حقوق ماه سیزدهم و چهاردهم در اتریش؛ پرداخت‌های ویژه چگونه کار می‌کنند؟
در اتریش بسیاری از کارکنان علاوه بر حقوق ماهانه، سالانه دو پرداخت ویژه دریافت می‌کنند که در زبان روزمره «حقوق ماه سیزدهم و چهاردهم» نامیده می‌شوند. این پرداخت‌ها خودکار و برای همه اجباری نیستند؛ حق دریافت، مبلغ و زمان پرداخت آن‌ها به مقررات قابل‌اعمال در رابطه کاری بستگی دارد.
پرداخت ویژه (Sonderzahlungen) چیست؟
پرداخت ویژه نوعی از دستمزد است که در فواصل طولانی‌تر از حقوق عادی پرداخت می‌شود و در کنار پرداخت‌های جاری (laufende Bezüge) قرار می‌گیرد. از نظر مالیاتی، این مبالغ «پرداخت‌های دیگر» (sonstige Bezüge) محسوب می‌شوند.
دو نوع شناخته‌شده آن عبارت‌اند از:
- پاداش تعطیلات (Urlaubszuschuss، Urlaubsgeld یا Urlaubsbeihilfe) که معمولاً حقوق ماه سیزدهم نامیده می‌شود.
- پاداش کریسمس (Weihnachtsremuneration یا Weihnachtsgeld) که معمولاً حقوق ماه چهاردهم نامیده می‌شود.
علاوه بر این موارد، سهم از سود (Gewinnanteile)، پاداش ترازنامه (Bilanzgeld)، پاداش سالگرد (Jubiläumsgeld)، پاداش موجودی‌گیری (Inventurgeld)، پاداش فوق‌العاده، سنوات پایان کار (Abfertigung) و پرداخت ویژه بازنشستگان نیز ممکن است در گروه Sonderzahlungen قرار بگیرند. بااین‌حال، درباره پاداش‌ها، کمیسیون‌ها (Provisionen) و Bilanzgeld نمی‌توان به‌طور خودکار نتیجه گرفت که Sonderzahlung محسوب می‌شوند؛ شرایط هر پرداخت باید جداگانه بررسی شود.
چه کسی حق دریافت حقوق ماه سیزدهم و چهاردهم را دارد؟
در اتریش قانونی وجود ندارد که به‌طور عمومی پرداخت حقوق ماه سیزدهم و چهاردهم را برای همه کارفرمایان اجباری کند. این حق ممکن است در یکی از اسناد زیر تعیین شده باشد:
- قرارداد جمعی (Kollektivvertrag) مربوط به حوزه شغلی،
- توافق‌نامه محل کار (Betriebsvereinbarung)،
- قرارداد فردی کار (Arbeitsvertrag).
ابتدا باید Kollektivvertrag قابل‌اعمال برای شغل خود را بررسی کنید. اگر قرارداد جمعی وجود نداشته باشد، Arbeitsvertrag می‌تواند این موضوع را مشخص کند. معمولاً همین اسناد مبلغ و زمان سررسید پرداخت را نیز تعیین می‌کنند.
مبلغ پرداخت ویژه چقدر است؟
مبلغ واحدی برای همه وجود ندارد؛ زیرا Kollektivvertrag، Betriebsvereinbarung یا Arbeitsvertrag آن را تعیین می‌کند. به همین دلیل، مبلغ می‌تواند بر اساس حوزه کاری و محل اشتغال تفاوت زیادی داشته باشد.
برای محاسبه Urlaubszuschuss و Weihnachtsremuneration معمولاً حقوق یا دستمزد ماهانه مبنا قرار می‌گیرد. اینکه اضافه‌کاری‌های منظم و پاداش‌ها نیز در محاسبه وارد شوند یا نه، باید در قرارداد جمعی مشخص شده باشد یا به‌طور جداگانه توافق شود.
پرداخت ویژه چه زمانی پرداخت می‌شود؟
زمان پرداخت نیز قانون واحدی ندارد و باید در Kollektivvertrag یا Arbeitsvertrag بررسی شود. بااین‌حال، زمان‌های رایج عبارت‌اند از:
- Urlaubszuschuss / Urlaubsgeld: معمولاً در ژوئن یا ژوئیه.
- Weihnachtsremuneration / Weihnachtsgeld: معمولاً در نوامبر یا دسامبر.
مالیات حقوق ماه سیزدهم و چهاردهم
نحوه مالیات Sonderzahlungen با حقوق عادی تفاوت دارد و از نظر مالیاتی برای کارکنان معمولاً مطلوب‌تر است.
- یک‌ششم سالانه (Jahressechstel): تا سقف دو برابر پرداخت ماهانه متوسط، نرخ‌های مالیاتی ترجیحی برای پرداخت ویژه اعمال می‌شود.
- حد معافیت (Freigrenze): نخستین ۶۲۰ یورو با نرخ صفر مالیات‌گذاری می‌شود.
- حد ناچیز (Bagatellgrenze): اگر Jahressechstel حداکثر ۲٬۱۰۰ یورو باشد، حتی مالیات ترجیحی نیز کسر نمی‌شود.
اگر در طول سال پرداخت ویژه دیگری انجام شود و در نتیجه Jahressechstel از ۲٬۱۰۰ یورو عبور کند، پرداخت‌های ویژه‌ای که قبلاً دریافت شده‌اند نیز ممکن است مشمول مالیات شوند.
در مقابل، از نظر بیمه اجتماعی، تخفیف مشابهی وجود ندارد و پرداخت ویژه مشمول سهم بیمه اجتماعی است.
توجه: مبالغ مالیاتی ذکرشده در منبع در تاریخ ۲۵ مه ۲۰۲۲ آخرین‌بار به‌روزرسانی شده بودند. بنابراین باید مقادیر قابل‌اعمال در سال ۲۰۲۶ را از منابع رسمی بررسی کنید.
اگر در میانه سال شروع به کار کنید یا از کار خارج شوید
حق دریافت پرداخت ویژه به سال کاری مربوط است. اگر رابطه کاری در طول سال آغاز یا پایان یابد، معمولاً فقط سهم متناسب با مدت اشتغال، یعنی سهم تناسبی (aliquot)، پرداخت می‌شود.
دریافت مبلغ کامل زمانی مطرح است که رابطه کاری در تمام سال تقویمی یا سال کاری برقرار بوده باشد. بندهای بازپس‌گیری یا محاسبه مجدد (Rückverrechnungsklauseln) باید در Kollektivvertrag بررسی شوند. اگر قرارداد جمعی درباره این موضوع مقرره‌ای نداشته باشد، پرداخت ویژه باید متناسب با مدت رابطه کاری محاسبه شود.
پرسش‌های متداول
آیا کارفرما موظف است حقوق ماه سیزدهم و چهاردهم را پرداخت کند؟
قانون به‌طور عمومی چنین الزامی ایجاد نمی‌کند. این پرداخت زمانی اجباری است که در Kollektivvertrag، Betriebsvereinbarung یا Arbeitsvertrag پیش‌بینی شده باشد.
کدام پرداخت، ماه سیزدهم و کدام پرداخت، ماه چهاردهم است؟
Urlaubszuschuss یا Urlaubsgeld معمولاً ماه سیزدهم و Weihnachtsremuneration یا Weihnachtsgeld معمولاً ماه چهاردهم نامیده می‌شود.
آیا این پرداخت‌ها کاملاً معاف از مالیات هستند؟
خیر. نخستین ۶۲۰ یورو با نرخ صفر مالیات‌گذاری می‌شود و بخش بعدی ممکن است نرخ ترجیحی داشته باشد. در صورت حداکثر بودن Jahressechstel در سطح ۲٬۱۰۰ یورو، مالیات ترجیحی نیز کسر نمی‌شود؛ اما سهم بیمه اجتماعی همچنان اعمال می‌شود.
اگر کارفرما قرارداد را فسخ کند، آیا پرداخت ویژه تعلق می‌گیرد؟
اگر Kollektivvertrag مقرره دیگری نداشته باشد، سهم متناسب با مدت رابطه کاری باید پرداخت شود.
مراحل عملی بررسی حق دریافت
- نام Kollektivvertrag مربوط به شغل و حوزه کاری خود را پیدا کنید.
- در آن، شرایط دریافت Urlaubszuschuss و Weihnachtsremuneration، مبلغ و زمان پرداخت را بررسی کنید.
- Arbeitsvertrag و در صورت وجود Betriebsvereinbarung را با مقررات قرارداد جمعی مقایسه کنید.
- اگر در میانه سال شروع به کار کرده‌اید یا از کار خارج شده‌اید، سهم aliquot خود را بررسی کنید.
- فیش حقوقی را از نظر مالیات و سهم بیمه اجتماعی کنترل کنید؛ مبالغ مالیاتی مربوط به سال ۲۰۲۶ را از منبع رسمی تأیید کنید.
- در صورت اختلاف، برای بررسی قرارداد و محاسبه مبلغ به مشاور حقوق کار یا نهاد تخصصی مربوط مراجعه کنید.