Avusturya’da Krankenstand: 2026’da hastalık izni hakkında bilinmesi gerekenler

Avusturya’da çalışan herkes bir noktada Krankenstand, yani hastalık nedeniyle işe gidememe, konusuyla karşılaşabilir. Bu durumda kime haber verilmesi gerektiği, ücretin kim tarafından ödendiği ve hastalık uzarsa ne olacağı önemlidir. Aşağıda 2026 yılı için temel kuralları, hastalık dışındaki ücretli kısa süreli izinleri ve fit2work desteğini bulabilirsiniz.

Kısaca:

• Krankenstand konusunun başlıca alanları Krankmeldung, Entgeltfortzahlung, Krankengeld ve Wiedereingliederungsteilzeit’tir.
• Düğün, çocuğun doğumu, taşınma veya doktor randevusu gibi kişisel nedenlerle genellikle en fazla bir haftaya kadar ücretli kısa süreli izin mümkün olabilir.
• Kesin durumlar ve süreler çoğunlukla Kollektivvertrag tarafından belirlenir.
• Uzun süreli veya sık tekrarlayan hastalıklarda fit2work ücretsiz danışmanlık sağlar. Yardım hattı: 0800/500 118.

Avusturya’da Krankenstand neleri kapsar?

Krankenstand yalnızca hastalık nedeniyle işe gitmemeyi ifade etmez. Konuyla ilgili başlıca başlıklar şunlardır:

• Hastalık izni hakkında genel bilgiler,
• hastalığın işverene bildirilmesi (Krankmeldung),
• hastalık sırasında ücretin ödenmeye devam etmesi (Entgeltfortzahlung),
• uzun bir hastalıktan sonra kademeli ve yarı zamanlı işe dönüş (Wiedereingliederungsteilzeit),
• hastalık parası (Krankengeld),
• e-card ve Avrupa Sağlık Sigortası Kartı.

Bu konularda çevrim içi danışmanlık ve hesaplama araçları da bulunur. Bildirim şekli, ücretin ne kadar süre ödeneceği ve Krankengeld miktarı hakkında güncel ve ayrıntılı bilgilerden yararlanabilirsiniz.

Hastalık sırasında kim ödeme yapar?

Avusturya’daki sistem iki farklı ödemeyi birbirinden ayırır: işveren tarafından ödenmeye devam eden ücret, yani Entgeltfortzahlung, ve hastalık parası, yani Krankengeld. Bu iki ödeme aynı değildir ve ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Krankengeld hakkı sınırsız değildir. Krankengeld hakkı sona eren kişiler için Almanca’da vom Krankengeld ausgesteuert ifadesi kullanılır. Bu kişiler de fit2work üzerinden daha uzun süreli destek alabilir.

Hastalık dışındaki nedenlerle ücretli izin

Sadece hastalık nedeniyle değil, kişiyi doğrudan ilgilendiren önemli bir neden ortaya çıktığında da kısa süreli ücretli izin mümkün olabilir. Bu izin genellikle en fazla bir hafta sürer.

• Kendi düğününüz veya çocuğunuzun doğumu: Ücret ödenmeye devam ederken kısa süreli izin.
• Yakın bir akrabanın düğünü veya vefatı: Ücret ödenmeye devam ederken kısa süreli izin.
• Taşınma: Ücret ödenmeye devam ederken kısa süreli izin.
• Doktor randevusu (Arztbesuch): Ücretli kısa süreli izin.
• Resmî makam çağrısı (behördliche Vorladung): Genellikle ücretli izin.
• Diğer resmî işler: Yalnızca mesai saatlerinde yapılması gerekiyorsa ve telefonla olduğu gibi başka bir yolla çözülemiyorsa.

Kesin nedenler ve izin süreleri çoğunlukla ilgili Kollektivvertrag’da düzenlenir. Sektörlere ait toplu iş sözleşmelerine Wirtschaftskammer (WKO) üzerinden ulaşılabilir. Kollektivvertrag daha dar bir düzenleme içeriyorsa çalışan, somut duruma göre Angestelltengesetz (AngG) 8. maddeye veya Allgemeines bürgerliches Gesetzbuch (ABGB) 1154b. maddeye de dayanabilir.

fit2work nedir ve kimlere yöneliktir?

fit2work, sağlık sorunlarının işi tehlikeye atmasını önlemeyi amaçlayan devlet destekli bir önleme programıdır. Danışmanlık ücretsizdir ve çalışma çağındaki herkes tarafından kullanılabilir.

Program özellikle şu kişilere yöneliktir:

1. Sık sık veya uzun süre Krankenstand’da olan ve bunun işi üzerinde sorun oluşturduğu kişiler,
2. fiziksel veya psikolojik kısıtlamalarla yaşayanlar,
3. sağlık nedenleriyle işini kaybetmekten endişe edenler,
4. sağlık nedenleriyle işsiz kalanlar.

fit2work hangi desteği sunar?

Programın iki temel amacı vardır: kişinin sağlık nedeniyle işini kaybetmesini önlemek ve uzun bir hastalıktan sonra işe dönüşünü desteklemek.

• Mevcut durumun değerlendirilmesi,
• kişiye özel önerilerle iş sağlığı veya iş psikolojisi değerlendirmesi,
• gerekli olması ve sağlık sigortası kurumu ÖGK’nın zamanında uygun ücretsiz tedavi sağlayamaması hâlinde ücretsiz klinik psikolojik tedavi,
• Krankengeld hakkı sona eren kişiler için daha uzun süreli Case Management Plus,
• yeni veya alternatif mesleki seçeneklerin geliştirilmesi,
• yardımlar ve sosyal ödemeler hakkında bilgilendirme ve kurumlarla iletişimde destek.

fit2work ayrıca bir eylem planı hazırlanmasına ve uygulanmasına yardımcı olur. Program yeni bir mesleki yön önerirse, kariyer değişikliği için yeni bir özgeçmiş hazırlanması gerekebilir.

fit2work’e nasıl ulaşılır?

Avusturya’nın her bölgesinde bölgesel danışmanlık ofisleri bulunur. Önceden randevu alınması gerekir:

• Avusturya’nın her yerinden ücretsiz olarak 0800/500 118 numaralı yardım hattını arayabilirsiniz.
• Alternatif olarak bulunduğunuz eyaletteki fit2work ofisiyle doğrudan iletişime geçebilirsiniz.

fit2work işverenlere de danışmanlık verir. Bu desteğin bir örneği, uzun süreli hastalıktan sonra kademeli işe dönüşün, yani Wiedereingliederungsteilzeit veya WIETZ’in, planlanmasıdır.

Sık sorulan sorular

Taşınma veya düğün nedeniyle kaç gün ücretli izin alınabilir?

Genellikle kısa süreli ve en fazla yaklaşık bir haftaya kadar izin söz konusu olabilir. Kesin süre çoğunlukla Kollektivvertrag tarafından belirlenir.

Doktor randevusu için geçen süre de ücretli midir?

Evet. Arztbesuch, ücret ödenen kişisel nedenler arasında yer alır.

Krankengeld hakkım sona ererse ne olur?

Krankengeld hakkı sona eren kişiler fit2work’ün Case Management Plus adlı daha uzun süreli desteğinden yararlanabilir.

fit2work danışmanlığı ücretli mi?

Hayır. Danışmanlık, çalışma çağındaki herkes için ücretsizdir.

Uygulamada atılacak adımlar

1. Çalışamayacak durumdaysanız işvereninize mümkün olan en kısa sürede bilgi verin ve Krankmeldung sürecini başlatın.
2. Entgeltfortzahlung ile Krankengeld’in farklı ödemeler olduğunu kontrol edin.
3. Kişisel bir neden nedeniyle işe gidemiyorsanız ilgili Kollektivvertrag’daki izin süresini inceleyin.
4. Sağlık sorununuz uzuyor veya işinizi tehdit ediyorsa ücretsiz fit2work randevusu alın.
5. Krankengeld hakkınız sona erdiyse Case Management Plus desteğini sorun.
6. Somut hukuki veya tıbbi durumunuz için iş hukuku ya da sağlık uzmanından danışmanlık alın.

Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki, tıbbi veya istihdam danışmanlığının yerine geçmez. Güncel uygulama için işvereniniz, ilgili Kollektivvertrag, ÖGK veya fit2work ile iletişime geçin.

Kaynak: oesterreich.gv.at