Bezpieczeństwo seniorów w Austrii: oszuści i domowy system alarmowy

Oszuści często wybierają osoby starsze, ponieważ zakładają, że są one roztargnione, przestraszone lub samotne. Dobra wiadomość jest taka, że stosowane triki zwykle się powtarzają. Znajomość tych metod znacznie utrudnia oszustom działanie. Poniżej opisujemy najczęstsze oszustwa oraz działanie domowego systemu alarmowego Hausnotrufsystem.

Najważniejsze informacje

• Policja: 133, ogólny numer alarmowy: 112, pogotowie: 144, straż pożarna: 122. Numery te można wybrać bez karty SIM oraz z telefonu na kartę z rozładowanym saldem.
• Oszustwo „na wnuczka” (Enkeltrick) i fałszywi policjanci (falsche Polizisten) próbują zdobyć gotówkę oraz kosztowności, wywierając silną presję.
• Nie wpuszczaj nieznajomych do mieszkania i nie przekazuj im pieniędzy ani wartościowych przedmiotów.
• Hausnotruf umożliwia wezwanie pomocy jednym naciśnięciem przycisku, nawet jeśli nie możesz już mówić.
• W przypadku przemocy wobec osób starszych można skorzystać z bezpłatnej i poufnej infolinii: +43 699 11200099.

Jak działa oszustwo na wnuczka (Enkeltrick)?

Oszust zazwyczaj dzwoni do osoby starszej mieszkającej samotnie i podaje się za krewnego. Nie przedstawia się, lecz pyta: „Zgadnij, kto mówi!”. Następnie przyjmuje imię jednej z osób wymienionych przez rozmówcę.

Potem opowiada o nagłym problemie, który wymaga szybkiej zapłaty, i obiecuje, że wkrótce zwróci pieniądze. Po gotówkę ma przyjechać „kurier”. Jeśli w domu nie ma wystarczającej ilości pieniędzy, oszust może naciskać, aby ofiara natychmiast poszła do banku. Często stosowany jest również szantaż emocjonalny, na przykład: „Ja też tyle razy ci pomagałem”.

W ten sposób wiele osób straciło oszczędności całego życia.

Co zrobić?

• Nie zgaduj imienia rozmówcy. Poproś, aby sam powiedział, kim jest.
• Zadaj pytanie, na które prawdziwy krewny powinien znać odpowiedź.
• Najbezpieczniej zakończ rozmowę i oddzwoń do krewnego na znany Ci numer.
• Jeśli obiecałeś już pomoc, ale masz wątpliwości, zadzwoń pod 133 lub 112. Policja może poinformować Cię, co zrobić, a nawet zareagować podczas przekazywania pieniędzy.

Fałszywi policjanci i urzędnicy

Oszuści podają się za policjantów lub funkcjonariuszy dochodzeniowych (Kriminalbeamter). Twierdzą, że muszą „zabezpieczyć” albo „zarekwirować” pieniądze i kosztowności. Czasami mówią, że krewny spowodował wypadek lub ma kłopoty, dlatego potrzebna jest kaucja (Kaution).

Powiedz, że teraz nie możesz rozmawiać, i zaproponuj, że oddzwonisz. Prawdziwy przedstawiciel instytucji powinien to zrozumieć, natomiast oszust będzie próbował zwiększyć presję i nie pozwolić Ci się rozłączyć. Jeśli rozmowa dotyczy krewnego, zakończ połączenie i skontaktuj się z nim bezpośrednio.

Oszustwa przy drzwiach

Popularna metoda polega na proszeniu o szklankę wody, długopis, drobne pieniądze albo pomoc z powodu problemu zdrowotnego. Gdy zajmujesz się osobą przy drzwiach, jej wspólnicy mogą przeszukiwać mieszkanie. Ostrożność zachowaj także wobec osoby podającej się za sąsiada, która chce zadzwonić, ponieważ rzekomo zatrzasnęła się poza domem.

• Najpierw spójrz przez wizjer (Türspion) albo użyj domofonu.
• Otwieraj drzwi wyłącznie z założonym łańcuchem bezpieczeństwa (Sicherheitskette); w ten sposób można także podać mały przedmiot.
• Jeśli ktoś źle się czuje, zaproponuj wezwanie pogotowia (144) lub policji, ale nie wpuszczaj nikogo do środka.
• Jeśli „sąsiad” zatrzasnął się na zewnątrz, sam zadzwoń po ślusarza (Schlüsseldienst).
• Zapamiętaj wygląd, sposób mówienia i ubranie sprawców.

Jeżeli oszuści dostaną się do mieszkania i nie znajdą pieniędzy, mogą zastosować przemoc.

Fałszywe wygrane, Kaffeefahrt i domokrążcy

Nieoczekiwane zawiadomienie o wygranej (Gewinnbenachrichtigung) często służy wyłudzeniu danych, numeru rachunku bankowego, podpisu albo pieniędzy. Podany numer telefonu może być numerem podwyższonej opłaty (Mehrwertnummer), a z przekazanego rachunku mogą zostać pobrane pieniądze.

Wyjazdy reklamowe (Werbefahrt, „Kaffeefahrt”) kuszą darmowym obiadem, ale podczas prezentacji wyszkoleni sprzedawcy wywierają presję na uczestnikach. Produkty bywają słabej jakości i zdecydowanie zawyżone cenowo. Najlepiej nie brać udziału w takich wydarzeniach.

W przypadku umów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa, na przykład podczas wyjazdu reklamowego, na ulicy lub przy drzwiach mieszkania, może obowiązywać szczególne prawo do odstąpienia od umowy. Informacji w tej sprawie udziela Verein für Konsumenteninformation (VKI).

Bezpieczeństwo w banku i na ulicy

• Większa wypłata gotówki: poproś zaufaną osobę, aby Ci towarzyszyła.
• Stanowisko bankowe: inni klienci powinni zachować dystans wyznaczony przez strefę dyskrecji, zwykle oznaczoną żółtą linią.
• Bardzo duża kwota: poproś o wypłatę w osobnym pomieszczeniu.
• Bankomat: nie przyjmuj pomocy od nieznajomych i nikomu nie podawaj kodu PIN.
• Karta i PIN: przechowuj je zawsze osobno.
• Napad: krzyknij „Feuer!” i oddaj to, czego żąda napastnik. Twoje życie jest ważniejsze.

Jak działa domowy system alarmowy Hausnotruf?

System jest zazwyczaj dodatkowym urządzeniem podłączanym do telefonu stacjonarnego. Uruchamia się go za pomocą przycisku radiowego noszonego na bransoletce lub zawieszce na szyi. Po naciśnięciu przycisku w centrum operatora pojawiają się imię i nazwisko, adres oraz ewentualne informacje o chorobach. Dyżurny rozmawia z użytkownikiem, a następnie powiadamia bliskich albo wysyła pomoc. Jeśli użytkownik nie może mówić, pomoc również zostanie wysłana pod wskazany adres.

Niektóre systemy oferują także monitorowanie aktywności. Użytkownik musi regularnie naciskać przycisk, a jeśli tego nie zrobi, centrum alarmowe nawiązuje kontakt. W wielu miejscach dostępne są również rozwiązania niewymagające telefonu stacjonarnego.

Usługi oferują zarówno organizacje, jak i firmy, między innymi Rotes Kreuz, Caritas, Hilfswerk, Volkshilfe, Johanniter oraz ASBÖ. Ta lista nie jest rekomendacją konkretnego usługodawcy. O koszty warto zapytać w kilku miejscach. Dostępne dodatki to między innymi czujnik upadku, sejf na klucze (Schlüsselsafe) oraz alarmowy zegarek z funkcją lokalizacji.

Uwaga: po przejściu z telefonu stacjonarnego na rozwiązanie cyfrowe system alarmowy może działać nieprawidłowo. Po zmianie należy koniecznie sprawdzić jego działanie.

Najczęstsze pytania

Czy policyjna porada dotycząca bezpieczeństwa jest bezpłatna?

Tak. Można uzyskać bezpłatną poradę policji dotyczącą ochrony mieszkania. Informacje są dostępne pod numerem usługowym 059133.

Co zrobić, jeśli padłem ofiarą oszustwa?

Powiadom policję pod numerem 133 lub 112, złóż zawiadomienie (Anzeige) i porozmawiaj z zaufaną osobą.

Gdzie szukać pomocy w przypadku przemocy wobec seniora?

Infolinia Pro Senectute Österreich pod numerem +43 699 11200099 jest bezpłatna i poufna. Mogą z niej korzystać osoby dotknięte przemocą, świadkowie oraz opiekunowie.

Ile kosztuje Hausnotruf?

W tym przypadku nie podano konkretnej ceny. O koszty należy zapytać bezpośrednio usługodawców.

Praktyczne kroki

1. Ustal z bliskimi, że w razie telefonu z prośbą o pieniądze zawsze kończysz rozmowę i oddzwaniasz na znany numer.
2. Przygotuj w widocznym miejscu numery 133, 112, 144 i 122.
3. Nie wpuszczaj nieznajomych bez sprawdzenia ich tożsamości, nawet jeśli twierdzą, że są policjantami, urzędnikami lub sąsiadami.
4. Porównaj oferty Hausnotruf kilku organizacji i firm oraz zapytaj o dostępne dodatki i koszty.
5. Po zmianie telefonu stacjonarnego na cyfrowy przetestuj działanie systemu alarmowego.
6. Jeśli doszło do oszustwa lub przemocy, nie zwlekaj z kontaktem z policją i zaufaną osobą.