Weiterbildungszeit ve Weiterbildungsteilzeit: Avusturya’da çalışırken eğitim

Avusturya’da çalışırken eğitim almak ve işinizi tamamen bırakmamak istiyorsanız iki seçenek bulunur: Weiterbildungszeit ve Weiterbildungsteilzeit. Bunlar, eski Bildungskarenz ve Bildungsteilzeit uygulamalarının yeni biçimleridir. Aşağıda 2026’da geçerli kurallar, süreler ve AMS destekleri özetlenmektedir.

Kısaca en önemli noktalar

• Her iki seçenek için de işverenle yazılı anlaşma yapılması gerekir.
• Aynı işverende kesintisiz olarak en az 12 aydır çalışıyor olmalısınız.
• Tamamen işten ayrılınan dönem 2 ay ile 1 yıl, kısmi çalışma seçeneği ise 4 ay ile 2 yıl arasında olabilir.
• Destek başvurusu, ikamet adresinizdeki AMS birimine yapılır.
• Yeni bir anlaşma ancak 4 yıllık bir Rahmenfrist sonrasında yapılabilir.

Kimler destekten yararlanabilir?

Başvuru sırasında mevcut Avusturyalı işvereninizde en az 12 aydır kesintisiz, tam ücretli ve tam sigorta yükümlülüğüne tabi bir işte çalışıyor olmanız gerekir.

Özel durumlar

• Mevsimlik çalışma (Saisonbetrieb): Başvurudan önceki 3 ay içinde ve son 24 ayın toplamında en az 12 ay Avusturya’da tam sigortalı olarak çalışmış olmalısınız.
• Çocuk sahibi olduktan sonra: Eğitimin başlamasından önceki 26 hafta içinde Kinderbetreuungsgeld veya Wochengeld almamış olmalısınız.
• Master veya Diplomstudium mezunları: Avusturya’da en az 4 yıllık tam sigortalı çalışma süresi ve bunun içinde mevcut işverende kesintisiz en az 12 aylık çalışma gerekir.

Mevsimlik çalışanlar da belirli şartları karşılamaları hâlinde bu anlaşmalardan yararlanabilir.

Hangi seçeneği tercih edebilirsiniz?

Weiterbildungszeit

İş sözleşmeniz devam eder, ancak belirlenen süre boyunca tamamen çalışmaya ara verirsiniz. Bu dönemde işvereninizden ücret almazsınız. Bu uygulama, eski Bildungskarenz sistemine karşılık gelir.

Weiterbildungsteilzeit

Çalışmaya devam eder, ancak çalışma saatlerinizi azaltarak boşalan zamanı eğitime ayırırsınız. Böylece iş ilişkinizi tamamen durdurmanız gerekmez.

Her iki durumda da gelir kaybını azaltmak için AMS desteği alınabilir. Tamamen çalışmaya ara verilen durumda destek Weiterbildungsbeihilfe, kısmi çalışma durumunda ise Weiterbildungsteilzeitbeihilfe olarak adlandırılır.

Süreler ve çalışma saatleri

• Weiterbildungszeit: En az 2 ay, en fazla 1 yıl sürer. Birden fazla bölüme ayrılabilir; her bölüm en az 2 ay olmalıdır. Bu dönemde çalışma yapılmaz.
• Weiterbildungsteilzeit: En az 4 ay, en fazla 2 yıl sürer. Bölümlere ayrılabilir; her bölüm en az 4 ay olmalıdır.
• Weiterbildungsteilzeit kapsamında çalışma süresi en az dörtte bir, en fazla yarı oranında azaltılır.
• Weiterbildungsteilzeit sırasında haftalık çalışma süresi en az 10 saat olmalıdır.
• Her iki seçenek için yeni bir anlaşma, 4 yıllık Rahmenfrist sonrasında yapılabilir.

Weiterbildungszeit için 4 yıllık Rahmenfrist, son dönemin başlangıcından itibaren hesaplanır. Bu süre içinde iki seçenek genellikle birbiriyle birleştirilemez. Ancak toplam sürenin tamamı kullanılmadıysa diğer seçeneğe bir kez geçiş yapılabilir. Kanun bu geçiş için 1:2 oranı öngörür. Geçişten sonra devam eden Rahmenfrist içinde ilk seçenek için yeni bir anlaşma yapılamaz.

Başka bir işverende yalnızca geringfügige Beschäftigung kapsamındaki, yani düşük gelirli çalışma sınırındaki bir işte çalışabilirsiniz.

Hangi eğitimler için destek verilir?

Destek, iş piyasası açısından yararlı olan ve yalnızca mevcut işvereninizde değil, başka işyerlerinde de kullanılabilecek beceriler kazandıran eğitimler için verilir. Bu şart überbetriebliche Verwertbarkeit olarak ifade edilir.

• Weiterbildungsbeihilfe: Eğitim en az 2 ay sürmeli ve haftada en az 20 saat olmalıdır.
• Weiterbildungsteilzeitbeihilfe: Eğitim en az 4 ay sürmeli ve haftada en az 10 saat olmalıdır.
• Üniversite eğitimi: Weiterbildungsbeihilfe için dönem başına en az 20 ECTS, Weiterbildungsteilzeitbeihilfe için dönem başına en az 10 ECTS kazanılmalıdır.
• Çocuk bakımı yoksa: Gereken süre Weiterbildungsbeihilfe için 16 saat veya ECTS, Weiterbildungsteilzeitbeihilfe için 8 saat veya ECTS olabilir.

Modüler eğitimlerde bir modülün Weiterbildungszeit için en az 2 ay, Weiterbildungsteilzeit için en az 4 ay sürmesi gerekir. Eğitim hedefi, Bildungsplan içinde belirtilmelidir.

İşverenle anlaşma nasıl yapılır?

Anlaşma mutlaka yazılı olmalıdır. Belgede başlangıç tarihi ve süre yer almalıdır. Weiterbildungsteilzeit için çalışma saatlerinin miktarı ve çalışma planı da yazılmalıdır. Ayrıca mevcut eğitim durumunuz, seçtiğiniz eğitim ve eğitim hedefi belirtilmelidir.

Anlaşma yapılırken hem sizin çıkarlarınız hem de işverenin ihtiyaçları dikkate alınır. İşyerinde Betriebsrat varsa, talebiniz üzerine görüşmelere dâhil edilmelidir.

Weiterbildungsteilzeit anlaşması, AMS’nin desteği onaylayan bildiriminin size tebliğ edilmesini izleyen günden önce yürürlüğe giremez. AMS’nin olumlu veya olumsuz kararını derhâl işvereninize bildirmeniz gerekir.

Başvuru nereye yapılır?

Başvuru yeri, Hauptwohnsitz olarak kayıtlı ana ikamet adresinizden sorumlu olan Arbeitsmarktservice (AMS) birimidir. Weiterbildungsbeihilfe veya Weiterbildungsteilzeitbeihilfe başvurusunu burada yapmalısınız.

Eğitime devam ettiğinizi nasıl kanıtlarsınız?

Eğitim ilerlemesini her modülün sonunda, en az 6 ayda bir ve destek döneminin sonunda kanıtlamanız gerekir. Bunun için şu belgeler kullanılabilir:

• Eğitim sonucunu gösteren belge,
• Böyle bir belge yoksa en az %75 devam ettiğinizi gösteren kanıt,
• Üniversite eğitiminde dönem başına veya 6 aylık süre içinde kazanılan ECTS puanlarını gösteren belge.

Sık sorulan sorular

İşverenin onay vermesi zorunlu mu?

Hayır. Her iki seçenek de işveren ile çalışan arasındaki anlaşmaya dayanır. Bu nedenle tarafların ortak kararı gerekir.

Bu dönemde başka bir yerde çalışabilir miyim?

Evet, ancak başka bir işverende yalnızca geringfügige Beschäftigung kapsamındaki düşük gelirli çalışma ölçüsünde çalışabilirsiniz.

Süreyi birkaç bölüme ayırabilir miyim?

Evet. Weiterbildungszeit için her bölüm en az 2 ay, toplam süre en fazla 1 yıl; Weiterbildungsteilzeit için her bölüm en az 4 ay, toplam süre en fazla 2 yıl olabilir. Bu süreler 4 yıllık Rahmenfrist içinde değerlendirilir.

Weiterbildungsteilzeit ne zaman başlayabilir?

En erken, AMS’nin desteği onaylayan bildirimini takip eden gün başlayabilir.

Uygulamada atılacak adımlar

1. Eğitiminizin iş piyasası açısından uygun olup olmadığını, süresini ve haftalık saatlerini kontrol edin.
2. Mevcut işvereninizdeki 12 aylık kesintisiz çalışma şartını ve varsa özel durumlara ilişkin şartları inceleyin.
3. İşvereninizle seçenek, süre, başlangıç tarihi ve çalışma düzeni hakkında görüşün.
4. Anlaşmayı tüm gerekli bilgilerle birlikte yazılı olarak hazırlayın; varsa Betriebsrat’ı görüşmelere dâhil edin.
5. Hauptwohnsitz adresinizden sorumlu AMS birimine destek başvurusu yapın.
6. AMS kararını işvereninize derhâl bildirin ve eğitim ilerlemesini düzenli belgelerle kanıtlayın.

Not: Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki ya da mesleki danışmanlık niteliği taşımaz. Özel durumunuz için bir avukata, iş hukuku veya istihdam uzmanına danışın.

Kaynak: oesterreich.gv.at