Постојан престој (Daueraufenthalt) во Австрија: права, потврда и такса во 2026 година

Ако како граѓанин на ЕУ, ЕЕП или Швајцарија живеете во Австрија веќе неколку години, по одреден период стекнувате право на постојан престој (Recht auf Daueraufenthalt). Ова право произлегува од законскиот престој и не зависи од поседувањето посебна дозвола, но по барање можете да добиете официјална потврда.

Накратко

• По пет години законски и непрекинат престој во Австрија го стекнувате правото на постојан престој.
• По барање се издава потврда за постојан престој (Bescheinigung des Daueraufenthalts), со такса од 44 евра.
• Барањето се поднесува лично кај надлежниот орган за престој (Niederlassungsbehörde) според местото на живеење.
• Дозволата наречена „Daueraufenthalt-EU“ е различна: таа е наменета за државјани на трети земји и чини 275 евра.

Кој го стекнува правото на постојан престој?

Државјаните на ЕУ, ЕЕП и Швајцарија, вклучувајќи ги и државјаните на Исланд, Лихтенштајн и Норвешка, го стекнуваат правото на постојан престој по пет години законски и непрекинат престој во Австрија.

Вообичаено, првиот чекор е да добиете потврда за регистрација (Anmeldebescheinigung). Таа треба да се побара во рок од четири месеци од влезот во Австрија.

Кои права ги носи Daueraufenthalt?

Постојаниот престој според правилата на ЕУ ги носи следните права:

• правото го стекнувате автоматски; потврдата само го документира;
• можете да останете во Австрија онолку долго колку што сакате;
• во основа ги имате истите права како државјаните на земјата во прашања поврзани со работата, образованието и социјалните права.

Што се смета за прекин во текот на петте години?

Престојот и понатаму се смета за непрекинат ако:

• во текот на една година сте биле отсутни помалку од шест месеци;
• сте биле отсутни подолг период поради воена обврска;
• еднаш сте биле отсутни најмногу дванаесет последователни месеци поради важна причина, на пример бременост и породување, сериозна болест, работа, стручна обука или службено испраќање во странство.

Важно: по стекнувањето на правото, можете да го изгубите ако живеете надвор од Австрија подолго од две години без прекин.

Дали правото може да се стекне порано од пет години?

Да. Поранешни вработени лица и самовработени лица во одредени случаи можат да го стекнат правото порано:

• Пензионирање: најмалку една година работа во Австрија и три години непрекинат престој во земјата;
• Неспособност за работа: две години непрекинат престој;
• Неспособност за работа поради професионална болест или несреќа на работното место: не е наведен посебен услов за времетраење.

Каде и како се бара потврдата?

Потврдата се бара лично кај надлежниот орган според вашето главно место на живеење:

• Вообичаено: окружната управа (Bezirkshauptmannschaft);
• Во град со сопствен статут (Statutarstadt): градската управа (Magistrat);
• Во Виена: MA 35, оддел „EWR“;
• Во Грац: Amt der Steiermärkischen Landesregierung.

Начинот на закажување термин може да се разликува според органот: некаде е можно онлајн, телефонски или по е-пошта, а некаде терминот е задолжителен. Образецот можете да го добиете кај надлежниот орган, а може да се преземе и од веб-страницата на сојузното Министерство за внатрешни работи (BMI) на германски и англиски јазик.

Главното место на живеење се докажува со пријавата на адреса (Meldezettel). Во основа, потребни се важечка лична карта или пасош. Постапката е побрза ако ги имате сите потребни документи.

За документи на странски јазик обично е потребен заверен превод изработен од судски заколнат преведувач. Документите на англиски јазик обично не мора да се преведуваат. За дете помладо од 14 години, барањето го поднесува законскиот застапник.

Колку чини во 2026 година?

• Bescheinigung des Daueraufenthalts за граѓани на ЕУ: 44 евра;
• Daueraufenthalt-EU за државјани на трети земји: 275 евра.

Таксата од 44 евра се плаќа при поднесување на барањето. Ако потврдата на крајот не биде издадена, таксата може да се побара назад од даночната управа (Finanzamt).

Разлика меѓу Bescheinigung des Daueraufenthalts и Daueraufenthalt-EU

„Daueraufenthalt-EU“ е посебна дозвола за престој (Aufenthaltstitel) наменета за државјани на трети земји, а не за граѓани на ЕУ. За неа се бара пет години непрекинато населување и завршен втор модул од интеграцискиот договор. Дозволата дава право на неограничено населување и неограничен пристап до пазарот на трудот, но картичката мора да се обновува на секои пет години.

Ова може да биде важно ако со вас живее член на семејството кој не е државјанин на ЕУ. Таквите лица можат да добијат картичка за престој (Aufenthaltskarte), а по пет години и картичка за постојан престој (Daueraufenthaltskarte).

Често поставувани прашања

Дали мора да ја побарам потврдата?

Не. Правото се стекнува автоматски по пет години, а потврдата се издава само по барање.

Дали можам да го изгубам правото?

Да. Тоа може да се случи ако повеќе од две години непрекинато живеете во странство.

Каде се поднесува барањето во Виена?

Кај MA 35, во одделот „EWR“, лично.

Дали ова е исто што и австриско државјанство?

Не. Постојаниот престој не е исто што и стекнување австриско државјанство.

Практични чекори

1. Проверете дали имате пет години законски и непрекинат престој во Австрија, или дали исполнувате услов за порано стекнување на правото.
2. Соберете важечка лична карта или пасош и доказ за главното место на живеење, односно Meldezettel.
3. Проверете кој орган е надлежен за вашата адреса: Bezirkshauptmannschaft, Magistrat, MA 35 или Amt der Steiermärkischen Landesregierung.
4. Закажете термин според правилата на надлежниот орган и поднесете го барањето лично.
5. Платете ја таксата од 44 евра и побарајте ја Bescheinigung des Daueraufenthalts.

Овој текст е информативен и не претставува правен совет. За конкретен случај обратете се кај надлежен орган или квалификуван правен стручњак.

Извор: oesterreich.gv.at