توان‌بخشی، کار و معلولیت در اتریش در سال ۲۰۲۶
اگر بیماری، حادثه یا آسیب پایدار سلامتی باعث شده نتوانید کار کنید، در اتریش چندین نظام حمایتی برای بازگشت به زندگی کاری وجود دارد. بیمه درمانی، بیمه حوادث، بیمه بازنشستگی و نهادهای وزارت امور اجتماعی می‌توانند در زمینه درمان، مزایای مالی، توان‌بخشی و اشتغال کمک کنند. ارقام این مطلب مربوط به سال ۲۰۲۶ است.
خلاصه:
- کمک‌هزینه بیماری Krankengeld از روز چهارم ناتوانی کاری پرداخت می‌شود؛ میزان آن ۵۰ درصد درآمد قبلی و از روز ۴۳ام ۶۰ درصد است.
- پس از یک دوره طولانی بیماری، امکان کاهش موقت ساعات کار با عنوان Wiedereingliederungsteilzeit وجود دارد. این دوره یک تا شش ماه طول می‌کشد و در این مدت Wiedereingliederungsgeld پرداخت می‌شود.
- در ناتوانی موقت، به‌جای مستمری بازنشستگی ممکن است Rehabilitationsgeld یا برنامه آموزش مجدد پرداخت شود.
- Behindertenpass معمولاً از درجه معلولیت ۵۰ درصد به بالا قابل درخواست است.
- در صورت تبعیض، می‌توانید به‌صورت رایگان با Behindertenanwältin یا دفتر وکیل فدرال امور معلولیت تماس بگیرید.
چه نهادی هزینه توان‌بخشی را پرداخت می‌کند؟
مسئول پرداخت، به علت آسیب سلامتی بستگی دارد:
- حادثه کاری یا بیماری شغلی: نهاد بیمه حوادث AUVA (Allgemeine Unfallversicherungsanstalt) مسئول همه بخش‌های توان‌بخشی است. درمان پزشکی، دارو و وسایل کمک‌درمانی مانند ویلچر یا پروتز را بدون هزینه فراهم می‌کند.
- پس از بیماری: بیمه درمانی به‌صورت تکمیلی توان‌بخشی را انجام می‌دهد تا نتیجه درمان حفظ شود.
- در صورت خطر ناتوانی کاری: بیمه بازنشستگی می‌تواند وارد عمل شود. اصل این برنامه Rehabilitation statt Pension، یعنی «توان‌بخشی به‌جای مستمری» است.
کمک‌هزینه بیماری و حمایت از افراد خوداشتغال
برای کارکنان، Krankengeld زمانی پرداخت می‌شود که کارفرما دیگر حقوق را طبق Entgeltfortzahlung پرداخت نکند. افراد خوداشتغال Selbstständige نیز ممکن است واجد شرایط Unterstützungsleistung باشند؛ مشروط بر اینکه فعالیت کسب‌وکار به کار شخصی آنان وابسته باشد و معمولاً کمتر از ۲۵ کارمند داشته باشند.
- Krankengeld: از روز چهارم؛ ۵۰ درصد درآمد و از روز ۴۳ام ۶۰ درصد؛ معمولاً تا ۲۶ هفته، با سابقه بیمه قبلی تا ۵۲ هفته و در موارد استثنایی تا ۷۸ هفته.
- Unterstützungsleistung: از روز ۴۳ام و به‌صورت عطف‌به‌ماسبق تا روز چهارم؛ روزانه ۴۰٫۰۴ یورو در سال ۲۰۲۶؛ برای همان بیماری حداکثر ۲۰ هفته.
برای برخورداری از دوره ۵۲ هفته‌ای، باید در ۱۲ ماه پیش از بیماری دست‌کم شش ماه بیمه داشته باشید. تمدید تا ۷۸ هفته با تصمیم معاینه پزشک ارشد انجام می‌شود و این تصمیم باید حداکثر بین هفته‌های ۴۰ تا ۴۴ گرفته شود.
بازگشت به کار پس از بیماری طولانی
پس از دست‌کم شش هفته مرخصی استعلاجی، می‌توان با توافق کتبی وارد Wiedereingliederungsteilzeit شد. پیش از آن، مشاوره fit2work و تأیید خدمات پزشکی پزشک ارشد بیمه درمانی لازم است.
- ساعات کار هفتگی بین ۲۵ تا ۵۰ درصد کاهش می‌یابد.
- مدت دوره یک تا شش ماه است و با دلیل پزشکی می‌تواند در مجموع تا ۹ ماه تمدید شود.
- Wiedereingliederungsgeld بر اساس Krankengeld افزایش‌یافته و متناسب با میزان کاهش ساعات کار محاسبه می‌شود.
مثال: اگر ساعات کار به نصف کاهش یابد، ۵۰ درصد Krankengeld افزایش‌یافته پرداخت می‌شود. با کار در سطح ۷۵ درصد، ۲۵ درصد آن پرداخت خواهد شد. اگر در این دوره دوباره بیمار شوید، همین مبلغ ادامه پیدا می‌کند و Krankengeld جداگانه‌ای پرداخت نمی‌شود.
Rehabilitationsgeld و آموزش مجدد
پس از اصلاحات سال ۲۰۱۴، برای افرادی که در زمان اصلاحات کمتر از ۵۰ سال داشتند، مستمری ناتوانی کاری مدت‌دار دیگر پرداخت نمی‌شود. اگر فرد به دلیل پزشکی دست‌کم شش ماه نتواند شغل خود را انجام دهد، ابتدا توان‌بخشی پزشکی و سپس آموزش مجدد از طریق AMS بررسی می‌شود.
- Umschulungsgeld: برابر با کمک‌هزینه بیکاری به‌علاوه ۲۲ درصد است. آموزش مجدد باید در سطح مهارت قبلی فرد، متناسب با وضعیت سلامتی و در حوزه‌ای دارای فرصت شغلی انجام شود و با مشارکت خود فرد انتخاب می‌شود.
- Rehabilitationsgeld: اگر درخواست مستمری رد شود، اما ناتوانی موقت دست‌کم شش‌ماهه تشخیص داده شود و آموزش مجدد مناسب یا قابل انتظار نباشد، این مزایا پرداخت می‌شود. میزان آن برابر با Krankengeld است و از روز ۴۳ام با نرخ افزایش‌یافته محاسبه می‌شود؛ اما نباید از سطح کمک‌هزینه جبرانی برای افراد مجرد کمتر باشد. درخواست ناتوانی کاری، به‌صورت خودکار شامل درخواست این مزایا نیز می‌شود. اگر فرد از همکاری در توان‌بخشی خودداری کند، پرداخت برای همان مدت متوقف می‌شود.
در چارچوب بیمه حوادث، AUVA در زمان توان‌بخشی شغلی Übergangsgeld پرداخت می‌کند که حداقل ۶۰ درصد درآمد قبلی است.
فرصت‌های شغلی برای افراد دارای معلولیت
- جست‌وجوی کار: پیشنهادهای ویژه AMS، برنامه SMS Jugendcoaching، شبکه NEBA و خدمات Arbeitsassistenz می‌توانند کمک کنند. از اول ژانویه ۲۰۲۴، تا سن ۲۵ سالگی ناتوانی کاری دیگر به‌صورت خودکار تعیین نمی‌شود.
- Integrative Betriebe: برای افرادی که توانایی کاری آنان دست‌کم به نصف توانایی یک کارمند سالم می‌رسد. در این مراکز بیمه کامل و حقوق مطابق قرارداد جمعی پرداخت می‌شود و در بیش از ۲۵ حرفه نیز امکان آموزش وجود دارد.
- Beschäftigungstherapie: به‌جای حقوق، مبلغی به‌عنوان پول توجیبی پرداخت می‌شود که برای مثال Familienbeihilfe را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد. برای این خدمت، درخواست رسمی نزد اداره ناحیه یا شهرداری لازم نیست.
Behindertenpass و هزینه‌های مرتبط
Behindertenpass یک کارت شناسایی عکس‌دار است که افراد دارای درجه معلولیت حداقل ۵۰ درصد و محل اقامت در اتریش می‌توانند آن را از دفتر ایالتی SMS درخواست کنند. این کارت به‌خودی‌خود مزایای نقدی ندارد، اما تخفیف‌هایی فراهم می‌کند. از درجه معلولیت ۷۰ درصد، تخفیف ۵۰ درصدی در هزینه سفر با ÖBB وجود دارد. در صورت رد درخواست، می‌توان ظرف شش هفته اعتراض کرد.
- Rezeptgebühr برای هر بسته دارو در سال ۲۰۲۶: ۷٫۵۵ یورو.
- سهم پرداختی وسایل کمک‌درمانی در چارچوب ASVG، B-KUVG: ۱۰ درصد، حداقل ۴۶٫۲۰ یورو.
- سهم پرداختی وسایل کمک‌درمانی در چارچوب GSVG، BSVG: معمولاً ۲۰ درصد، حداقل ۴۶٫۲۰ یورو.
از جمله افراد معاف از سهم پرداختی، کودکان زیر ۱۵ سال، دریافت‌کنندگان کمک‌هزینه خانوادگی افزایش‌یافته و افرادی هستند که از پرداخت Rezeptgebühr معاف شده‌اند.
پرسش‌های متداول
آیا برای برخورداری از حمایت در برابر تبعیض، مدرک رسمی معلولیت لازم است؟
خیر. لازم نیست معلولیت به‌صورت رسمی تعیین شده باشد؛ اما باید ارتباط مستقیم میان معلولیت و رفتار ناعادلانه وجود داشته باشد.
در صورت تبعیض، از کجا می‌توانم کمک رایگان بگیرم؟
می‌توانید با Behindertenanwältin تماس بگیرید. شماره رایگان 0800/80 80 16 هر روز از ساعت ۹ تا ۱۲ پاسخ‌گو است.
آیا برای سگ راهنما یا سگ کمکی حمایت مالی وجود دارد؟
در صورت داشتن درجه معلولیت حداقل ۵۰ درصد، SMS می‌تواند در صورتی که سگ برای انجام کار ضروری باشد، حمایت مالی ارائه کند. افراد شاغل‌نبوده می‌توانند از صندوق حمایت حداکثر ۶۰۰۰ یورو دریافت کنند. دریافت این حمایت حق قانونی قطعی نیست.
آیا در زمان دریافت Rehabilitationsgeld بیمه هستم؟
بله، در بیمه درمانی و بیمه بازنشستگی به‌صورت جزئی بیمه‌شده باقی می‌مانید.
مراحل عملی پیشنهادی
- ابتدا علت ناتوانی کاری را مشخص کنید: بیماری، حادثه کاری یا بیماری شغلی؛ نهاد مسئول بر همین اساس تعیین می‌شود.
- گواهی پزشکی ناتوانی کاری و همه مدارک درمانی و بیمه‌ای خود را نگه دارید.
- برای مزایای مربوط به بیماری با بیمه درمانی خود تماس بگیرید و در صورت حادثه کاری یا بیماری شغلی، موضوع را با AUVA پیگیری کنید.
- اگر پس از حداقل شش هفته بیماری قصد بازگشت تدریجی دارید، با fit2work مشاوره بگیرید و درباره Wiedereingliederungsteilzeit با کارفرما گفت‌وگو کنید.
- در صورت ناتوانی موقت دست‌کم شش‌ماهه، وضعیت Rehabilitationsgeld یا Umschulungsgeld را از طریق نهادهای مربوط و AMS بررسی کنید.
- اگر درجه معلولیت شما حداقل ۵۰ درصد است، درخواست Behindertenpass را به دفتر ایالتی SMS ارائه دهید.
- در صورت تبعیض یا اختلاف، بدون پرداخت هزینه با Behindertenanwältin و شماره 0800/80 80 16 تماس بگیرید.
توجه: این مطلب بر اساس اطلاعات منتشرشده در منابع آنلاین تهیه شده و جایگزین مشاوره حقوقی، پزشکی یا شغلی نیست. برای تصمیم‌گیری درباره پرونده شخصی خود با وکیل، متخصص حقوق کار، پزشک یا مشاور امور اشتغال مشورت کنید.
منبع: oesterreich.gv.at