Praca w Austrii po 50. roku życia: wsparcie i Altersteilzeit

Znalezienie pracy po 50. roku życia może być trudniejsze, jednak w Austrii istnieje kilka instrumentów wspierających starszych pracowników i zatrudniające ich firmy. Poniżej wyjaśniamy zasady obowiązujące w 2026 roku, działanie modelu pracy w niepełnym wymiarze przed emeryturą oraz prawa w przypadku bezrobocia.

Najważniejsze informacje

• W ramach Altersteilzeit czas pracy można zmniejszyć o 40–60%, a część utraconego wynagrodzenia jest uzupełniana.
• W przypadku umów rozpoczętych po 31 grudnia 2025 roku Altersteilzeitgeld przysługuje maksymalnie przez 4,5 roku; w kolejnych latach ten okres będzie się skracać.
• Osoba po 50. roku życia, która spełnia wymagania dotyczące okresów ubezpieczenia, może otrzymywać Arbeitslosengeld nawet przez 52 tygodnie.
• Pracodawca zatrudniający bezrobotną osobę po 50. roku życia może otrzymać z AMS dopłatę do wynagrodzenia, czyli Eingliederungsbeihilfe.
• Po ukończeniu 60 lat składka na ubezpieczenie wypadkowe nie jest już opłacana przez pracodawcę, ale ochrona ubezpieczeniowa pozostaje zachowana.

Na czym polega Altersteilzeit?

Altersteilzeit to model pracy w niepełnym wymiarze przeznaczony dla osób zbliżających się do emerytury. Pozwala pracować mniej, zachowując znaczną część wcześniejszego dochodu. Czas pracy można zmniejszyć o 40–60%.

Połowa różnicy między wcześniejszym a obecnym wynagrodzeniem jest wyrównywana w formie Lohnausgleich. Przy zmniejszeniu czasu pracy o 40% pracownik nadal otrzymuje 80% wcześniejszego dochodu.

Pracodawca nadal opłaca składki na ubezpieczenie zdrowotne, emerytalne i od bezrobocia od wcześniejszej, pełnej podstawy. Dzięki temu zmniejszenie czasu pracy nie powoduje utraty uprawnień w tych systemach. Nie zmienia się również wysokość odprawy Abfertigung.

Rozwiązanie jest korzystne także dla pracodawcy, ponieważ część kosztów wynagrodzenia może zostać pokryta przez wypłacane przez AMS Altersteilzeitgeld. Altersteilzeit wymaga porozumienia z pracodawcą i nie można rozpocząć jej jednostronnie.

Okres obowiązywania Altersteilzeit i zmiany od 2026 roku

Do Altersteilzeit można przystąpić najwcześniej pięć lat przed osiągnięciem ustawowego wieku emerytalnego, czyli Regelpensionsalter. Od 2026 roku stopniowo skraca się maksymalny okres, za który wypłacane jest Altersteilzeitgeld:

• umowy rozpoczęte po 31 grudnia 2025 roku: maksymalnie 4,5 roku,
• umowy rozpoczęte po 31 grudnia 2026 roku: maksymalnie 4 lata,
• umowy rozpoczęte po 31 grudnia 2027 roku i przed 1 stycznia 2029 roku: maksymalnie 3,5 roku,
• umowy rozpoczęte od 1 stycznia 2029 roku: maksymalnie 3 lata.

Zgodnie z dalszym harmonogramem Altersteilzeit będzie można zawierać dopiero trzy lata przed spełnieniem warunków do Korridorpension albo trzy lata przed osiągnięciem ustawowego wieku emerytalnego.

Od 2026 roku stopniowo zwiększa się również wymagany okres zatrudnienia z ubezpieczeniem od bezrobocia — z 780 do 884 tygodni.

Wariant ciągły i blokowy

Wysokość refundacji dla pracodawcy zależy także od sposobu rozłożenia czasu pracy:

• Kontinuierliche Altersteilzeit: w latach 2026–2028 refundowana część wynosi 80%, a od 2029 roku 90%.
• Blockzeit: od 2024 roku refundowana część z każdym rokiem maleje. W przypadku umów blokowych rozpoczynających się od 2029 roku Altersteilzeitgeld nie będzie już przysługiwać.

Wsparcie dla pracodawcy zatrudniającego osobę po 50. roku życia

Informacja o dostępnych dopłatach może pomóc podczas rozmowy z potencjalnym pracodawcą.

• Eingliederungsbeihilfe: AMS może przyznać pracodawcy dopłatę do kosztów wynagrodzenia, jeżeli zatrudni bezrobotną osobę po 50. roku życia na stanowisku objętym pełnym ubezpieczeniem. Wysokość i czas trwania wsparcia są ustalane indywidualnie przez AMS i pracodawcę.
• Qualifizierungsförderung für Beschäftigte: szkolenia pracowników po 50. roku życia mogą być dofinansowane do wysokości 50% kosztów kursu, maksymalnie 10 000 euro na osobę i wniosek. Kurs musi trwać co najmniej 16 godzin, a wniosek należy złożyć w AMS najpóźniej tydzień przed jego rozpoczęciem.
• Kombilohnbeihilfe: to forma wsparcia, która może ułatwiać powrót do pracy w niepełnym wymiarze.

Beschäftigungsinitiative 50+

Od 2018 roku AMS przeznacza co roku 165 milionów euro na aktywizację zawodową starszych pracowników w ramach programu Beschäftigungsinitiative 50+.

Program jest przeznaczony dla osób, które ukończyły co najmniej 50 lat i są zarejestrowane w AMS od ponad 90 dni. W przypadku ograniczeń zdrowotnych lub dłuższej przerwy w pracy, na przykład po ponownym wejściu na rynek pracy, wsparcie może być dostępne jeszcze przed upływem 90 dni.

Jak długo przysługuje Arbeitslosengeld po 50. roku życia?

Podstawowy okres wypłaty zasiłku dla bezrobotnych wynosi 20 tygodni. Przy dłuższym okresie ubezpieczenia i wyższym wieku może zostać wydłużony:

• standardowo: 20 tygodni,
• 156 tygodni ubezpieczonego zatrudnienia: 30 tygodni,
• po ukończeniu 40 lat i co najmniej 312 tygodniach ubezpieczenia w ostatnich 10 latach: 39 tygodni,
• po ukończeniu 50 lat i co najmniej 468 tygodniach ubezpieczenia w ostatnich 15 latach: 52 tygodnie.

Jeżeli został złożony wniosek o emeryturę, do czasu wydania decyzji można ubiegać się również o zaliczkę na emeryturę, czyli Pensionsvorschuss. Warunkiem jest spełnienie wymagań dotyczących Arbeitslosengeld albo Notstandshilfe, z wyjątkiem wymogu dotyczącego zdolności do pracy. Wysokość zaliczki jest powiązana z wysokością tych świadczeń.

Niższe składki w starszym wieku

• Ubezpieczenie wypadkowe: składka w wysokości 1,1% przestaje być naliczana od miesiąca następującego po 60. urodzinach. Ubezpieczenie pozostaje aktywne. Nie wpływa to na wynagrodzenie netto, ponieważ składkę tę opłaca wyłącznie pracodawca.
• Ubezpieczenie od bezrobocia: obowiązkowe ubezpieczenie ustaje po spełnieniu wszystkich warunków emerytury, z wyjątkiem Korridorpension, a najpóźniej po upływie roku od osiągnięcia minimalnego wieku dla Korridorpension.
• Bonusphase: jeżeli po osiągnięciu wieku emerytalnego pracownik nie pobiera emerytury i nadal pracuje, część składki emerytalnej opłacana przez pracownika i pracodawcę zmniejsza się o połowę. Konto emerytalne jest jednak nadal zasilane według pełnej podstawy.

Najczęstsze pytania

Czy można jednostronnie zażądać Altersteilzeit?

Nie. Altersteilzeit wymaga porozumienia z pracodawcą.

Czy Altersteilzeit obniży przyszłą emeryturę?

Pracodawca nadal opłaca składkę emerytalną od wcześniejszej podstawy, dlatego uprawnienie emerytalne nie zostaje zmniejszone z tego powodu.

Kto składa wniosek o Eingliederungsbeihilfe?

Świadczenie otrzymuje pracodawca z AMS. Szczegóły, w tym wysokość i okres wsparcia, ustalają między sobą pracodawca i AMS.

Kiedy Arbeitslosengeld przysługuje przez 52 tygodnie?

Warunkiem jest ukończenie 50 lat oraz co najmniej 468 tygodni zatrudnienia objętego ubezpieczeniem od bezrobocia w ciągu ostatnich 15 lat.

Praktyczne kroki

1. Sprawdź w AMS swoje okresy zatrudnienia objęte ubezpieczeniem od bezrobocia.
2. Jeżeli zbliżasz się do emerytury, porozmawiaj z pracodawcą o możliwości zawarcia porozumienia w sprawie Altersteilzeit.
3. Ustal, czy korzystniejszy będzie wariant kontinuierliche Altersteilzeit czy Blockzeit oraz jaki maksymalny okres wsparcia obowiązuje dla daty rozpoczęcia umowy.
4. Jeżeli szukasz pracy, zapytaj doradcę AMS o Eingliederungsbeihilfe, Beschäftigungsinitiative 50+ oraz Kombilohnbeihilfe.
5. Przed zapisaniem się na kurs sprawdź możliwość uzyskania Qualifizierungsförderung für Beschäftigte i pamiętaj o terminie złożenia wniosku — najpóźniej tydzień przed rozpoczęciem szkolenia.
6. W razie bezrobocia zgłoś się do AMS i sprawdź, czy spełniasz warunki do wydłużonego Arbeitslosengeld albo Pensionsvorschuss.

Uwaga: informacje mają charakter ogólny i nie stanowią porady prawnej ani zawodowej. W indywidualnej sprawie skonsultuj się z AMS, specjalistą prawa pracy lub doradcą emerytalnym.

Źródło: oesterreich.gv.at