Pushimi mjekësor në Austri (Krankenstand): çfarë duhet të dini në 2026

Nëse punoni në Austri, herët a vonë mund të përballeni me çështjen e pushimit mjekësor, ose Krankenstand: kë duhet të njoftoni, kush paguan dhe çfarë ndodh nëse sëmundja zgjat. Ky artikull përmbledh informacionet kryesore për vitin 2026.

Çfarë përfshin Krankenstand në Austri?

Rregullat për pushimin mjekësor përfshijnë disa tema të lidhura me njëra-tjetrën:

• njoftimin e sëmundjes (Krankmeldung),
• vazhdimin e pagesës nga punëdhënësi gjatë sëmundjes (Entgeltfortzahlung),
• kthimin gradual dhe me kohë të pjesshme pas një sëmundjeje të gjatë (Wiedereingliederungsteilzeit),
• pagesën e sëmundjes (Krankengeld),
• përdorimin e e-card dhe të Kartës Evropiane të Sigurimit Shëndetësor.

Për njoftimin, kohëzgjatjen e vazhdimit të pagesës dhe shumën e Krankengeld ekzistojnë informacione dhe kalkulatorë online.

Kush paguan gjatë sëmundjes?

Sistemi dallon dy pagesa të ndryshme. E para është paga që vazhdon të paguhet nga punëdhënësi, Entgeltfortzahlung. E dyta është pagesa e sëmundjes, Krankengeld. Këto nuk janë e njëjta gjë dhe duhet të trajtohen veçmas.

E drejta për Krankengeld nuk zgjat pa kufi. Personat të cilëve u ka përfunduar e drejta për këtë pagesë quhen vom Krankengeld ausgesteuert. Për ta, fit2work ofron një formë më të gjatë mbështetjeje, të quajtur Case Management Plus.

Mungesa e paguar për arsye që nuk lidhen me sëmundjen

Pagesa mund të vazhdojë edhe kur mungesa nuk shkaktohet nga sëmundja. Nëse paraqitet një arsye e rëndësishme personale që ju pengon të punoni, mund të keni të drejtë për mungesë të paguar për një periudhë relativisht të shkurtër, zakonisht deri në një javë.

• martesa juaj ose lindja e fëmijës: mungesë e shkurtër me pagesë;
• martesa ose vdekja e një të afërmi të ngushtë: mungesë e shkurtër me pagesë;
• shpërngulja: mungesë e shkurtër me pagesë;
• vizita mjekësore (Arztbesuch): mungesë e paguar;
• thirrja nga një autoritet (behördliche Vorladung): zakonisht kohë e lirë e paguar;
• çështje të tjera zyrtare: vetëm nëse duhet të kryhen gjatë orarit të punës dhe nuk mund të zgjidhen në mënyrë tjetër, për shembull me telefon.

Rastet konkrete dhe kohëzgjatja zakonisht përcaktohen nga kontrata kolektive, Kollektivvertrag. Kontratat kolektive të sektorëve gjenden te Dhoma Ekonomike, Wirtschaftskammer (WKO). Nëse Kollektivvertrag e rregullon çështjen në mënyrë më të kufizuar, në raste individuale mund t’u referoheni edhe rregullave ligjore: Angestelltengesetz (AngG), § 8, ose ABGB, § 1154b.

Çfarë është fit2work?

fit2work është një program shtetëror parandalues për personat që kanë probleme shëndetësore dhe rrezikojnë vendin e punës. Këshillimi është falas dhe mund të përdoret nga çdo person në moshë pune.

Programi u drejtohet veçanërisht personave që:

1. mungojnë shpesh ose për periudha të gjata për shkak të sëmundjes dhe kjo krijon probleme në punë;
2. jetojnë me kufizime fizike ose psikologjike;
3. kanë frikë se mund ta humbin vendin e punës për arsye shëndetësore;
4. janë të papunë për arsye shëndetësore.

Çfarë ofron fit2work?

Qëllimi është të parandalohet humbja e vendit të punës për arsye shëndetësore dhe të mbështetet kthimi në punë pas një sëmundjeje të gjatë. Shërbimet përfshijnë:

• vlerësimin e situatës aktuale;
• vlerësim në mjekësinë e punës ose psikologji të punës, me propozime individuale;
• trajtim psikologjik klinik pa pagesë, kur është i nevojshëm dhe sigurimi shëndetësor (ÖGK) nuk mund të sigurojë në kohë trajtim të përshtatshëm falas;
• menaxhim më të gjatë të rastit përmes Case Management Plus për personat të cilëve u ka përfunduar e drejta për Krankengeld;
• zhvillimin e mundësive të reja ose alternative profesionale;
• informacion për mbështetjet dhe përfitimet, si dhe ndihmë në komunikimin me institucionet.

fit2work ju ndihmon gjithashtu të hartoni dhe zbatoni një plan veprimi. Punëdhënësit mund të marrin këshilla, për shembull për organizimin e kthimit gradual pas një sëmundjeje të gjatë, të quajtur WIETZ.

Si të kontaktoni fit2work?

Qendra këshillimi rajonale funksionojnë në të gjithë Austrinë. Për një takim duhet të kontaktoni paraprakisht:

• në numrin falas 0800/500 118, nga çdo pjesë e Austrisë;
• ose drejtpërdrejt me zyrën fit2work të landit tuaj.

Pyetje të shpeshta

Sa mungesë të paguar mund të kem për shpërngulje ose martesë?

Zakonisht bëhet fjalë për një periudhë relativisht të shkurtër, zakonisht deri në një javë. Kohëzgjatja e saktë zakonisht përcaktohet nga Kollektivvertrag.

A paguhet koha e vizitës te mjeku?

Po. Arztbesuch përfshihet te arsyet personale për të cilat mund të vazhdojë pagesa.

Çfarë ndodh kur përfundon Krankengeld?

fit2work mund të ndihmojë edhe personat të cilëve u ka përfunduar e drejta për Krankengeld, përmes mbështetjes më të gjatë Case Management Plus.

A duhet të paguaj për këshillimin e fit2work?

Jo. Këshillimi është falas për çdo person në moshë pune.

Hapat praktikë

1. Njoftoni punëdhënësin për sëmundjen sipas procedurës së vendit të punës dhe informohuni për Krankmeldung.
2. Kontrolloni nëse pagesa juaj bëhet si Entgeltfortzahlung nga punëdhënësi apo si Krankengeld.
3. Lexoni Kollektivvertrag-in e sektorit tuaj për rregullat mbi pagesën dhe mungesat personale.
4. Nëse sëmundja zgjat, përsëritet shpesh ose rrezikon vendin e punës, kontaktoni fit2work në numrin 0800/500 118.
5. Nëse jeni i papunë për arsye shëndetësore, kujdesuni edhe për detyrimet pranë shërbimit të punësimit, AMS.

Ky informacion bazohet në burime publike, përfshirë oesterreich.gv.at, dhe nuk zëvendëson këshillimin juridik, shëndetësor ose profesional. Për një rast konkret, drejtojuni një eksperti për të drejtën e punës, një profesionisti shëndetësor ose institucionit përkatës.