Zmiana nazwiska lub imienia w Austrii: zasady, opłaty i właściwy urząd w 2026 roku

Zmianę nazwiska lub imienia w Austrii reguluje ustawa Namensänderungsgesetz (NÄG). Nie każdy może skorzystać z austriackiej procedury, a wysokość opłat zależy między innymi od tego, czy istnieje ustawowy powód zmiany.

Kto może złożyć wniosek o zmianę nazwiska lub imienia?

Z austriackiej procedury mogą skorzystać:

• obywatele Austrii,
• bezpaństwowcy oraz osoby o nieustalonym obywatelstwie, jeśli mają zwykłe miejsce pobytu w Austrii,
• uchodźcy objęci Konwencją genewską, jeśli mieszkają lub zwykle przebywają w Austrii,
• osoby, których więź z państwem pochodzenia została zerwana z poważnych powodów podobnych do sytuacji uchodźców i które mieszkają w Austrii.

W przypadku obywateli innych państw zastosowanie ma co do zasady prawo ich państwa. Nie stosuje się wtedy austriackiej procedury zmiany nazwiska przewidzianej w NÄG.

Z jakich powodów można zmienić nazwisko lub imię?

Ustawowy powód może istnieć między innymi wtedy, gdy obecne nazwisko:

• jest ośmieszające lub obraźliwe,
• jest trudne do wymówienia albo zapisania,
• jest tak samo brzmiące jak nazwisko innej osoby i wraz z datą urodzenia może prowadzić do pomyłki.

Inne uznawane powody obejmują:

• Pochodzenie zagraniczne: można wystąpić o nazwisko ułatwiające integrację. Wniosek trzeba złożyć w ciągu dwóch lat od uzyskania obywatelstwa austriackiego.
• Podwójne obywatelstwo: można uzyskać w Austrii nazwisko legalnie noszone już zgodnie z prawem drugiego państwa, aby nazwisko było takie samo w obu systemach prawnych.
• Wcześniejsze nazwisko: można wystąpić o przywrócenie nazwiska wcześniej legalnie noszonego lub używanego w dobrej wierze.
• Poważna niedogodność: należy wiarygodnie wykazać, że zmiana jest niezbędna, aby uniknąć poważnych szkód w relacjach gospodarczych lub społecznych.
• Ofiara przestępstwa: trzeba wiarygodnie wykazać, że osoba padła ofiarą przemocy, niebezpiecznej groźby lub przestępstwa seksualnego, a zmiana nazwiska może zapobiec kolejnym przestępstwom.

W przypadku imienia dodatkowym powodem może być zmiana religii, o którą należy wystąpić w ciągu dwóch lat, nowe imię małoletniego dziecka adoptowanego oraz sytuacja, gdy imię nie odpowiada płci danej osoby.

Jeśli nie występuje żaden ustawowy powód, można wystąpić o tak zwane Wunschname, czyli wybrane nazwisko lub imię. Taka procedura jest jednak znacznie droższa.

Ile kosztuje zmiana nazwiska lub imienia?

• Wniosek ustny: bez opłaty, zarówno przy ustawowym powodzie, jak i przy Wunschname.
• Wniosek pisemny: 21 euro.
• Załączniki: 6 euro za arkusz, jeśli dokumenty są dołączone do wniosku.
• Bundesgebühr: przy Wunschname 567 euro; przy ustawowym powodzie brak tej opłaty.
• Bundesverwaltungsabgabe: przy Wunschname 163 euro; przy ustawowym powodzie brak tej opłaty.

Jeżeli w ramach Wunschname przywracana jest pierwotna niemiecka forma nazwiska, którą dana osoba wcześniej nosiła, opłata administracyjna wynosi 54,50 euro.

Gdzie złożyć wniosek?

Właściwy jest urząd administracyjny według miejsca zamieszkania, zwykłego pobytu lub ostatniego miejsca zamieszkania w Austrii:

• zwykle Bezirkshauptmannschaft, czyli urząd powiatowy,
• w miastach statutowych Magistrat,
• w Wiedniu MA 63, czyli 63. wydział magistratu. Ten urząd jest właściwy także dla osób, które nigdy wcześniej nie mieszkały w Austrii.

Wniosek można złożyć na oficjalnym formularzu albo w formie pisemnej bez określonego wzoru. Zazwyczaj potrzebne są:

• akt urodzenia (Geburtsurkunde),
• akt małżeństwa lub dokument dotyczący zarejestrowanego związku partnerskiego,
• prawomocne orzeczenie rozwodowe, jeśli dotyczy,
• potwierdzenie obywatelstwa (Staatsbürgerschaftsnachweis),
• oficjalny dokument tożsamości ze zdjęciem.

Zmiana nazwiska po rozwodzie

Po rozwodzie albo rozwiązaniu zarejestrowanego związku partnerskiego poprzednie nazwisko nie wraca automatycznie. Można jednak złożyć wniosek o przyjęcie dowolnego nazwiska rodowego, które wcześniej było legalnie noszone.

Właściwy jest Standesamt miejsca zawarcia ostatniego małżeństwa. Wniosek można złożyć w dowolnym urzędzie stanu cywilnego w Austrii. Potwierdzenie zameldowania (Bestätigung der Meldung) może zostać na życzenie pobrane z centralnego rejestru meldunkowego (ZMR).

Nazwisko przejęte od byłego małżonka można zachować także przy zawarciu kolejnego małżeństwa.

Zmiana nazwiska dziecka

Nazwisko małoletniego dziecka może zostać zmienione w urzędzie stanu cywilnego albo w postępowaniu administracyjnym, zależnie od podstawy zmiany. Jeżeli zmienia się nazwisko jednego z rodziców, na przykład po ślubie, rozwodzie lub przywróceniu wcześniejszego nazwiska, nazwisko dziecka może zostać ponownie określone w Standesamt.

• Jeśli oboje rodzice mają władzę rodzicielską (Obsorge), muszą działać wspólnie.
• Dziecko w wieku od 10 do 14 lat musi zostać wysłuchane.
• Dziecko powyżej 14. roku życia samo decyduje o swoim nazwisku i musi osobiście złożyć wniosek.
• Przy wyłącznej władzy rodzicielskiej drugiego rodzica należy poinformować i wysłuchać.

Kiedy wniosek może zostać odrzucony?

Zmiana może nie zostać zatwierdzona, jeżeli nowe nazwisko lub imię:

• jest ośmieszające, obraźliwe albo nietypowe w Austrii,
• tworzy nazwisko złożone z kilku nazw, poza wyjątkami przewidzianymi w ustawie,
• powoduje ryzyko pomylenia z inną osobą,
• służy obejściu przepisów,
• nie odpowiada płci osoby, jeśli jest wpisane jako pierwsze imię,
• zostało już przyznane na własny wniosek w ciągu ostatnich dziesięciu lat, z wyjątkami przewidzianymi w ustawie.

Co zrobić po zmianie danych?

Po uzyskaniu nowego nazwiska lub imienia trzeba zgłosić zmianę w odpowiednich urzędach i zaktualizować dokumenty, między innymi paszport. Wymiana prawa jazdy jest dobrowolna.

Praktyczne kroki

1. Ustal, czy możesz skorzystać z austriackiej procedury na podstawie NÄG.
2. Określ, czy masz ustawowy powód zmiany, czy składasz wniosek o Wunschname.
3. Skontaktuj się z właściwą Bezirkshauptmannschaft, Magistrat albo w Wiedniu z MA 63.
4. Przygotuj wymagane dokumenty, w tym akt urodzenia, dokument tożsamości i dokumenty dotyczące małżeństwa lub rozwodu, jeśli mają zastosowanie.
5. Sprawdź wysokość opłat przed złożeniem wniosku i wybierz formę ustną lub pisemną.
6. Po decyzji zaktualizuj dane w dokumentach i u właściwych instytucji.

Informacje oparte są na źródłach dostępnych na oesterreich.gv.at i nie stanowią porady prawnej.