثبت نیز وارد کند.
اگر به دلیل ناتوانی در تصمیم‌گیری نتوانید سند را تمدید کنید، Patientenverfügung پس از پایان مهلت نیز همچنان الزام‌آور باقی می‌ماند.
سند اثر خود را از دست می‌دهد اگر:
- آزادانه یا به‌طور جدی تنظیم نشده باشد؛
- محتوای آن از نظر حقوق کیفری مجاز نباشد؛
- دانش پزشکی نسبت به زمان تنظیم سند به‌طور اساسی تغییر کرده باشد.
اگر حقوق بیمار نقض شود، به کجا مراجعه کنیم؟
در هر ایالت اتریش یک Patientenanwaltschaft فعالیت می‌کند. این نهادها نقش میانجی و مدافع حقوق بیمار را دارند و در برابر بیمارستان‌ها از حقوق بیماران حمایت می‌کنند. در بیشتر ایالت‌ها، حوزه فعالیت آن‌ها پزشکان دارای مطب خصوصی و خانه‌های سالمندان را نیز شامل می‌شود.
برخی بیمارستان‌ها واحد رسیدگی به شکایت خود را دارند و بعضی صندوق‌های بیمه درمانی نیز به شکایت‌ها رسیدگی می‌کنند.
شماره‌های تماس اعلام‌شده
- وین: Wiener Pflege-, Patientinnen- und Patientenanwaltschaft — +43 1 5871204
- نیدراسترایش: Patienten- und Pflegeanwaltschaft — +43 2742 900 515 575
- بورگن‌لاند: Patienten- und Behindertenanwaltschaft — +43 57 600 21 53
- اوبر‌اُسترایش: Patienten- und Pflegevertretung — +43 732 772 014 2 15
- اشتایرمارک: PatientInnen- und Pflegeombudsschaft — +43 316 877 3350
اگر در یک بیمارستان عمومی یا بیمارستانی عام‌المنفعه متحمل خسارت شده باشید، در برخی موارد ممکن است از Patientenentschädigungsfonds غرامت دریافت کنید. رسیدگی به این درخواست را Patientenanwaltschaft انجام می‌دهد و این روند رایگان است.
پرسش‌های متداول
آیا می‌توانم Patientenverfügung را لغو کنم؟
بله. شما می‌توانید هر زمان آن را لغو کنید، اما لغو باید شخصاً توسط خودتان انجام شود.
آیا می‌توانم خواسته‌های مربوط به مراسم خاکسپاری را در Patientenverfügung بنویسم؟
جسد بخشی از ماترک محسوب نمی‌شود و درباره خاکسپاری، نزدیک‌ترین بستگان تصمیم می‌گیرند. می‌توانید خواسته‌های خود را درباره مراسم پس از مرگ بیان کنید، اما این خواسته‌ها نباید با مقررات حقوق عمومی تعارض داشته باشند.
برای اهدای جسد می‌توانید با دانشگاه پزشکی وین، گراتس یا اینسبروک تماس بگیرید. بهتر است بستگان یا پزشک عمومی خود را نیز از این تصمیم مطلع کنید.
آیا می‌توانم از پرونده پزشکی خود کپی بگیرم؟
بله، برای درخواست کپی لازم نیست دلیل ارائه کنید؛ با این حال، ممکن است هزینه تهیه کپی بر عهده شما باشد.
آیا کارکنان Patientenanwaltschaft موظف به حفظ محرمانگی هستند؟
بله، کارکنان این نهادها موظف به رعایت محرمانگی هستند.
مراحل عملی پیشنهادی
- خواسته‌های خود درباره درمان‌هایی را که در صورت ناتوانی از تصمیم‌گیری نمی‌پذیرید، مشخص کنید.
- برای دریافت توضیحات جامع پزشکی درباره پیامدهای Patientenverfügung به پزشک مراجعه کنید.
- اگر سند الزام‌آور می‌خواهید، متن را با تاریخ و در برابر وکیل، سردفتر یا فرد واجد صلاحیت در Patientenvertretung یا Erwachsenenschutzverein تنظیم کنید.
- در صورت تمایل، سند را در Patientenverfügungsregister ثبت کنید.
- تاریخ پایان اعتبار ۸ ساله یا مدت کوتاه‌تری را یادداشت کنید و در زمان تمدید، دوباره توضیحات پزشکی بگیرید.
- اگر حقوق شما نقض شد، با Patientenanwaltschaft ایالت خود تماس بگیرید و مدارک پزشکی و مکاتبات مرتبط را نگه دارید.
توجه: این مطلب بر اساس اطلاعات منتشرشده در اینترنت، از جمله اطلاعات oesterreich.gv.at، تهیه شده و مشاوره حقوقی یا پزشکی محسوب نمی‌شود. در صورت نیاز به راهنمایی تخصصی، با وکیل، کارشناس حقوقی یا متخصص حوزه سلامت مشورت کنید.