Kryzys mieszkaniowy i bezdomność w Austrii: gdzie szukać pomocy?

Jeśli nie możesz opłacić czynszu, grozi Ci eksmisja albo nie masz gdzie spać, w Austrii możesz skorzystać z pomocy państwowej i organizacji działających w poszczególnych krajach związkowych. Program Wohnschirm oraz lokalne instytucje pomagają zapobiegać utracie mieszkania i zapewniają tymczasowe zakwaterowanie.

Najważniejsze informacje

• System pomocy dla osób bez mieszkania (Wohnungslosenhilfe) oferuje poradnictwo, zapobieganie eksmisjom, noclegownie, tymczasowe mieszkania i domy mieszkalne.
• Federalny program Wohnschirm może przejąć zaległości czynszowe, pomóc przy przeprowadzce, a w określonych przypadkach jednorazowo pokryć zadłużenie za energię.
• Poradnictwo Wohnschirm jest bezpłatne w przypadku zagrożenia utratą mieszkania, zaległości czynszowych, bezdomności lub odcięcia energii.
• W Wiedniu centralnym punktem pierwszego kontaktu jest P7, a placówka Gruft działa przez całą dobę.

Co oznacza kryzys mieszkaniowy?

Kryzys mieszkaniowy nie dotyczy wyłącznie osób śpiących na ulicy. Bezdomność (Wohnungslosigkeit) może przybierać różne formy:

• bezdomność ostra: brak jakiegokolwiek miejsca noclegowego;
• tymczasowe zakwaterowanie: pobyt w noclegowni, domu mieszkalnym albo mieszkaniu ze wsparciem (betreutes Wohnen);
• bezdomność zagrażająca: ryzyko utraty mieszkania lub zbliżająca się eksmisja (Delogierung);
• potencjalna bezdomność: na przykład czynsz, który jest zbyt wysoki w stosunku do dochodu;
• bezdomność ukryta: tymczasowe mieszkanie u znajomych lub rodziny;
• nieakceptowalne warunki mieszkaniowe: wilgotne, zimne, źle ogrzewane albo nadmiernie zatłoczone mieszkanie.

Warto zgłosić się po pomoc odpowiednio wcześnie. Organizacje pomocowe nie zajmują się wyłącznie osobami, które już straciły mieszkanie.

Jaką pomoc można otrzymać?

Instytucje pomocy dla osób bez mieszkania (Einrichtungen der Wohnungslosenhilfe) współpracują z miastami i gminami. Oferowana pomoc może obejmować:

• poradnictwo socjalne;
• zapobieganie eksmisji (Delogierungsprävention);
• noclegownie (Notschlafstellen);
• programy dzienne i miejsca pobytu w ciągu dnia;
• mieszkania przejściowe (Übergangswohnen);
• domy mieszkalne (Wohnheime).

Programy zapobiegania eksmisji prowadzą zarówno kraje związkowe, jak i organizacje pozarządowe.

Program Wohnschirm

Wohnschirm to program Federalnego Ministerstwa Spraw Socjalnych, Zdrowia, Opieki i Ochrony Konsumentów (BMASGPK), którego celem jest zapobieganie bezdomności i pomoc w wyjściu z niej. Program ma charakter uzupełniający (subsydiarny): uruchamia się go wtedy, gdy własne środki oraz pomoc kraju związkowego, miasta lub gminy nie wystarczają albo nie są dostępne.

WOHNSCHIRM MIETE

Program jest przeznaczony dla najemców, którzy mają zaległości czynszowe, nie są w stanie ich spłacić i z tego powodu mogą stracić mieszkanie. Pomoc może polegać na przejęciu zaległości czynszowych albo na wsparciu finansowym przy przeprowadzce do nowego, możliwego do opłacenia mieszkania.

WOHNSCHIRM HOUSING FIRST

Program jest skierowany do osób bezdomnych, które nie są w stanie samodzielnie wyjść z tej sytuacji. Oferuje pośrednictwo w znalezieniu przystępnego cenowo mieszkania wraz ze wsparciem pracownika socjalnego. Może również pokryć koszty związane z najmem, takie jak kaucja i udział w finansowaniu.

Idea Housing First polega na tym, że osoba najpierw otrzymuje własne mieszkanie, a dopiero później dalsze wsparcie dostosowane do jej sytuacji.

WOHNSCHIRM ENERGIE

Program jest przeznaczony dla osób o niskich dochodach, w szczególnych przypadkach. Jeśli odcięcie energii bezpośrednio grozi albo już nastąpiło, po poradnictwie i złożeniu wniosku Wohnschirm może jednorazowo przejąć zadłużenie za energię.

Jak wygląda wniosek?

W przypadku Wohnschirm MIETE pierwszym krokiem jest bezpłatna konsultacja z pracownikami socjalnymi. Następnie można złożyć wniosek o przejęcie zaległości czynszowych albo o wsparcie przy przeprowadzce. W przypadku zadłużenia za energię również najpierw odbywa się konsultacja, a następnie składany jest wniosek, na podstawie którego zapada decyzja o ewentualnym przejęciu długu.

Lista punktów konsultacyjnych i odpowiedzi na często zadawane pytania są dostępne na stronie internetowej Wohnschirm.

Gdzie szukać pomocy w poszczególnych krajach związkowych?

• Wiedeń: Wiener Wohnungslosenhilfe (Fonds Soziales Wien), P7, bzWO, Gruft, Obdach Wien, Volkshilfe Wien (FAWOS).
• Dolna Austria: Caritas Beratungsstelle für Wohnungssicherung, BEWOK, Verein Wohnen.
• Górna Austria: ARGE für Obdachlose w Linzu, Verein Wohnplattform, Mosaik w Vöcklabruck.
• Burgenland: Caritas Burgenland, Sozialhaus Burgenland.
• Karyntia: Caritas Kärnten, Volkshilfe Kärnten oraz punkt konsultacyjny dla najemców w Klagenfurcie.
• Styria: WOG (Caritas Graz-Seckau).
• Salzburg: Caritas Wohnungslosenhilfe, Soziale Arbeit GmbH.
• Tyrol: Caritas Tirol, DOWAS Innsbruck, ISD, Verein für Obdachlose.
• Vorarlberg: DOWAS Vorarlberg, Caritas Vorarlberg.

Pomoc w Wiedniu

W Wiedniu systemem pomocy zajmuje się Fonds Soziales Wien, współpracujący z ponad 90 instytucjami. P7 prowadzony przez Caritas jest centralnym punktem pierwszego kontaktu dla osób bez mieszkania. Można tam uzyskać informacje o noclegowniach, usługach medycznych i pomocy socjalnej.

bzWO przydziela wspierane miejsca mieszkalne kobietom, mężczyznom, parom i rodzinom.

Działają także placówki dla określonych grup:

• a_way oferuje nocleg młodym osobom w wieku od 14 do 20 lat;
• FrauenWohnZentrum jest przeznaczone dla kobiet powyżej 18. roku życia;
• Haus Immanuel pomaga matkom z dziećmi.

Gruft jest otwarte przez całą dobę i oferuje między innymi miejsca do spania oraz opiekę medyczną.

Często zadawane pytania

Czy pomoc jest dostępna dopiero wtedy, gdy śpię na ulicy?

Nie. Zapobieganie eksmisji i program Wohnschirm MIETE mają pomóc jeszcze przed utratą mieszkania, jeśli występują zaległości czynszowe.

Czy poradnictwo jest płatne?

Nie. Poradnictwo Wohnschirm jest bezpłatne w przypadku zaległości czynszowych, bezdomności i odcięcia energii.

Czy można uzyskać pomoc po odcięciu prądu?

W przypadku niskich dochodów i szczególnych okoliczności program Wohnschirm ENERGIE może, po konsultacji i złożeniu wniosku, jednorazowo przejąć zadłużenie za energię, także gdy odcięcie już nastąpiło.

Od czego zacząć w Wiedniu?

Najlepiej skontaktować się z P7, centralnym punktem pierwszego kontaktu dla osób bez mieszkania. W sytuacji wymagającej natychmiastowego noclegu można zgłosić się do całodobowej placówki Gruft.

Praktyczne kroki

1. Nie czekaj do dnia eksmisji. Skontaktuj się z lokalną organizacją Wohnungslosenhilfe albo punktem konsultacyjnym Wohnschirm.
2. Przygotuj informacje o umowie najmu, wysokości zaległości, dochodach oraz pismach dotyczących eksmisji lub odcięcia energii.
3. Umów bezpłatną konsultację z pracownikiem socjalnym.
4. Zapytaj, czy w Twojej sytuacji właściwy będzie program WOHNSCHIRM MIETE, WOHNSCHIRM HOUSING FIRST lub WOHNSCHIRM ENERGIE.
5. Jeśli nie masz gdzie spać, skontaktuj się z najbliższą noclegownią. W Wiedniu pierwszym adresem jest P7, a całodobową pomoc oferuje Gruft.

Informacje w tym artykule mają charakter ogólny i nie zastępują indywidualnej porady socjalnej ani prawnej. Dodatkowe informacje można znaleźć na stronie oesterreich.gv.at oraz na stronie programu Wohnschirm.