Промена на име во Австрија: правила, такси и надлежност во 2026 година

Промената на презиме или лично име во Австрија е регулирана со законот Namensänderungsgesetz (NÄG). Не секој може да поднесе барање според австриската постапка, а причината за промената влијае и врз надлежниот орган и врз трошоците. Подолу се најважните информации за 2026 година.

Кој може да побара промена на име?

Постапката за промена на презиме или лично име според австриските правила е достапна за:

• австриски државјани;
• лица без државјанство или со неутврдено државјанство, ако вообичаено престојуваат во Австрија;
• бегалци според Женевската конвенција, ако живеат или вообичаено престојуваат во Австрија;
• лица чии врски со матичната држава се прекинати поради сериозна причина слична на причините кај бегалците, а живеат во Австрија.

Важно за странските државјани: ако не сте австриски државјанин, промената на името вообичаено се врши според правото на вашата матична држава, а не преку австриската постапка за промена на име.

Од кои причини може да се промени името?

Законска причина може да постои, меѓу другото, ако сегашното име:

• звучи смешно или навредливо;
• тешко се изговара или пишува;
• е толку слично со името и датумот на раѓање на друго лице што може да дојде до забуна.

Други прифатливи причини се:

• Странско потекло: барате име што ќе ја олесни интеграцијата. Барањето мора да се поднесе во рок од две години од стекнувањето австриско државјанство.
• Двојно државјанство: сакате во Австрија да го користите името што законски го носите според правото на другата држава, за името да биде исто според двата правни системи.
• Претходно име: сакате повторно да го носите името што претходно сте го носеле законски или сте го користеле во добра вера.
• Сериозна штета: веродостојно можете да покажете дека промената е неопходна за да избегнете сериозни економски или општествени последици.
• Жртва на кривично дело: веродостојно можете да покажете дека сте жртва на насилство, опасна закана или сексуално кривично дело и дека промената може да спречи понатамошни кривични дела.

Кај личното име дополнителни причини може да бидат промена на верата во рок од две години, ново лично име за малолетно посвоено дете во рок од две години или ситуација во која името не одговара на полот на лицето.

Ако не постои ниту една од овие причини, сепак може да се побара промена на таканаречено Wunschname („посакувано име“), но постапката е значително поскапа.

Колку чини промената на име?

• Усно барање: бесплатно, и кај законска причина и кај Wunschname.
• Писмено барање: 21 евро.
• Прилози: 6 евра по лист, само ако се приложуваат документи.
• Bundesgebühr: нема кај законска причина; 567 евра за Wunschname.
• Bundesverwaltungsabgabe: нема кај законска причина; 163 евра за Wunschname.

Ако со Wunschname се враќа оригиналната германска форма на име што лицето претходно веќе ја носело, административната такса изнесува 54,50 евра.

Каде се поднесува барањето?

За постапката е надлежна Bezirksverwaltungsbehörde според местото на живеење или вообичаен престој, односно според последното живеалиште во Австрија. Тоа обично е:

• Bezirkshauptmannschaft во соодветниот округ;
• Magistrat во градовите со сопствен статут;
• MA 63 во Виена, вклучително и за лица кои никогаш не живееле во Австрија.

Барањето може да се поднесе на официјален формулар или во слободна писмена форма. Вообичаено се потребни:

• Geburtsurkunde – извод од матичната книга на родени;
• извод или потврда за брак или регистрирано партнерство;
• правосилна одлука за развод;
• Staatsbürgerschaftsnachweis – доказ за државјанство;
• службен документ со фотографија.

Промена на име по развод

По развод или по престанок на регистрирано партнерство, претходното име не се враќа автоматски. Ако сакате, може да го вратите кое било презиме што претходно сте го носеле законски.

Надлежен е Standesamt според местото на склучување на последниот брак, но барањето во Австрија може да се поднесе во кој било Standesamt. Потврдата за пријавено живеалиште, Bestätigung der Meldung, може по барање да се провери преку централниот регистар ZMR.

Презимето добиено од поранешниот брачен другар може да се задржи и во нов брак. На пример, лице што по разводот го задржало презимето Müller може со новиот брачен другар да го избере „Müller“ како заедничко презиме. Поранешниот брачен другар нема право да се спротивстави на тоа.

Промена на името на дете

Името на малолетно дете може да се промени во Standesamt преку ново определување на името или преку службена постапка, зависно од причината. На пример, ако еден од родителите го промени името поради брак, развод или враќање на претходно име, името на детето може повторно да се определи во матичната служба.

• Ако и двајцата родители ја имаат родителската грижа (Obsorge), мора да постапат со согласност.
• Дете на возраст од 10 до 14 години мора да биде сослушано.
• Дете постаро од 14 години самото одлучува за своето име и мора лично да поднесе барање.
• Ако само едниот родител има Obsorge, другиот родител мора да биде известен и сослушан.

Кога барањето може да биде одбиено?

Промената, на пример, може да не биде дозволена ако:

• новото име е смешно, навредливо или не е вообичаено во Австрија;
• презимето би било составено од повеќе имиња, освен во законски предвидените исклучоци;
• би предизвикало забуна со друго лице;
• промената би служела за заобиколување на законските правила;
• првото лично име не одговара на полот на подносителот;
• лицето го добило името по сопствено барање во последните десет години, освен ако постои законски исклучок.

Што треба да направите по промената?

По одобрената промена, новите податоци треба да се пријават кај релевантните институции, на пример за издавање или промена на пасошот. Замената на возачката дозвола е доброволна.

Практични чекори

1. Проверете дали сте лице што може да ја користи австриската постапка според Namensänderungsgesetz (NÄG).
2. Определете дали имате законска причина или барате Wunschname.
3. Соберете ги потребните документи, особено Geburtsurkunde, доказот за државјанство и документот со фотографија.
4. Контактирајте ја надлежната Bezirksverwaltungsbehörde, Bezirkshauptmannschaft, Magistrat или MA 63 во Виена.
5. Поднесете го барањето усно или писмено и земете ги предвид соодветните такси.
6. По промената, известете ги институциите и проверете кои лични документи треба да ги замените.

Информациите се засноваат на достапни извори, вклучително и oesterreich.gv.at, и не претставуваат правен совет. За конкретен случај обратете се кај адвокат или друг квалификуван правен стручњак.