Станбена криза и бездомништво во Австрија: каде да побарате помош?

Ако не можете да ја платите киријата, ви се заканува иселување или веќе немате каде да преспиете, во Австрија можете да побарате помош на повеќе места. Федералната програма Wohnschirm и организациите во покраините работат на спречување и надминување на бездомништвото. Во продолжение се објаснети можностите достапни во 2026 година.

Накратко

• Системот за помош на лица без дом, Wohnungslosenhilfe, во соработка со општините нуди советување, спречување иселување, ноќни засолништа, привремено сместување и домови.
• Федералната програма Wohnschirm може да помогне со заостаната кирија, преселување и, еднократно, со долг за енергија.
• Советувањето преку Wohnschirm е бесплатно при загуба на домот, долг за кирија или исклучување на енергијата.
• Во Виена, првата централна контакт-точка е P7, додека Gruft работи 24 часа дневно.

Што значи станбена криза?

Станбена криза не значи само спиење на улица. Бездомништвото, односно Wohnungslosigkeit, може да има различни форми:

• акутно бездомништво: немате никаква можност за сместување;
• привремено сместување: престојувате во ноќно засолниште, дом или поддржано домување (betreutes Wohnen);
• бездомништво што непосредно се заканува: ризикувате да го изгубите станот или ви се заканува иселување (Delogierung);
• потенцијално бездомништво: киријата е преголем товар во однос на вашите приходи;
• скриено бездомништво: привремено живеете кај пријатели или познаници;
• неприфатливи станбени услови: станот е влажен, не може добро да се загрее или е пренатрупан.

Ова е важно затоа што службите за помош не интервенираат само откако некој ќе остане без покрив над глава. Помош може да се побара и пред да се случи тоа.

Каква помош може да добиете?

Институциите за помош на лица без дом, односно Einrichtungen der Wohnungslosenhilfe, работат заедно со општините. Нивната понуда може да вклучува:

• советување;
• спречување иселување (Delogierungsprävention);
• ноќни засолништа (Notschlafstellen);
• дневни центри и програми во текот на денот;
• привремено домување (Übergangswohnen);
• домови (Wohnheime).

Програми за спречување иселување нудат покраините, но и невладини организации.

Програмата Wohnschirm

Wohnschirm е програма на социјалното министерство (BMASGPK) чија цел е спречување и надминување на бездомништвото. Таа е субсидијарна, што значи дека се активира кога вашите сопствени средства или поддршката од покраината, градот или општината не се доволни или не се достапни.

WOHNSCHIRM MIETE

Оваа програма е наменета за станари кои имаат долг за кирија, не можат да го платат и поради тоа можат да го изгубат домот. Може да овозможи преземање на заостанатата кирија или финансиска помош за преселување во нов, попристапен стан.

WOHNSCHIRM HOUSING FIRST

Оваа програма е наменета за лица без дом кои не можат сами да излезат од таквата ситуација. Може да посредува за добивање попристапен стан со поддршка од социјален работник, како и да покрие трошоци за изнајмување, на пример кауција и финансиски придонес.

Основната идеја на Housing First е прво да добиете сопствен стан, а потоа да добивате дополнителна поддршка.

WOHNSCHIRM ENERGIE

Оваа програма е наменета за лица со ниски приходи, во оправдани случаи. Ако непосредно ви се заканува исклучување на енергијата или веќе сте исклучени, по советување и поднесување барање може еднократно да се преземе долгот за енергија.

Како се поднесува барањето?

Кај Wohnschirm MIETE, првиот чекор е бесплатно советување со социјални работници. Потоа може да поднесете барање за преземање на долгот или за помош при преселување. Кај долговите за енергија, исто така следуваат советување и барање, по што се одлучува дали долгот ќе биде преземен.

Списокот на советувалишта и одговорите на честите прашања се достапни на веб-страницата на Wohnschirm.

Каде да побарате помош во покраините?

Во секоја покраина работат локални организации. Меѓу примерите се:

• Виена: Wiener Wohnungslosenhilfe (Fonds Soziales Wien), P7, bzWO, Gruft, Obdach Wien, Volkshilfe Wien (FAWOS);
• Долна Австрија: Caritas Beratungsstelle für Wohnungssicherung, BEWOK, Verein Wohnen;
• Горна Австрија: ARGE für Obdachlose (Linz), Verein Wohnplattform, Mosaik (Vöcklabruck);
• Бургенланд: Caritas Burgenland, Sozialhaus Burgenland;
• Корушка: Caritas Kärnten, Volkshilfe Kärnten и советувалиште за станари во Klagenfurt;
• Штаерска: WOG (Caritas Graz-Seckau);
• Салцбург: Caritas Wohnungslosenhilfe, Soziale Arbeit GmbH;
• Тирол: Caritas Tirol, DOWAS Innsbruck, ISD, Verein für Obdachlose;
• Форарлберг: DOWAS Vorarlberg, Caritas Vorarlberg.

Посебни можности во Виена

Во Виена системот го координира Fonds Soziales Wien, во соработка со повеќе од 90 институции. P7 (Caritas) е централната прва контакт-точка за лица без дом. Таму може да добиете информации за ноќни засолништа, медицински и социјални услуги.

bzWO распределува места во поддржано домување за жени, мажи, парови и семејства. Постојат и услуги за одредени целни групи:

• a_way нуди ноќно сместување за млади на возраст од 14 до 20 години;
• FrauenWohnZentrum е наменет за жени постари од 18 години;
• Haus Immanuel е наменет за мајки и нивните деца.

Gruft е отворен деноноќно и нуди места за спиење и медицинска помош.

Често поставувани прашања

Дали мора веќе да живеам на улица за да побарам помош?

Не. Спречувањето иселување и Wohnschirm MIETE се наменети токму за ситуации во кои сè уште не сте го изгубиле станот, но имате долг за кирија.

Дали советувањето се плаќа?

Не. Советувањето преку Wohnschirm е бесплатно при долг за кирија, бездомништво и исклучување на енергијата.

Што ако веќе ми ја исклучиле електричната енергија?

Ако имате ниски приходи и станува збор за оправдан случај, Wohnschirm ENERGIE по советување и поднесување барање може еднократно да го преземе долгот, дури и ако исклучувањето веќе се случило.

Од каде да почнам во Виена?

Обратете се во P7, која е централна прва контакт-точка за лица без дом. За итно ноќно сместување и медицинска помош, Gruft е отворен 24 часа дневно.

Практични чекори

1. Ако ви се заканува иселување, веднаш побарајте советување за Delogierungsprävention или контактирајте со Wohnschirm.
2. Подгответе информации за долгот за кирија или енергија и за вашите приходи и станбена ситуација.
3. За програмите на Wohnschirm прво закажете бесплатно советување со социјален работник.
4. Ако веќе немате каде да преспиете, обратете се во локална организација за Wohnungslosenhilfe или во ноќно засолниште.
5. Во Виена, како прва адреса користете го P7; за итна ноќна помош обратете се во Gruft.

Оваа информација е подготвена врз основа на јавно достапни извори и не претставува правен, социјален или медицински совет. За конкретен случај обратете се кај надлежната служба или советувалиште.

Извор: oesterreich.gv.at