Австриски пасош и лична карта: што треба да знаете како двоен државјанин

Ако сте и австриски државјанин, можете да побарате австриски пасош и лична карта, исто како и секој друг австриски државјанин. Во продолжение ќе најдете каде се поднесува барањето, колку чини во 2026 година и колку време е потребно за издавање. Посебно се објаснети и правилата кога првпат приложувате странски документ пред австриски орган.

Кој може да побара австриски пасош и лична карта?

За двата документи е потребно да имате австриско државјанство. Пасошот (Reisepass) и личната карта (Personalausweis) го докажуваат идентитетот и државјанството. Во Австрија тие се признаваат како официјален документ со фотографија (amtlicher Lichtbildausweis).

Возачката дозвола не е валиден патен документ за патување во странство. За секое преминување на граница потребен е патен документ, дури и при патување во земја од Шенген или при кратко патување во странство. Личната карта може да се користи како патен документ во Европската Унија, но секогаш важат правилата за влез на земјата во која патувате.

Каде се поднесува барањето?

Надлежен орган за пасоши (Passbehörde) обично е:

• окружната управа (Bezirkshauptmannschaft);
• градската управа (Magistrat) во градовите со сопствен статут;
• окружните управи во Виена (Magistratische Bezirksämter);
• општината во Leoben и Schwechat.

Во Долна Австрија, Горна Австрија, Salzburg, Штаерска, Tirol и Vorarlberg, некои општини (Gemeinde) исто така ги примаат барањата и ги проследуваат до надлежниот орган. За тоа мора да имате пријавено живеалиште во општината, како главно или споредно живеалиште. Овој начин може да трае подолго, па за итни случаи е посоодветно да се обратите директно до Bezirkshauptmannschaft.

Кај некои органи е задолжително однапред да закажете термин. Проверете го тоа пред посетата.

Како се одвива постапката?

Барањето мора да се поднесе лично. Во Passbehörde обично нема посебен формулар: службеникот составува записник (Niederschrift). Формулар најчесто е потребен само кога барањето се поднесува преку општината.

Потребна е фотографија во боја со димензии 35 x 45 mm, направена пред најмногу шест месеци. Ако имате стар пасош или лична карта, понесете го документот. Тој може да биде истечен најмногу пет години, или на фотографијата мора да можете јасно да се препознаете.

Ако немате ниту еден од овие документи, покрај друг официјален документ со фотографија ќе ви требаат извод од матичната книга на родените (Geburtsurkunde) и доказ за државјанство (Staatsbürgerschaftsnachweis). Документите се приложуваат во оригинал или како заверена копија. При издавање нов документ, стариот мора да се предаде за поништување.

Од наполнети 12 години се земаат отпечатоци од два прста, обично од показалците. Тие се бришат од регистарот на пасоши најдоцна 90 дена по издавањето и остануваат само на чипот на документот.

Колку чини во 2026 година?

Пасош за возрасни

• Reisepass: 112 евра, испорака за околу 5 работни дена.
• Expresspass: 148 евра, испорака за околу 2–3 работни дена.
• Ein-Tages-Expresspass: 326 евра, испорака со курир следниот работен ден.

Пасош за малолетни лица

• До вториот роденден, при прво издавање: редовниот пасош е бесплатен, Expresspass чини 67 евра, а Ein-Tages-Expresspass 245 евра.
• По вториот роденден: редовниот пасош чини 44 евра, Expresspass 67 евра, а Ein-Tages-Expresspass 245 евра.
• Од 12-тиот роденден: редовниот пасош чини 112 евра, Expresspass 148 евра, а Ein-Tages-Expresspass 326 евра.

Лична карта за малолетни лица

До вториот роденден, првото издавање е бесплатно. По вториот роденден личната карта чини 39 евра, а од 16-тиот роденден 91 евро. Бесплатното издавање при раѓање може да се искористи само за еден документ.

На што да внимаваат двојните државјани?

Ако првпат приложувате странска исправа пред некој орган, се плаќа службена такса за употреба. За странски пасош таа изнесува 42 евра, а за странска лична карта 21 евро.

Ако таксата за истата исправа веќе сте ја платиле, во друга постапка не треба повторно да ја плаќате, доколку можете да приложите доказ за уплатата.

Во личната карта презимето и името се запишуваат онака како што стојат во Geburtsurkunde. Во машински читливите редови се користи меѓународниот ICAO систем на букви, без дијакритички знаци и посебни карактери.

Ако по брак го промените името, а наскоро потоа патувате, потребен е нов документ. При преминување на граница документот и билетот мора да го содржат вашето тековно име.

Важност и истекување

Пасошот за возрасни обично важи десет години и не може да се продолжи. По истекот треба да побарате нов документ.

За децата, и пасошот и личната карта важат:

• две години до вториот роденден;
• пет години од вториот роденден;
• десет години од 12-тиот роденден.

Сините лични карти издадени пред 2 август 2021 година остануваат важечки. Услугата за потсетување испраќа известување пред истекот на документот.

Често поставувани прашања

Може ли да поднесам барање во место каде што не живеам?

Да. Во Австрија барањето можете да го поднесете во која било Passbehörde, независно од местото на живеење. Ако барањето го поднесувате преку Gemeinde, мора да имате пријавено живеалиште токму таму.

Што ако имам итно патување, а немам пасош?

Во одредени случаи може да побарате привремен пасош (Notpass), кој обично се издава веднаш и чини 112 евра. Итната причина, на пример авионски билет, мора да се докаже. Не го прифаќаат сите земји. На пример, со Notpass не може да се влезе во САД без виза.

Може ли да патувам со пасош што бил пријавен како изгубен, но подоцна е пронајден?

Тоа е ризично. Некои земји нема да го прифатат пасошот дури и ако сте го пријавиле пронаоѓањето и е повлечена потерницата. Повлекувањето од меѓународната база на податоци трае најмалку 24 часа.

Дали мора да пополнам формулар?

Во Passbehörde не. Службеникот составува Niederschrift. Формулар обично е потребен само при поднесување преку општината.

Практични чекори

1. Проверете дали имате австриско државјанство и изберете Passbehörde.
2. Проверете дали е потребно однапред да закажете термин.
3. Подгответе фотографија 35 x 45 mm, стар документ и, ако е потребно, Geburtsurkunde и Staatsbürgerschaftsnachweis.
4. Поднесете го барањето лично и предадете го стариот документ за поништување.
5. Ако приложувате странска исправа, понесете доказ дека евентуалната такса веќе е платена.
6. Изберете редовна, експресна или еднодневна постапка според рокот во кој ви е потребен документот.

Овие информации се подготвени врз основа на јавно достапни извори и не претставуваат правен совет. За конкретен случај обратете се кај надлежниот орган или кај квалификуван правен советник.

Извор: oesterreich.gv.at