Како да добиете австриско државјанство во 2026 година и правила за двојно државјанство

Австриското државјанство може да се стекне на повеќе начини. За лицата што живеат во Австрија најважни се стекнувањето по потекло и натурализацијата, односно доделувањето на државјанство по исполнување на определени услови.

Стекнување по потекло, со раѓање или семејна врска (Erwerb durch Abstammung)

Детето го стекнува австриското државјанство од моментот на раѓањето ако:

• мајката е австриска државјанка; или
• родителите се во брак, а само таткото е австриски државјанин.

Ако родителите не се во брак, а само таткото е австриски државјанин, детето може да го стекне државјанството по семејна основа ако таткото го признае татковството во рок од осум недели по раѓањето или ако татковството биде утврдено со судска одлука.

Татковството може да се признае и пред раѓањето. Ако признавањето или судското утврдување се случи по истекот на осумте недели, детето може да го стекне австриското државјанство со доделување, под олеснети услови.

Ако детето при раѓањето стекне австриско и друго државјанство, на пример преку другиот родител (ius sanguinis) или во државата каде што е родено, каде што важи принципот на територијалност (ius soli), може да има двојно државјанство. Според австриското право, во овој случај детето не мора подоцна да избира меѓу двете државјанства.

Стекнување со доделување и натурализација (Erwerb durch Verleihung)

Условите може да се разликуваат зависно од тоа дали лицето има законско право на државјанство или државниот орган одлучува по сопствена проценка.

Состојба во октомври 2026 година: условите подолу се засноваат на австрискиот закон за државјанство, Staatsbürgerschaftsgesetz 1985. Владината програма предвидува заострување, на пример германски јазик на ниво B2 наместо B1 и задолжителен курс за државјанство, но до 12 октомври 2026 година овие промени не стапиле во сила. Јазичното барање и понатаму е B1.

Општи услови

• Најмалку десет години законски и непрекинат престој во Австрија, од кои најмалку пет години со статус на населување (niedergelassen). Престојот се смета за непрекинат ако лицето поминало во странство најмногу 20 проценти од пропишаниот период.
• Беспрекорно криминално досие: да нема важечка судска пресуда, тековна кривична постапка во Австрија или во странство, ниту сериозен прекршок од управна природа.
• Обезбедена егзистенција преку работа или друг приход во период од најмалку 36 месеци во последните шест години пред поднесувањето на барањето. Последните шест месеци мора да бидат непосредно пред поднесувањето. По одбивањето на редовните трошоци, како кирија или отплата на кредит, преостанатиот приход мора да го достигнува просекот на референтните износи за додаток за пензија (Ausgleichszulagen-Richtsätze) според ASVG за последните три години, без користење социјална помош.
• Познавање германски јазик на ниво B1 според Заедничката европска референтна рамка, како и соодветно познавање на австрискиот уставен поредок и основните принципи, историјата на Австрија и на покраината. Ова се докажува со писмен испит. Исклучоци може да важат, на пример, за лица на кои германскиот им е мајчин јазик или за малолетници со позитивна оценка по германски јазик во училиште.
• Позитивен став кон Република Австрија и непостоење опасност за јавниот мир, поредок и безбедност.
• Да нема важечка забрана за престој или постапка за изрекување таква забрана.
• Да нема решение за протерување од Австрија, друга држава членка на ЕУ или Швајцарија.
• Да нема протерување од Австрија во последните 18 месеци.
• Да нема врски со екстремистички или терористички организации.
• Претходно да не било изгубено австриското државјанство.
• Стекнувањето државјанство да не ги повредува интересите на Република Австрија или значително да не влијае врз нејзините меѓународни односи.

Пократки рокови и посебни можности

Австриско државјанство може да се стекне и во следниве случаи:

• по докажан непрекинат главен престој во Австрија од најмалку 30 години;
• по најмалку 15 години законски и непрекинат престој, со докажана соодветна лична и професионална интеграција;
• по најмалку шест години законски и непрекинат престој, ако лицето пет години е во брак или регистрирано партнерство со австриски државјанин и пет години живее со него во заедничко домаќинство;
• по најмалку шест години законски и непрекинат престој, ако лицето е државјанин на земја од ЕЕП. И во овој случај мора да се исполнат општите услови, како B1 германски јазик и обезбедена егзистенција;
• по најмалку шест години законски и непрекинат престој, ако лицето е родено во Австрија, докаже германски јазик на ниво B2 или докаже трајна интеграција. Како примери се наведуваат најмалку три години волонтерска работа во организација од јавен интерес, најмалку три години работа во образованието, социјалната или здравствената област или најмалку три години функција во организација за застапување на интереси;
• по најмалку десет години законски и непрекинат престој со статус на бегалец;
• во посебни случаи кога има важечки статус на бегалец.

Посебни правила важат за лица со извонредни спортски, општествени или други достигнувања, како и кога државјанството се доделува поради интересите на Австрија. Детални информации се достапни на официјалната страница на Австрија и на страницата Vorzeitige Verleihung nach sechs Jahren.

Како се одвива постапката

Барањето за доделување австриско државјанство мора лично да се поднесе кај надлежниот орган, со формулари што ги обезбедува органот.

Од надлежната служба може да се побара список на потребните документи и потврди. Документите на странски јазик се поднесуваат во оригинал, заедно со заверен превод направен во Австрија. Надлежниот орган може да даде и список на овластени преведувачи.

Двојно државјанство

Австриското право вообичаено не дозволува двојно или повеќекратно државјанство. Исклучоци постојат, меѓу другото, за деца кои го стекнале второто државјанство автоматски при раѓање.

Лице кое доброволно стекнува државјанство на друга држава обично го губи австриското државјанство. За негово задржување мора да се поднесе писмено барање пред стекнувањето на другото државјанство и да се добие писмено одобрение.

Одобрение може да се даде, меѓу другото, поради:

• веќе постигнати или очекувани исклучителни достигнувања;
• особено оправдана причина во интерес на Австрија;
• особено оправдана причина поврзана со приватниот и семејниот живот;
• интересите на детето, кога станува збор за малолетно лице.

Одобрението за задржување мора да се добие пред поднесувањето барање за другото државјанство. Во спротивно, австриското државјанство автоматски се губи.

За проверка и одобрување е надлежната покраинска влада. Барањето може да се поднесе и од странство, кај надлежното дипломатско или конзуларно претставништво според местото на живеење.

Лицето кое стекнува австриско државјанство со натурализација вообичаено мора да се откаже од претходното државјанство. Ако законодавството на државата на претходното државјанство не предвидува автоматско губење при стекнување австриско државјанство, најпрво се доделува австриското државјанство. Потоа, доколку е можно, лицето мора во рок од две години да поднесе доказ дека се откажало од претходното државјанство.

Практични чекори

1. Проверете дали ги исполнувате условите за општата постапка или за некој од шестгодишните рокови.
2. Соберете докази за престојот, статусот на населување, приходите, јазикот и положениот испит.
3. Контактирајте ја надлежната покраинска власт за точниот список на документи и формулари.
4. Обезбедете оригинали и заверени преводи на документите на странски јазик.
5. Поднесете го барањето лично.
6. Ако планирате да стекнете друго државјанство, прво побарајте писмено одобрение за задржување на австриското државјанство.