Avusturya’da kıdem tazminatı 2026: Abfertigung neu nasıl işler?

Avusturya’da 1 Ocak 2003’ten beri uygulanan Abfertigung neu, kıdem tazminatı sistemini daha esnek hale getirdi. Birikimler işverene değil çalışana bağlı olduğundan, iş değiştirildiğinde veya çalışma ilişkisi sona erdiğinde hak tamamen kaybolmaz.

Abfertigung neu nedir?

Abfertigung neu, işverenin her ay çalışan adına bir Betriebliche Vorsorgekasse (BV-Kasse) hesabına yaptığı katkılardan oluşur. Bu sistem, 1 Ocak 2003’te veya sonrasında başlayan iş ilişkileri için geçerlidir. 1 Ocak 2008’den bu yana zorunlu sigortalı freie Dienstnehmer de sisteme dahildir.

Kamu hizmetinde çalışanlar için farklı kurallar geçerlidir. Bu nedenle öffentlicher Dienst kapsamındaki çalışanların kendi özel düzenlemelerini ayrıca kontrol etmesi gerekir.

İşverenin katkısı ne kadar?

İşveren, çalışanın brüt ücretinin ve varsa özel ödemelerin, örneğin 13. ve 14. maaşın, %1,53’ünü her ay BV-Kasse’ye yatırır. Bu oran 2026’da da değişmemiştir.

• İş ilişkisinin ilk ayı katkıdan muaftır.
• Ödemeler ikinci aydan itibaren başlar.
• Katkı, çalışanın maaşından kesilmez.
• Gesundheitskasse katkıyı tahsil eder ve BV-Kasse’ye aktarır.

Bu ödemeler çalışma ilişkisi devam ettiği sürece birikir ve kıdem tazminatının temelini oluşturur.

BV-Kasse nasıl çalışır?

Mitarbeitervorsorgekasse, bugün resmi olarak Betriebliche Vorsorgekasse (BV-Kasse) olarak adlandırılan kurumlardır. Bu kasalar, işveren katkılarını yönetir ve yatırımlara yönlendirir. Avusturya’da bu tür sekiz kasa bulunmaktadır; hangi kasa ile sözleşme yapılacağına genellikle işveren karar verir.

İş değiştirildiğinde çalışan, birikiminin yeni işverenin BV-Kasse’sine aktarılmasını talep edebilir. Birikim çalışana bağlı olduğu için, yalnızca iş değiştirmek kıdem tazminatı hakkının kaybolmasına yol açmaz.

Parayı ne zaman alabilirsiniz?

Biriken tutarın ödenmesini isteyebilmek için, katkıların başlamasından veya son ödemeden bu yana en az üç katkı yılı tamamlanmış olmalıdır. Farklı işverenlerdeki dönemler bu hesaplamada birlikte değerlendirilir.

Üç katkı yılı şartı sağlanmışsa ödeme, iş ilişkisinin aşağıdaki şekillerden biriyle sona ermesi durumunda istenebilir:

• İşveren tarafından fesih,
• Karşılıklı anlaşma,
• Belirli süreli sözleşmenin sona ermesi,
• Haksız veya çalışanın kusuru olmadan gerçekleşen derhal işten çıkarma,
• Haklı nedenle çalışanın işten ayrılması; buna doğum nedeniyle ayrılma da dahildir,
• Çalışanın vefatı.

Çalışanın kendi isteğiyle istifa etmesi, haklı neden olmadan ayrılması, kusurlu şekilde işten çıkarılması veya üç katkı yılının tamamlanmamış olması halinde para kaybolmaz. Tutar BV-Kasse’de kalır ve birikmeye devam eder.

Emeklilikte ise yukarıdaki şartlar karşılanmasa bile kıdem tazminatı mutlaka alınabilir.

Ödeme seçenekleri

Ödeme şartları oluştuğunda, iş ilişkisinin sona ermesinden sonra altı ay içinde yazılı olarak BV-Kasse’ye hangi seçeneği istediğinizi bildirmeniz gerekir.

• Birikimin tek seferde ödenmesini istemek,
• Parayı mevcut BV-Kasse’de bırakıp yatırımlara devam etmek,
• Birikimi yeni işverenin BV-Kasse’sine aktarmak,
• Bir Pensionskasse’ye aktarmak,
• Emeklilik ek sigortasına aktarmak.

Herhangi bir seçim bildirilmezse para vergisiz bir hesapta kalır ve birikmeye devam eder. BV-Kasse, talep alındıktan sonra ödemeyi veya aktarımı ikinci takvim ayının sonunu izleyen beş iş günü içinde gerçekleştirmelidir.

Tek seferde ödeme ve vergi

Birikimi tek seferde almak isterseniz, tutardan %6 oranında indirimli ücret gelir vergisi (Lohnsteuer) kesilir. Vergiyi BV-Kasse doğrudan keser.

Alternatif olarak tutar bir Pensionskasse’ye veya emeklilik ek sigortasına aktarılabilir. Bu aktarım vergiden muaftır. Daha sonra emeklilik ek ödemesi olarak aylık şekilde alınan tutar da tamamen vergisizdir.

Abfertigung neu sisteminin avantajları

• İş değiştirildiğinde birikim hakkı kaybolmaz.
• İşveren katkıları çalışma süresi boyunca düzenli şekilde birikir.
• Çalışan, birikimi için ödeme, aktarım veya yatırım seçenekleri arasında karar verebilir.
• Katkılar ve kasa performansı takip edilebilir.

Yatırımlar piyasa dalgalanmalarından etkilenebilir. Bununla birlikte kanun bir sermaye garantisi öngörür: ödeme sırasında çalışan, en azından işveren tarafından yatırılmış katkıların toplamını alır.

Biriken tutarı yaklaşık olarak hesaplamak için brüt maaşınızı, çalışma yıllarınızı ve iş ilişkisinin sona erme şeklini dikkate almanız gerekir. Hesaplamalarda getiri ve yönetim ücretleri bulunmayabilir; 14 maaş üzerinden yapılan tahminlerde işverenin %1,53’lük katkısı esas alınır. Tek seferde ödemede %6 vergi kesilir, emeklilik kurumuna aktarımda ise vergi uygulanmaz.

Güncel ve ayrıntılı bilgiler için resmî Avusturya işletme portalındaki USP açıklamasına bakabilirsiniz.

Pratik olarak ne yapmalısınız?

1. Maaş bordronuzda veya BV-Kasse’den gelen belgelerde birikiminizin hangi kasada olduğunu kontrol edin.
2. İşveren katkılarının brüt maaşınızın ve ilgili özel ödemelerin %1,53’üne uygun olup olmadığını inceleyin.
3. İş ilişkisinin nasıl sona erdiğini ve en az üç katkı yılının tamamlanıp tamamlanmadığını kontrol edin.
4. Ödeme hakkınız varsa, iş ilişkisinin sona ermesinden itibaren altı ay içinde BV-Kasse’ye yazılı başvuru yapın.
5. Tek seferde ödeme, yeni kasaya aktarım veya Pensionskasse’ye/emeklilik ek sigortasına aktarım seçeneklerini karşılaştırın.
6. Kamu hizmetinde çalışıyorsanız, sizin için geçerli farklı kıdem tazminatı kurallarını ayrıca araştırın.