Avusturya’da kıdem tazminatı 2026: Abfertigung neu sistemi

Avusturya’da kıdem tazminatı, yalnızca iş sözleşmesi sona erdiğinde yapılan tek seferlik bir işveren ödemesi değildir. Abfertigung neu sistemi kapsamında işveren, her ay belirli bir katkıyı ayrı bir fonda biriktirir. Bu yazıda sistemin kimler için geçerli olduğunu, katkıların nasıl biriktiğini ve parayı ne zaman kullanabileceğinizi açıklıyoruz.

Abfertigung neu kimler için geçerlidir?

İş ilişkiniz 1 Ocak 2003 tarihinde veya sonrasında başladıysa sizin için yeni sistem geçerlidir. Sistem, Betriebliches Mitarbeiter- und Selbständigenvorsorgegesetz (BMSVG) tarafından düzenlenir.

1 Ocak 2008’den itibaren belirli koşulları karşılayan serbest hizmet sözleşmesi sahipleri (freie Dienstnehmer) de sisteme dahildir. Bu kapsam, Allgemeines Sozialversicherungsgesetz (ASVG) uyarınca zorunlu sigortalı olan ve sözleşmesi bir aydan uzun süren serbest hizmet ilişkileri için geçerlidir. 31 Aralık 2007 tarihinde zaten devam eden serbest hizmet ilişkileri de kapsama alınır.

Katkı ödeme yükümlülüğü, Avusturya’da faaliyet gösteren Avrupa Birliği şirketleri de dahil olmak üzere tüm işverenlere aittir.

Kıdem tazminatı birikimi nasıl oluşur?

Abfertigung neu, katkı esaslı bir sistemdir. İşveren, aylık ücret (Entgelt) ve varsa özel ödemeler (Sonderzahlungen) üzerinden katkı öder.

• Katkı oranı: Aylık ücret ve özel ödemelerin %1,53’ü
• Başlangıç: İş ilişkisinin başlamasıyla birlikte; ancak ilk ay katkıdan muaftır
• Tahsilat: Yetkili sağlık sigortası kurumu tarafından yapılır
• Aktarım: İşverenin seçtiği fona yatırılır

Para, Betriebliche Vorsorgekasse (BV-Kasse) adı verilen işveren tazminat ve sosyal güvence fonunda tutulur. Avusturya’da bu tür sekiz fon bulunur ve genellikle hangi fonla sözleşme yapılacağına işveren karar verir.

İş ilişkisi devam ederken ücret ödenmeyen veya daha düşük ücret ödenen bazı dönemler için de birikim yapılmaya devam eder. Bunlara askerlik, eğitim veya sivil hizmet; hamilelik ödeneği (Wochengeld) ya da hastalık parası (Krankengeld) alma hakkı veren dönemler ve çocuk bakım parası (Kinderbetreuungsgeld) alınan süreler örnek verilebilir. Bu durumlarda ödemeyi işveren veya Familienlastenausgleichsfonds yapar.

Eski sistemin aksine, tazminat miktarı belirli kademelerde sıçrayarak değil, sürekli olarak artar.

Paranızı ne zaman alabilirsiniz?

Paranın kullanımına ilişkin hakkın doğması için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir:

1. İlk katkıdan veya son kullanım kararından bu yana en az üç katkı yılının geçmiş olması gerekir. Farklı işverenlerde geçen katkı dönemleri birleştirilir.
2. İş ilişkisinin aşağıdaki sona erme biçimlerinden biriyle bitmiş olması gerekir:

• İşveren tarafından fesih (Kündigung)
• Haksız veya kusursuz derhal işten çıkarma (Entlassung)
• Haklı nedenle süresinden önce ayrılma (berechtigter vorzeitiger Austritt); buna doğum nedeniyle ayrılma (Mutterschafts- oder Vaterschaftsaustritt) da dahildir
• Karşılıklı anlaşma (einvernehmliche Auflösung)
• Belirli süreli sözleşmenin sona ermesi (Zeitablauf)
• Çalışanın ölümü

Ölüm halinde eş veya kayıtlı partner ile kendileri için aile yardımı (Familienbeihilfe) ödenen çocuklar, Todfallsabfertigung kapsamında ödemeye mutlaka hak kazanır.

Kendi isteğinizle istifa ederseniz ne olur?

Kendi isteğinizle istifa ettiğinizde, önemli bir neden olmadan işten ayrıldığınızda, işverenin sizi kendi kusurunuz nedeniyle işten çıkardığı durumlarda veya üç katkı yılı tamamlanmadığında genellikle parayı kullanma hakkınız doğmaz. İstisna, Mutterschutzgesetz (MSchG) veya babaların çocuk bakım iznine ilişkin Väter-Karenzgesetz (VKG) kapsamındaki kısmi çalışma döneminde yapılan istifadır.

Ancak birikmiş para kaybolmaz. Para, eski fondaki vergiden muaf tazminat hesabında kalır ve fon tarafından yatırıma devam edilir.

Emeklilikte kurallar daha avantajlıdır. Yaşlılık emekliliği (Alterspension) veya koridor emekliliği (Korridorpension) gibi kendi hakkınıza dayanan bir emeklilikten yararlanmaya başladığınızda ya da erken yaşlılık veya koridor emekliliği yaşına ulaştığınızda parayı kullanabilirsiniz. Bu durum, iş ilişkisinin elverişsiz bir şekilde sona ermiş olması veya üç katkı yılının tamamlanmamış olması halinde de geçerlidir.

Hangi seçenekleriniz var?

Parayı kullanma hakkınız doğduğunda dört seçenek bulunur:

1. Kıdem tazminatının ödenmesini istemek
2. Parayı mevcut fonda yatırmaya devam etmek
3. Yeni işverenin fonuna aktarmak
4. Parayı emeklilik fonu (Pensionskasse) gibi yaşlılık ödemesi yapan bir kuruma aktarmak

Herhangi bir seçim bildirmezseniz, birikim vergiden muaf tazminat hesabına aktarılır ve fon tarafından yatırılmaya devam eder.

Yatırılan tutar Kapitalgarantie ile korunur. Kullanım sırasında işveren tarafından yatırılan toplam tutarı en azından alırsınız. İşlemin herhangi bir masrafı yoktur ve bunun için resmi bir form bulunmaz.

Bildirim nasıl ve ne zamana kadar yapılmalıdır?

Seçiminizi işverene değil, doğrudan ilgili BV-Kasse fonuna bildirmeniz gerekir. İş ilişkisinin sona ermesinden sonra altı ay içinde yazılı bildirim yapılmalıdır.

• Seçimin fonuna bildirilmesi: İş ilişkisinin sona ermesinden itibaren altı ay içinde, yazılı olarak
• Fonun ödeme veya aktarımı gerçekleştirmesi: Başvuruyu izleyen ikinci takvim ayının sonundan itibaren beş iş günü içinde

Örneğin iş ilişkisi 18 Mart 2012’de sona ererse, seçim bildirimi en geç 18 Eylül 2012’ye kadar yazılı olarak yapılmalıdır. Başvuru 15 Mayıs 2012’de sunulursa fonun en geç 6 Ağustos 2012’de işlem yapması gerekir; çünkü 5 Ağustos pazar gününe denk gelmiştir.

Sık sorulan sorular

Kıdem tazminatı katkısı maaşımdan kesilir mi?

Hayır. %1,53 oranındaki katkıyı işveren öder. Katkı, sağlık sigortası kurumu tarafından tahsil edilerek fona aktarılır.

İş değiştirirsem birikimimi kaybeder miyim?

Hayır. Birikmiş tutar, iş ilişkisinin hangi şekilde sona erdiğinden veya ne kadar sürdüğünden bağımsız olarak korunur.

Fona hangi seçeneği istediğimi bildirmezsem ne olur?

Para, vergiden muaf tazminat hesabında tutulur ve fon tarafından yatırıma devam edilir.

Avusturya’da kaç kıdem tazminatı fonu vardır?

Avusturya’da sekiz adet Betriebliche Vorsorgekasse bulunur. Hangi fonla sözleşme yapılacağını genellikle işveren seçer.

Pratik olarak ne yapmalısınız?

1. İşvereninizden veya maaş belgelerinizden bağlı olduğunuz BV-Kasse fonunun adını kontrol edin.
2. İş ilişkisinin başlangıç tarihini ve toplam katkı dönemlerinizi kontrol edin.
3. İş sözleşmesi sona erdiğinde, sona erme biçiminin ödeme hakkı doğuran koşullardan biri olup olmadığını değerlendirin.
4. Hakkınız varsa, iş ilişkisinin sona ermesinden itibaren altı ay içinde seçiminizi fona yazılı olarak bildirin.
5. Karar vermeden önce ödemenin yapılmasını, fonda bırakılmasını veya başka bir fona aktarılmasını karşılaştırın.

Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Özel durumunuz için bir avukata, hukuk uzmanına veya iş hukuku uzmanına başvurun.

Kaynak: usp.gv.at