Престој на членови на семејството во Австрија: сопружник и дете од земја надвор од ЕУ во 2026 година

Ако живеете во Австрија како граѓанин на ЕУ, вашето семејство може да ви се придружи дури и кога некој член не е државјанин на ЕУ. Правилата зависат од тоа дали членот на семејството е граѓанин на ЕУ или на трета земја. Во продолжение се објаснети условите, документите и роковите што важат во 2026 година.

Накратко

• Сопружникот, регистрираниот партнер, детето, внукот или издржуваниот родител од земја надвор од ЕУ може да престојува во Австрија подолго од три месеци врз основа на правото на ЕУ.
• Правото на престој се докажува со Aufenthaltskarte.
• Барањето мора да се поднесе во рок од четири месеци од влезот во Австрија.
• По пет години непрекинат и законит престој може да се побара Daueraufenthaltskarte.
• Членовите на семејството од земји надвор од ЕУ имаат слободен пристап до австрискиот пазар на трудот.

На кого се однесуваат овие правила?

Правилата се однесуваат на членовите на семејството на граѓанин на ЕУ кој има право на престој во Австрија врз основа на правото на ЕУ. Поимот „граѓанин на ЕУ“ тука ги опфаќа и граѓаните на Европската економска област: Исланд, Лихтенштајн и Норвешка, како и државјаните на Швајцарија.

Истото може да важи и за австриски државјани кои го користеле правото на слободно движење во ЕУ.

Кои членови на семејството од земји надвор од ЕУ имаат право?

Во оваа група спаѓаат:

• сопружник или регистриран партнер (eingetragene Partnerin/eingetragener Partner);
• директни потомци, како дете, внук или правнук, до наполнети 21 години, а по 21 година само ако фактички ги издржува граѓанинот на ЕУ или неговиот сопружник;
• директни предци, како родител, баба или дедо, прадедо или прабаба, ако фактички ги издржува граѓанинот на ЕУ или неговиот сопружник.

Потомците и предците може да бидат роднини не само на граѓанинот на ЕУ, туку и на неговиот сопружник или регистриран партнер. За други роднини постои посебна дозвола за престој, Niederlassungsbewilligung für weitere Angehörige.

Кој документ го добива членот на семејството?

Членот на семејството кој не е државјанин на ЕУ го докажува правото на престој со картичка за престој (Aufenthaltskarte), која се издава по поднесено барање.

• Член на семејството од земја надвор од ЕУ: Aufenthaltskarte;
• Член на семејството кој е граѓанин на ЕУ: Anmeldebescheinigung;
• По пет години: Daueraufenthaltskarte за лице од земја надвор од ЕУ и Bescheinigung des Daueraufenthalts за граѓанин на ЕУ.

Aufenthaltskarte и Daueraufenthaltskarte се со големина на банкарска картичка и може да се користат и за докажување на идентитетот.

Кои се роковите?

Барањето за Aufenthaltskarte мора да се поднесе во рок од четири месеци од влезот во Австрија. По пет години непрекинат и законит престој во Австрија може да се побара постојана картичка за престој, односно Daueraufenthaltskarte.

Одделно од ова, секое лице кое се вселува во сместување во Австрија мора да ја пријави и одјави адресата според законот за пријавување, Meldegesetz. Пријавата на адреса се врши со Meldezettel.

Дали сопружникот од земја надвор од ЕУ смее да работи?

Да. Членовите на семејството кои ги исполнуваат условите имаат слободен пристап до австрискиот пазар на трудот. Ова може да се потврди преку службата за вработување, Arbeitsmarktservice (AMS). За тоа служи барањето „Ausnahmebestätigung nach § 3 Abs 8 AuslBG“.

Што ако членот на семејството е граѓанин на ЕУ?

Ако сопружникот или детето исто така е граѓанин на ЕУ, може да престојува во Австрија три месеци без виза и без дополнителни услови. Ако останува подолго и самостојно не ги исполнува општите услови за престој, може да има право на престој како член на семејството. Во тој случај документот е Anmeldebescheinigung.

Надлежност, такса и поднесување

• Такса: 44 евра, при поднесување на барањето.
• Поднесување: лично.
• Во Виена: MA 35, реферат „EWR“.
• Во Грац: Stäjerische Landesregierung, односно службата на покраинската влада на Штаерска.
• На други места: Bezirksverwaltungsbehörde, односно Bezirkshauptmannschaft; во статутарните градови надлежен е Magistrat.

Ако документот не биде издаден, таксата од 44 евра може да се побара назад од даночната служба, Finanzamt. За дете помладо од 14 години барањето го поднесува законскиот застапник.

За документи на странски јазик обично е потребен заверен превод. Најчесто преводот мора да го изработи заколнат преведувач заверен од суд. Документите на англиски јазик обично не мора да се преведуваат.

Често поставувани прашања

Дали пасошот мора секогаш да се носи со себе?

Не постои општа обврска секогаш да го носите пасошот, но тоа е препорачливо бидејќи полицијата во одредени случаи има право да го утврди идентитетот. За лице од земја надвор од ЕУ, Aufenthaltskarte исто така се смета за документ за идентификација.

До кога треба да се поднесе барањето за Aufenthaltskarte?

Во рок од четири месеци од влезот во Австрија.

Кога може да се побара постојана картичка за престој?

По пет години непрекинат и законит престој во Австрија, со поднесување барање.

Дали дете постаро од 21 година може да се пресели?

Да, ако граѓанинот на ЕУ или неговиот сопружник фактички го издржува.

Практични чекори

1. Проверете дали граѓанинот на ЕУ има право на престој во Австрија врз основа на правото на ЕУ.
2. Подгответе докази за семејната врска, како извод, венчален лист или доказ за регистрирано партнерство.
3. Обезбедете заверени преводи за документите што не се на англиски јазик, кога тоа е потребно.
4. Пријавете ја адресата со Meldezettel.
5. За членот на семејството од земја надвор од ЕУ поднесете барање за Aufenthaltskarte лично и во рок од четири месеци од влезот.
6. Ако членот на семејството сака да работи, информирајте се кај Arbeitsmarktservice (AMS) за Ausnahmebestätigung nach § 3 Abs 8 AuslBG.
7. По пет години непрекинат и законит престој, проверете дали може да се поднесе барање за Daueraufenthaltskarte.

Овој текст е подготвен врз основа на информации достапни на интернет и не претставува правен совет. За конкретен случај обратете се кај адвокат или друг квалификуван правен стручњак.

Извор: oesterreich.gv.at