Две или повеќе работни места во Австрија: данок и социјално осигурување

Во Австрија можете истовремено да имате повеќе работни односи, но тоа може да има последици за данокот и социјалното осигурување. Секој работодавач пресметува одделно, па подоцна може да треба да доплатите данок или придонеси. Исто така, не секоја дополнителна работа е дозволена, па тоа треба да го проверите однапред.

Накратко

• Со повеќе работни односи може да настане обврска за дополнително плаќање данок и придонеси.
• Над годишен приход од 14.517 евра, како општо правило, задолжителна е даночна пријава за вработени (Arbeitnehmerveranlagung).
• Кај повеќе мали работни места (geringfügig), месечните приходи се собираат. Ако заедно го надминат лимитот, подоцна може да треба да платите придонеси за здравствено и пензиско осигурување.
• Дел од дополнително платените придонеси може да се врати преку даночната пријава.
• На вработените со скратено работно време не може да им се наметне општа забрана за дополнителна работа.

Кога се плаќа дополнителен данок поради повеќе работни места?

Данокот на плата (Lohnsteuer) секој работодавач го пресметува само врз основа на платата што ја исплаќа тој работодавач. Ако имате повеќе работни односи, можно е дел од приходот што поединечно изгледа ослободен од данок подоцна да се оданочи. Даночна обврска може да настане и дури откако ќе се соберат сите плати.

• Кога годишниот приход е над 14.517 евра, како општо правило задолжителна е Arbeitnehmerveranlagung. До 2024 година границата беше 13.981 евро.
• Ако имате само две мали работни места или годишниот приход остане под 14.517 евра, не треба да очекувате дополнително плаќање данок.

Како се пресметува годишниот приход?

Годишниот приход се утврдува на следниов начин:

1. Се собираат сите редовни месечни примања (laufende Bezüge).
2. Износот се множи со 12.
3. Од него се одбиваат придонесите за социјално осигурување, трошоците поврзани со работата (Werbungskosten), посебните издатоци (Sonderausgaben) и вонредните оптоварувања (außergewöhnliche Belastungen).
4. Остатокот е основа за пресметка на данокот.

За еднократните исплати (Sonderzahlungen), како регресот за годишен одмор и божиќниот бонус, важат посебни правила.

Како функционира социјалното осигурување со повеќе работни места?

Ако ниту едно од вашите работни места не е под границата за мало вработување (Geringfügigkeitsgrenze), придонесите автоматски се задржуваат од платата и немате дополнителна обврска.

Поинаку е ако имате повеќе мали работни места. Кај ваквата работа, како општо правило, имате само осигурување од несреќа. При проверката дали е надмината границата, се собираат сите приходи остварени во конкретниот календарски месец.

Ако вкупниот износ ја надмине границата, подоцна треба да платите придонеси за здравствено и пензиско осигурување. За возврат, ќе имате осигурување од несреќа, здравствено и пензиско осигурување.

Ако сите приходи заедно останат под месечната граница, нема да треба да очекувате дополнително плаќање.

Кога и како се плаќаат придонесите?

Не треба сами да се пријавувате. Носителот на социјалното осигурување автоматски ќе ве контактира. Еднаш годишно, ретроактивно, ги утврдува придонесите за здравствено и пензиско осигурување.

Дел од така платените придонеси може да се врати при поднесување на Arbeitnehmerveranlagung.

Колку може да ви се врати преку даночната пријава?

Лицето кое работи на повеќе места, но има толку низок приход што не плаќа данок на плата, може преку даночната пријава да побара враќање на дел од придонесите. Ова се враќа како негативен данок (Negativsteuer).

• Од даночната 2016 година: 50%, најмногу 400 евра.
• Од даночната 2021 година: 55%, најмногу 400 евра.
• Од даночната 2024 година: 55%, најмногу 463 евра.

Од даночната 2020 година, дополнително постои и таканаречениот бонус за социјално осигурување (SV-Bonus), ако имате право на додатокот кон даночната поволност за превоз (Zuschlag zum Verkehrsabsetzbetrag). Со ова максималниот поврат може да се зголеми за најмногу 752 евра.

Дали е дозволена дополнителна работа?

Пред да започнете нов работен однос, секогаш проверете дали е дозволен. Интересите на работодавачот ги штити забраната на конкуренција (Konkurrenzverbot). Нејзиното прекршување може да доведе до итен отказ (Entlassung) и барање за надомест на штета.

Дали дополнителната работа е дозволена зависи од конкретниот договор за работа, бидејќи во него може да има посебна забрана. Кај вработените со скратено работно време, сепак, не може да се примени општа забрана за дополнителна работа.

Разлика меѓу работник и службеник

• Работник (Arbeiter): без согласност од работодавачот не смее да врши дополнителна активност што му штети на работодавачот, на пример непријавена работа.
• Службеник (Angestellter): без согласност не смее да води самостојно трговско претпријатие, ниту да склучува трговски работи во деловната област на работодавачот за своја или туѓа сметка.

Ако договорот предвидува обврска за пријавување, дозволената дополнителна работа мора да му ја соопштите на работодавачот. Препорачливо е да го известите работодавачот и кога договорот не содржи таква обврска.

Вкупниот број часови работени на сите работни места заедно не смее да го надмине законскиот максимум на работно време (Höchstarbeitszeit).

Често поставувани прашања

Која е разликата меѓу Konkurrenzverbot и Konkurrenzklausel?

Konkurrenzverbot важи додека трае работниот однос. Клаузулата за забрана на конкуренција (Konkurrenzklausel), пак, може да забранува одредени работи и по престанокот на работниот однос.

Дали со две мали работни места сигурно ќе треба да платам придонеси?

Само ако вкупните приходи во еден календарски месец ја надминат границата за мало вработување. Ако останат под границата, нема дополнително плаќање.

Дали сам треба да се пријавам кај носителот на социјалното осигурување?

Не. Носителот на социјалното осигурување автоматски ќе ве контактира и еднаш годишно ретроактивно ќе ги утврди придонесите.

Од што зависи дали даночната пријава е задолжителна?

Како општо правило, Arbeitnehmerveranlagung е задолжителна кога годишниот приход е над 14.517 евра.

Практични чекори

1. Проверете го договорот за работа и дали содржи забрана или обврска за пријавување на дополнителна работа.
2. Побарајте согласност од работодавачот кога тоа го бара договорот или кога дополнителната работа може да создаде конфликт на интереси.
3. Собирајте ги месечните приходи од сите мали работни места за да проверите дали ја надминувате Geringfügigkeitsgrenze.
4. Следете го вкупниот годишен приход и проверете дали ја надминувате границата од 14.517 евра.
5. Подгответе се за Arbeitnehmerveranlagung и проверете дали можете да побарате Negativsteuer или SV-Bonus.
6. Внимавајте вкупното работно време од сите работни места да не ја надмине Höchstarbeitszeit.

Важно: Овој текст е подготвен врз основа на информации од интернет и не претставува советување. Користењето е на сопствен ризик. За конкретен случај обратете се кај адвокат, правен експерт или стручњак за трудово право и вработување.

Извор: oesterreich.gv.at