Puna në Austri pas moshës 50 vjeç: mbështetjet dhe puna me kohë të pjesshme

Kërkimi i një pune mund të jetë më i vështirë pas moshës 50 vjeç, por në Austri ekzistojnë disa masa për të mbështetur punonjësit më të moshuar dhe kompanitë që i punësojnë. Ky artikull shpjegon mbështetjet kryesore në vitin 2026, modelin e punës me kohë të pjesshme para pensionit dhe të drejtat në rast papunësie.

Shkurtimisht

• Me Altersteilzeit, orari i punës mund të ulet në masën 40 deri në 60 për qind dhe një pjesë e humbjes së pagës kompensohet.
• Për marrëveshjet e filluara pas 31 dhjetorit 2025, Altersteilzeitgeld paguhet për një periudhë maksimale prej katër vjetësh e gjysmë; kjo periudhë shkurtohet gradualisht çdo vit.
• Personat mbi 50 vjeç me periudhën e nevojshme të sigurimit mund të marrin Arbeitslosengeld deri në 52 javë.
• Punëdhënësi që punëson një person mbi 50 vjeç mund të marrë subvencion page nga AMS, përmes Eingliederungsbeihilfe.
• Pas moshës 60 vjeç, kontributi për sigurimin e aksidenteve nuk paguhet më nga punëdhënësi, ndërsa mbulimi i sigurimit vazhdon.

Çfarë është Altersteilzeit dhe për kë është?

Altersteilzeit është një model për punonjësit që duan të punojnë më pak gjatë viteve para pensionit, duke ruajtur një pjesë të konsiderueshme të të ardhurave. Orari i punës mund të reduktohet në masën 40 deri në 60 për qind.

Gjysma e diferencës së pagës së humbur kompensohet përmes Lohnausgleich. Për shembull, kur orari ulet me 40 për qind, punonjësi vazhdon të marrë 80 për qind të të ardhurave të mëparshme.

Punëdhënësi vazhdon të paguajë kontributet për sigurimin shëndetësor, pensional dhe të papunësisë mbi bazën e shumës së mëparshme të plotë. Kështu, këto të drejta nuk pakësohen. Edhe shuma e Abfertigung nuk ndikohet nga ulja e orarit.

Modeli mund të jetë i favorshëm edhe për punëdhënësin, sepse një pjesë e kostos së pagës mbulohet nga Altersteilzeitgeld, që paguhet nga AMS. Altersteilzeit mund të zbatohet vetëm me marrëveshje me punëdhënësin.

Ndryshimet nga viti 2026

Altersteilzeit mund të fillojë më së hershmi pesë vjet para arritjes së moshës së rregullt të pensionit, pra Regelpensionsalter. Për marrëveshjet e reja, periudha maksimale e pagesës së Altersteilzeitgeld shkurtohet gradualisht:

• Pas 31 dhjetorit 2025: maksimumi 4,5 vjet.
• Pas 31 dhjetorit 2026: maksimumi 4 vjet.
• Pas 31 dhjetorit 2027 dhe para 1 janarit 2029: maksimumi 3,5 vjet.
• Me fillim nga 1 janari 2029: maksimumi 3 vjet.

Gjithashtu, nga viti 2026 rritet gradualisht periudha e kërkuar e punës me sigurim papunësie: nga 780 në 884 javë.

Varianti i vazhdueshëm dhe varianti me bllok

Masa e rimbursimit për punëdhënësin varet edhe nga mënyra se si organizohet koha e punës:

• Altersteilzeit e vazhdueshme (kontinuierliche Altersteilzeit): nga viti 2026 deri në vitin 2028 rimbursohen 80 për qind, ndërsa nga viti 2029 rimbursohen 90 për qind.
• Varianti me bllok (Blockzeit): përqindja e rimbursimit ulet çdo vit që nga viti 2024. Për marrëveshjet me bllok që fillojnë nga viti 2029 nuk paguhet më Altersteilzeitgeld.

Mbështetjet për punëdhënësin që punëson persona mbi 50 vjeç

Këto masa mund të jenë të rëndësishme edhe për një person që kërkon punë, pasi mund t’i tregojë punëdhënësit se punësimi mund të mbështetet financiarisht.

• Eingliederungsbeihilfe: AMS mund t’i japë punëdhënësit mbështetje për kostot e pagës kur punëson një person mbi 50 vjeç që kërkon punë, në një marrëdhënie pune me sigurim të plotë. Shuma dhe kohëzgjatja përcaktohen veçmas nga AMS dhe punëdhënësi.
• Qualifizierungsförderung für Beschäftigte: trajnimi i punonjësve mbi 50 vjeç mund të mbështetet me 50 për qind të kostos së kursit, deri në 10 000 euro për person dhe për aplikim. Kursi duhet të zgjasë të paktën 16 orë dhe aplikimi duhet të dorëzohet në AMS jo më vonë se një javë para fillimit.
• Kombilohnbeihilfe: mund të ndihmojë rikthimin në punë me kohë të pjesshme.

Beschäftigungsinitiative 50+

Që nga viti 2018, AMS përdor çdo vit 165 milionë euro për integrimin e punonjësve më të moshuar në tregun e punës, në kuadër të Beschäftigungsinitiative 50+.

Programi u drejtohet personave të paktën 50 vjeç që janë të regjistruar në AMS prej më shumë se 90 ditësh. Në rast kufizimesh shëndetësore ose pas një ndërprerjeje të gjatë, për shembull për personat që rikthehen në tregun e punës, masa mund të përdoret edhe para përfundimit të 90 ditëve.

Sa zgjat Arbeitslosengeld pas moshës 50 vjeç?

Kohëzgjatja bazë e Arbeitslosengeld është 20 javë. Ajo mund të zgjatet në varësi të periudhës së sigurimit dhe moshës:

• Rasti bazë: 20 javë.
• 156 javë punësim të siguruar: 30 javë.
• Mbi 40 vjeç dhe të paktën 312 javë në 10 vitet e fundit: 39 javë.
• Mbi 50 vjeç dhe të paktën 468 javë në 15 vitet e fundit: 52 javë.

Nëse keni aplikuar për pension, deri në marrjen e vendimit mund të kërkoni edhe Pensionsvorschuss, paradhënie pensioni. Për këtë duhet të plotësohen kushtet për Arbeitslosengeld ose Notstandshilfe, përveç kushtit që lidhet me aftësinë për punë. Shuma përshtatet me përfitimin përkatës.

Kontribute më të ulëta në moshë më të madhe

• Sigurimi i aksidenteve: kontributi prej 1,1 për qind nuk paguhet më nga muaji pas mbushjes së 60 vjeç. Sigurimi vazhdon të jetë në fuqi. Kjo nuk ndikon në pagën neto, sepse këtë kontribut e paguan vetëm punëdhënësi.
• Sigurimi i papunësisë: sigurimi i detyrueshëm përfundon kur plotësohen të gjitha kushtet për pensionin e pleqërisë, me përjashtim të Korridorpension. Në çdo rast, ai përfundon jo më vonë se një vit pas moshës minimale për Korridorpension.
• Bonusphase: nëse pas arritjes së moshës së pensionit nuk e merrni pensionin dhe vazhdoni të punoni, pjesa e punëdhënësit dhe e punëmarrësit në kontributin pensional përgjysmohet. Megjithatë, në llogarinë e pensionit regjistrohet baza e plotë.

Pyetje të shpeshta

A mund ta kërkoj Altersteilzeit në mënyrë të njëanshme?

Jo. Altersteilzeit bazohet në një marrëveshje me punëdhënësin.

A ulet pensioni nëse jam në Altersteilzeit?

Punëdhënësi vazhdon të paguajë kontributet pensionale mbi shumën e mëparshme, ndaj kjo e drejtë nuk pakësohet.

Kush aplikon për Eingliederungsbeihilfe?

Mbështetjen e merr punëdhënësi nga AMS. Detajet dakordësohen mes punëdhënësit dhe AMS.

Kur mund të merret Arbeitslosengeld për 52 javë?

Kur personi është mbi 50 vjeç dhe ka pasur të paktën 468 javë punësim me sigurim papunësie gjatë 15 viteve të fundit.

Hapat praktikë

1. Kontrolloni moshën tuaj, periudhat e sigurimit dhe distancën deri te Regelpensionsalter ose Korridorpension.
2. Diskutoni me punëdhënësin nëse një marrëveshje Altersteilzeit është e mundur dhe nëse do të jetë variant i vazhdueshëm apo me bllok.
3. Kontaktoni AMS për Altersteilzeitgeld, Eingliederungsbeihilfe, Qualifizierungsförderung für Beschäftigte ose Kombilohnbeihilfe.
4. Nëse mbeteni pa punë, regjistrohuni menjëherë në AMS dhe kontrolloni nëse plotësoni kushtet për Arbeitslosengeld deri në 52 javë.
5. Nëse keni aplikuar për pension, pyetni AMS për mundësinë e Pensionsvorschuss.

Kujdes: Ky informacion bazohet në burimet e disponueshme në internet dhe nuk zëvendëson këshillimin profesional. Për një rast konkret, drejtohuni te AMS, një këshilltar i së drejtës së punës ose një profesionist tjetër i përshtatshëm.

Burimi: oesterreich.gv.at