امنیت سالمندان در اتریش؛ کلاهبرداری‌های رایج و سیستم تماس اضطراری خانگی
سالمندان گاهی به دلیل تنهایی، نگرانی یا فراموشی هدف کلاهبرداران قرار می‌گیرند. خبر خوب این است که روش‌های این افراد معمولاً تکراری است و شناختن آن‌ها احتمال موفقیت کلاهبرداری را بسیار کم می‌کند. در این مقاله، رایج‌ترین ترفندها و نحوه کار سیستم تماس اضطراری خانگی (Hausnotrufsystem) را توضیح می‌دهیم.
شماره‌های مهم و نکات کوتاه
- پلیس: 133، شماره اضطراری عمومی: 112، اورژانس پزشکی: 144 و آتش‌نشانی: 122.
- این شماره‌ها حتی بدون سیم‌کارت و از تلفن اعتباری با موجودی تمام‌شده نیز قابل تماس هستند.
- کلاهبرداری با عنوان نوه (Enkeltrick) و پلیس قلابی (falsche Polizisten) معمولاً با فشار روانی شدید برای گرفتن پول نقد و اشیای قیمتی انجام می‌شود.
- افراد ناشناس را وارد خانه نکنید و به آن‌ها پول یا اشیای قیمتی تحویل ندهید.
- Hausnotruf با فشردن یک دکمه درخواست کمک می‌کند؛ حتی اگر فرد دیگر نتواند صحبت کند.
- برای خشونت علیه سالمندان، خط مشاوره رایگان و محرمانه با شماره +43 699 11200099 در دسترس است.
کلاهبرداری با عنوان نوه (Enkeltrick) چگونه انجام می‌شود؟
کلاهبردار معمولاً با فرد سالمندی که تنها زندگی می‌کند تماس می‌گیرد و خود را یکی از بستگان معرفی می‌کند. او نامش را نمی‌گوید و با جمله‌ای مانند «حدس بزن چه کسی تماس گرفته؟» باعث می‌شود فرد مقابل نامی را حدس بزند؛ سپس کلاهبردار همان نام را به کار می‌برد.
بعد ادعا می‌کند در وضعیت اضطراری قرار دارد و فوراً به پول نیاز دارد و قول می‌دهد آن را زود برگرداند. سپس یک «پیک» برای دریافت پول می‌فرستد. اگر در خانه پول نقد کافی نباشد، ممکن است فرد را برای برداشت فوری پول به بانک بفرستند. فشار عاطفی مانند «من هم بارها به تو کمک کرده‌ام» نیز رایج است.
برخی افراد به این روش تمام پس‌انداز زندگی خود را از دست داده‌اند.
در چنین شرایطی چه باید کرد؟
- نام‌ها را حدس نزنید و از تماس‌گیرنده بخواهید خودش را معرفی کند.
- سؤالی بپرسید که فقط عضو واقعی خانواده بتواند پاسخ آن را بداند.
- مطمئن‌ترین کار این است که تماس را قطع کنید و با شماره‌ای که از قبل از بستگان دارید، مستقیماً تماس بگیرید.
- اگر قبلاً قول کمک داده‌اید اما شک دارید، با 133 یا 112 تماس بگیرید. پلیس می‌تواند درباره اقدام بعدی راهنمایی کند و حتی هنگام تحویل پول وارد عمل شود.
پلیس و مأموران دولتی قلابی
این کلاهبرداران خود را پلیس یا بازپرس جنایی (Kriminalbeamter) معرفی می‌کنند. آن‌ها می‌گویند پول یا اشیای قیمتی شما باید «توقیف» یا «در جای امن نگهداری» شود. گاهی نیز ادعا می‌کنند یکی از بستگان شما تصادف کرده یا دچار مشکل شده و برای آزادی او وثیقه (Kaution) لازم است.
بگویید اکنون زمان مناسبی نیست و پیشنهاد کنید بعداً با شما تماس بگیرند. یک مأمور واقعی این موضوع را درک می‌کند، اما کلاهبردار معمولاً فشار را بیشتر می‌کند تا تماس را قطع نکنید. اگر موضوع به یکی از بستگان مربوط است، تماس را قطع کرده و مستقیماً با خود او تماس بگیرید.
ترفندهای کلاهبرداری پشت در خانه
فرد ناشناس ممکن است برای یک لیوان آب، خودکار، پول خرد یا به دلیل مشکل پزشکی درخواست کمک کند. در همین زمان، همدستان او خانه را جست‌وجو می‌کنند. به فردی که خود را همسایه معرفی می‌کند و می‌گوید بیرون خانه مانده و می‌خواهد تلفن بزند نیز با احتیاط برخورد کنید.
- ابتدا از چشمی در (Türspion) نگاه کنید یا از آیفون استفاده کنید.
- فقط با زنجیر ایمنی (Sicherheitskette) در را باز کنید؛ حتی در این حالت نیز می‌توانید یک وسیله کوچک را بیرون بدهید.
- اگر فردی ادعا می‌کند حالش بد است، پیشنهاد دهید با اورژانس پزشکی (144) یا پلیس تماس بگیرید، اما او را وارد خانه نکنید.
- برای «همسایه‌ای» که خود را پشت در جا گذاشته است، خودتان با قفل‌ساز (Schlüsseldienst) تماس بگیرید.
- چهره، نحوه صحبت و لباس افراد مشکوک را به خاطر بسپارید.
اگر کلاهبرداران وارد خانه شوند و پولی پیدا نکنند، ممکن است به خشونت متوسل شوند.
اعلامیه جایزه، سفر تبلیغاتی و فروشندگان دوره‌گرد
اعلامیه ناگهانی برنده شدن در قرعه‌کشی (Gewinnbenachrichtigung) اغلب برای به‌دست‌آوردن اطلاعات شخصی، شماره حساب بانکی، امضا یا پول شماست. شماره تلفن اعلام‌شده ممکن است شماره با تعرفه بالا (Mehrwertnummer) باشد و از حسابی که ارائه کرده‌اید برداشت انجام شود.
سفرهای تبلیغاتی (Werbefahrt یا «Kaffeefahrt») با وعده ناهار رایگان افراد را جذب می‌کنند. در جلسه معرفی، فروشندگان آموزش‌دیده شرکت‌کنندگان را تحت تأثیر قرار می‌دهند و کالاها اغلب کیفیت پایین و قیمت بیش از حد دارند. بهترین کار، شرکت نکردن در این برنامه‌هاست.
برای قراردادهایی که خارج از فروشگاه، مانند سفر تبلیغاتی، خیابان یا جلوی در خانه منعقد می‌شوند، حق انصراف ویژه‌ای وجود دارد. Verein für Konsumenteninformation (VKI) درباره این موضوع مشاوره می‌دهد.
امنیت در بانک و خیابان
- برداشت مبلغ زیاد: از یک فرد مورد اعتماد بخواهید شما را همراهی کند.
- پیشخوان بانک: دیگران باید پشت محدوده حفظ حریم خصوصی، یعنی خط زرد، بایستند.
- مبلغ بسیار زیاد: درخواست کنید پرداخت در اتاقی جدا انجام شود.
- دستگاه خودپرداز: کمک افراد ناشناس را نپذیرید و رمز خود را به هیچ‌کس نگویید.
- کارت و PIN: کارت بانکی و رمز را همیشه جدا از هم نگهداری کنید.
- سرقت: فریاد بزنید «Feuer!» و هر چیزی را که سارق می‌خواهد بدهید؛ جان شما ارزش بیشتری دارد.
سیستم تماس اضطراری خانگی (Hausnotruf) چگونه کار می‌کند؟
این سیستم معمولاً دستگاهی است که به تلفن ثابت متصل می‌شود و با یک دکمه رادیویی روی دستبند یا گردنبند فعال می‌شود. با فشردن دکمه، نام، نشانی و بیماری‌های احتمالی فرد در مرکز خدمات نمایش داده می‌شود. کارمند شیفت با فرد صحبت می‌کند و سپس اعضای خانواده را مطلع می‌سازد یا نیروی کمک اعزام می‌کند. اگر فرد نتواند صحبت کند، باز هم کسی به نشانی او اعزام می‌شود.
برخی سیستم‌ها قابلیت پایش فعالیت نیز دارند. در این حالت، فرد باید مرتب دکمه‌ای را فشار دهد و اگر این کار انجام نشود، مرکز با او تماس می‌گیرد. در بسیاری از موارد، حتی بدون خط تلفن ثابت نیز راه‌حل وجود دارد.
ارائه‌دهندگان این خدمات شامل سازمان‌ها و شرکت‌هایی مانند Rotes Kreuz، Caritas، Hilfswerk، Volkshilfe، Johanniter و ASBÖ هستند. این فهرست به معنی توصیه به یک ارائه‌دهنده خاص نیست؛ درباره هزینه‌ها بهتر است از چند مرکز پرس‌وجو کنید.
تجهیزات جانبی ممکن است شامل حسگر سقوط، گاوصندوق کلید (Schlüsselsafe) و ساعت تماس اضطراری دارای مکان‌یابی باشد.
توجه: پس از دیجیتالی‌شدن خط تلفن ثابت، ممکن است سیستم تماس اضطراری درست کار نکند. بنابراین بعد از تغییر سیستم تلفن، حتماً عملکرد آن را آزمایش کنید.
پرسش‌های متداول
آیا مشاوره امنیتی پلیس رایگان است؟
بله، می‌توان درباره امنیت خانه از پلیس مشاوره رایگان گرفت. اطلاعات از طریق شماره خدماتی 059133 ارائه می‌شود.
اگر قبلاً قربانی کلاهبرداری شده باشم چه کنم؟
با پلیس از طریق 133 یا 112 تماس بگیرید، شکایت رسمی (Anzeige) ثبت کنید و با فرد مورد اعتمادی درباره اتفاق صحبت کنید.
برای خشونت علیه سالمندان به کجا مراجعه کنم؟
خط Pro Senectute Österreich به شماره +43 699 11200099 رایگان و محرمانه است. افراد درگیر، شاهدان و مراقبان نیز می‌توانند با این خط تماس بگیرند.
Hausnotruf چقدر هزینه دارد؟
در این اطلاعات مبلغی اعلام نشده است. برای اطلاع از هزینه باید مستقیماً از ارائه‌دهندگان خدمات پرس‌وجو کنید.
اقدام‌های عملی برای افزایش امنیت
- شماره‌های 133، 112، 144 و 122 را در تلفن ذخیره کنید.
- با اعضای خانواده یک روش مشخص برای راستی‌آزمایی تماس‌های اضطراری تعیین کنید.
- هیچ فرد ناشناسی را بدون بررسی هویت وارد خانه نکنید و پول یا اشیای قیمتی تحویل ندهید.
- در صورت برداشت مبلغ زیاد، فرد مورد اعتمادی را همراه خود ببرید.
- در صورت نیاز، درباره Hausnotruf از چند ارائه‌دهنده مانند Rotes Kreuz، Caritas، Hilfswerk، Volkshilfe، Johanniter یا ASBÖ پرس‌وجو کنید.
- پس از دیجیتالی‌شدن خط تلفن، سیستم تماس اضطراری را آزمایش کنید.
- اگر قربانی یا شاهد خشونت علیه سالمندان هستید، با Pro Senectute Österreich به شماره +43 699 11200099 تماس بگیرید.
منبع: oesterreich.gv.at