Weiterbildungszeit i Weiterbildungsteilzeit: jak uczyć się i pracować w Austrii

Jeśli chcesz podjąć naukę, ale nie zamierzasz rezygnować z pracy, w Austrii masz dwie możliwości. Dawne rozwiązania Bildungskarenz i Bildungsteilzeit działają w nowej formie jako Weiterbildungszeit oraz Weiterbildungsteilzeit. Poniżej przedstawiamy zasady obowiązujące w 2026 roku.

Najważniejsze informacje

• W obu przypadkach potrzebne jest pisemne porozumienie z pracodawcą.
• Co do zasady musisz pracować u tego samego pracodawcy nieprzerwanie od co najmniej 12 miesięcy.
• Pełna przerwa w pracy może trwać od 2 miesięcy do 1 roku.
• Wariant z niepełnym wymiarem czasu pracy może trwać od 4 miesięcy do 2 lat.
• O świadczenie należy wystąpić do właściwego dla Hauptwohnsitz urzędu AMS.
• Kolejne porozumienie można zawrzeć dopiero po upływie 4-letniego okresu ramowego, czyli Rahmenfrist.

Kto może skorzystać ze wsparcia?

W momencie składania wniosku musisz pozostawać u obecnego austriackiego pracodawcy w nieprzerwanym stosunku pracy od co najmniej 12 miesięcy. Zatrudnienie musi być wykonywane w pełnym wymiarze wynagrodzenia i wiązać się z pełnym obowiązkiem ubezpieczeniowym.

Obowiązują również dodatkowe zasady:

• Praca sezonowa (Saisonbetrieb): w trzech miesiącach poprzedzających złożenie wniosku oraz łącznie przez co najmniej 12 miesięcy w ciągu ostatnich 24 miesięcy trzeba było pracować w Austrii z pełnym ubezpieczeniem.
• Po urodzeniu dziecka: w ciągu 26 tygodni przed rozpoczęciem kształcenia nie można było pobierać Kinderbetreuungsgeld ani Wochengeld.
• Osoby z tytułem magistra lub ukończonymi studiami dyplomowymi (Master, Diplomstudium): muszą mieć co najmniej 4 lata zatrudnienia w Austrii z pełnym ubezpieczeniem, w tym co najmniej 12 miesięcy nieprzerwanej pracy u obecnego pracodawcy.

Pracownicy sezonowi również mogą zawrzeć takie porozumienie, jeśli spełniają określone warunki.

Weiterbildungszeit czy Weiterbildungsteilzeit?

W ramach Weiterbildungszeit stosunek pracy pozostaje zachowany, ale całkowicie przerywasz wykonywanie pracy. W tym czasie pracodawca nie wypłaca wynagrodzenia. Jest to odpowiednik dawnej Bildungskarenz.

W ramach Weiterbildungsteilzeit nadal pracujesz, ale w mniejszym wymiarze godzin. Pozostały czas przeznaczasz na kształcenie, dzięki czemu nie musisz całkowicie przerywać pracy.

W obu wariantach wsparcie AMS może częściowo zrekompensować utracony dochód:

• przy całkowitej przerwie jest to Weiterbildungsbeihilfe,
• przy ograniczeniu czasu pracy jest to Weiterbildungsteilzeitbeihilfe.

Czas trwania i wymiar pracy

• Weiterbildungszeit: od 2 miesięcy do 1 roku; nie wykonujesz w tym czasie pracy.
• Weiterbildungsteilzeit: od 4 miesięcy do 2 lat; czas pracy zmniejsza się co najmniej o jedną czwartą i maksymalnie o połowę.
• W przypadku Weiterbildungsteilzeit minimalny wymiar pracy wynosi 10 godzin tygodniowo.
• Oba rozwiązania można podzielić na kilka okresów. Pojedynczy okres musi trwać co najmniej 2 miesiące przy Weiterbildungszeit i co najmniej 4 miesiące przy Weiterbildungsteilzeit.
• Nowe porozumienie można zawrzeć dopiero po upływie 4-letniej Rahmenfrist.

W przypadku Weiterbildungszeit 4-letni okres ramowy liczy się od ostatniego rozpoczęcia tego rozwiązania. W tym okresie oba warianty zasadniczo nie mogą być łączone. Wyjątek jest możliwy, jeśli nie wykorzystasz całego przyznanego czasu: wtedy jeden raz możesz przejść na drugi wariant. Ustawa przewiduje przy tym przelicznik 1:2. Po zmianie w trwającej Rahmenfrist nie można zawrzeć kolejnego porozumienia w pierwotnej formie.

U innego pracodawcy możesz pracować najwyżej w ramach zatrudnienia o małym dochodzie, czyli geringfügige Beschäftigung.

Jakie kształcenie może być objęte wsparciem?

Wsparcie dotyczy kształcenia przydatnego z punktu widzenia rynku pracy i możliwego do wykorzystania także poza obecnym przedsiębiorstwem. Chodzi o tak zwaną überbetriebliche Verwertbarkeit.

• Weiterbildungsbeihilfe: kształcenie musi trwać co najmniej 2 miesiące i obejmować co najmniej 20 godzin tygodniowo.
• Weiterbildungsteilzeitbeihilfe: kształcenie musi trwać co najmniej 4 miesiące i obejmować co najmniej 10 godzin tygodniowo.
• Studia: wymagane jest uzyskanie co najmniej 20 ECTS na semestr przy Weiterbildungsbeihilfe albo 10 ECTS na semestr przy Weiterbildungsteilzeitbeihilfe.
• Jeżeli nie ma zapewnionej opieki nad dzieckiem, wymagane minimum wynosi 16 godzin lub ECTS przy pełnej przerwie oraz 8 godzin lub ECTS przy częściowym ograniczeniu pracy.

W przypadku kształcenia modułowego jeden moduł musi trwać co najmniej 2 miesiące przy całkowitej przerwie albo 4 miesiące przy pracy w niepełnym wymiarze. Cel kształcenia trzeba zapisać w planie nauki, czyli Bildungsplan.

Jak zawrzeć porozumienie z pracodawcą?

Porozumienie zawsze musi mieć formę pisemną. Należy w nim określić:

• datę rozpoczęcia i czas trwania,
• przy Weiterbildungsteilzeit także wymiar i rozkład czasu pracy,
• posiadane wykształcenie,
• wybrane kształcenie oraz jego cel.

Podczas uzgadniania warunków należy uwzględnić zarówno Twoje interesy, jak i potrzeby przedsiębiorstwa. Jeżeli w zakładzie działa rada zakładowa, czyli Betriebsrat, na Twój wniosek należy włączyć ją do rozmów.

Porozumienie dotyczące Weiterbildungsteilzeit może wejść w życie najwcześniej następnego dnia po doręczeniu decyzji AMS o przyznaniu wsparcia. O decyzji AMS, zarówno pozytywnej, jak i negatywnej, trzeba niezwłocznie poinformować pracodawcę.

Gdzie złożyć wniosek i jak potwierdzić naukę?

Wniosek składa się we właściwym dla głównego miejsca zamieszkania, czyli Hauptwohnsitz, urzędzie AMS.

Postępy w nauce trzeba potwierdzać po każdym module, jednak nie rzadziej niż co 6 miesięcy, a także po zakończeniu okresu pobierania wsparcia. Można to zrobić za pomocą:

• zaświadczenia o wyniku kształcenia,
• a jeśli takie zaświadczenie nie jest wydawane — potwierdzenia co najmniej 75-procentowej obecności,
• w przypadku studiów — potwierdzenia liczby ECTS uzyskanych w semestrze lub w ciągu 6 miesięcy.

Najczęstsze pytania

Czy pracodawca musi wyrazić zgodę?

Nie. Oba rozwiązania opierają się na porozumieniu pracownika z pracodawcą, dlatego wymagana jest wspólna decyzja.

Czy można pracować dodatkowo w innym miejscu?

Tak, ale tylko do wysokości dochodu właściwej dla geringfügige Beschäftigung.

Czy okres można podzielić na kilka części?

Tak. Przy pełnej przerwie pojedyncza część musi trwać co najmniej 2 miesiące, a łączny okres nie może przekroczyć 1 roku. Przy pracy w niepełnym wymiarze pojedyncza część musi trwać co najmniej 4 miesiące, a łączny okres nie może przekroczyć 2 lat w ramach 4-letniej Rahmenfrist.

Kiedy można rozpocząć Weiterbildungsteilzeit?

Najwcześniej następnego dnia po doręczeniu decyzji AMS o przyznaniu wsparcia.

Praktyczne kroki

1. Sprawdź, czy spełniasz wymóg stażu u obecnego pracodawcy oraz pozostałe warunki.
2. Wybierz kształcenie spełniające wymagania dotyczące czasu trwania, liczby godzin lub ECTS.
3. Przygotuj Bildungsplan i uzgodnij z pracodawcą wszystkie warunki na piśmie.
4. Złóż wniosek o odpowiednie świadczenie w AMS właściwym dla Twojego Hauptwohnsitz.
5. W przypadku Weiterbildungsteilzeit poczekaj na decyzję AMS przed rozpoczęciem uzgodnionego wariantu.
6. Zachowuj zaświadczenia o wynikach, frekwencji lub uzyskanych ECTS i przekazuj je zgodnie z wymaganymi terminami.

Informacje dotyczą zasad obowiązujących w 2026 roku i nie zastępują indywidualnej porady prawnej ani zawodowej. W razie wątpliwości skontaktuj się z AMS, specjalistą prawa pracy lub innym właściwym doradcą.

Źródło: oesterreich.gv.at