Format e shoqërive në Austri: GmbH, OG dhe KG

Nëse dëshironi të themeloni një shoqëri në Austri, zgjedhja e formës juridike është një nga vendimet e para. GmbH, OG dhe KG ndryshojnë jo vetëm në strukturë, por edhe në mënyrën e tatimit të fitimit dhe në regjistrimin në Firmenbuch. Ky artikull paraqet rregullat kryesore për vitin 2026.

Shkurtimisht

• OG dhe KG janë shoqëri personash (Personengesellschaft), ndërsa GmbH është person juridik (juristische Person).
• Në shoqëritë e personave, ortakët paguajnë tatim mbi të ardhurat (Einkommensteuer) për pjesën e tyre të fitimit.
• GmbH paguan 23% tatim mbi korporatat (Körperschaftsteuer), ndërsa dividendi i shpërndarë tatohet përsëri me 27,5%.
• OG, KG dhe GmbH regjistrohen në Firmenbuch. Shoqëria zakonisht fiton personalitet juridik me regjistrimin.
• Regjistrimi në Firmenbuch nuk zëvendëson lejen për ushtrimin e veprimtarisë (Gewerbeberechtigung).

Cilat forma juridike mund të zgjidhni?

Sistemi austriak i ndan format kryesore në dy grupe. Ky dallim ndikon edhe në mënyrën e tatimit.

Shoqëritë e personave (Personengesellschaften)

• Shoqëria civile (Gesellschaft bürgerlichen Rechts, GesbR);
• Shoqëria kolektive (Offene Gesellschaft, OG);
• Shoqëria komandite (Kommanditgesellschaft, KG).

Personat juridikë (juristische Personen)

• Shoqëria me përgjegjësi të kufizuar (Gesellschaft mit beschränkter Haftung, GmbH);
• Shoqëria aksionare (Aktiengesellschaft, AG);
• Shoqëria fleksibël e kapitalit (Flexible Kapitalgesellschaft, FlexKapG ose FlexCo).

OG është përafërsisht e krahasueshme me një shoqëri kolektive, KG me një shoqëri komandite dhe GmbH me një shoqëri me përgjegjësi të kufizuar. Megjithatë, rregullat konkrete përcaktohen nga e drejta austriake.

Si tatohen OG dhe KG?

Në një shoqëri personash nuk tatohet vetë shoqëria, por ortakët, të cilët paguajnë tatim mbi të ardhurat për pjesën e tyre të fitimit. Procedura zhvillohet në dy hapa:

1. Së pari përcaktohet fitimi i përgjithshëm i biznesit dhe regjistrohet me vendim në një procedurë të veçantë.
2. Më pas Finanzamt e taton pjesën e fitimit të secilit ortak në procedurën e tij individuale të tatimit mbi të ardhurat.

Pjesa që i takon secilit ortak përcaktohet nga përqindja e pjesëmarrjes dhe nga dispozitat e kontratës së shoqërisë (Gesellschaftsvertrag).

Deklarata për përcaktimin e të ardhurave të përbashkëta duhet të dorëzohet çdo vit. Kjo mund të bëhet elektronikisht përmes FinanzOnline, në menynë “Eingaben/Erklärungen”. Sipërmarrësit e regjistruar në portalin e shërbimeve të biznesit (Unternehmensserviceportal, USP) mund të hyjnë me një identifikim të vetëm në FinanzOnline dhe në shumë procedura të tjera online.

Si tatohet GmbH?

GmbH është person juridik dhe për këtë arsye paguan tatim mbi korporatat, jo tatim mbi të ardhurat. Fitimi mund t’u shpërndahet më vonë ortakëve. Në këtë rast aplikohet edhe një tatim tjetër, sepse pagesa konsiderohet e ardhur nga kapitali (Einkünfte aus Kapitalvermögen).

• Tatim mbi korporatat (Körperschaftsteuer): 23%, paguhet nga GmbH.
• Tatim mbi dividendin: 27,5%, paguhet nga ortaku; në pagesat vendase mbahet si tatim mbi të ardhurat nga kapitali (Kapitalertragsteuerabzug).
• Tatim mbi të ardhurat (Einkommensteuer): individual; në rastin e OG dhe KG paguhet nga ortakët.

Pra, fitimi i GmbH tatohet në dy nivele: fillimisht te shoqëria dhe më pas te ortaku kur shpërndahet. Fitimi i OG dhe KG tatohet drejtpërdrejt te ortakët.

Kur duhet regjistruar shoqëria në Firmenbuch?

Firmenbuch, i njohur më parë si Handelsregister, është një regjistër publik që mbahet nga gjykatat në një bazë të dhënash. Regjistrimi është i detyrueshëm, ndër të tjera, për:

• OG dhe KG;
• GmbH, AG dhe FlexCo;
• biznesin individual, nëse qarkullimi është më i lartë se 700.000 euro në dy vite financiare radhazi ose më i lartë se 1 milion euro në një vit financiar;
• GesbR, në formën e OG ose KG, nëse tejkalohen të njëjtat kufij të qarkullimit, me përjashtim të profesioneve të lira dhe të veprimtarive të bujqësisë e pylltarisë.

OG, KG dhe GmbH duhet të regjistrohen gjithmonë. Regjistrimi zakonisht i jep shoqërisë personalitet juridik, por nuk e zëvendëson Gewerbeberechtigung, e cila duhet të merret veçmas.

Ku dhe si bëhet regjistrimi?

Kompetente është gjykata e landit (Landesgericht) në territorin ku ndodhet selia e shoqërisë. Në Vjenë është kompetente Handelsgericht Wien, ndërsa në Graz Landesgericht für Zivilrechtssachen Graz.

Kërkesa zakonisht dorëzohet me shkrim ose përmes komunikimit elektronik juridik (Elektronischer Rechtsverkehr, ERV). Nëse dokumentet janë të paplota, gjykata cakton një afat për plotësim dhe më pas vendos për regjistrimin me një vendim (Beschluss).

Çdo shoqëri merr një numër regjistrimi (Firmenbuchnummer), i cili përbëhet nga maksimumi gjashtë shifra dhe një shkronjë kontrolli. Ndryshimet në të dhënat e regjistruara, për shembull ndryshimi i personave me të drejtë përfaqësimi, duhet t’i njoftohen menjëherë gjykatës.

Sa kushton Firmenbuch?

Kostoja e regjistrimit ndryshon sipas formës juridike. Ligji për mbështetjen e themelimit të bizneseve të reja (Neugründungsförderungsgesetz, NeuFöG) parashikon, për themelimet e reja të përcaktuara nga ligji, ndër të tjera edhe përjashtim nga tarifat e regjistrimit në Firmenbuch.

Për një ekstrakt nga regjistri (Firmenbuchauszug) paguhet tarifë:

• Ekstrakt në gjykatë: 19 €;
• Ekstrakt aktual online përmes JustizOnline: 4,89 €;
• Ekstrakt online me të dhëna të mëparshme dhe të fshira: 8,20 €;
• Dokument nga arkivi i dokumenteve, për çdo dokument: 1,52 €.

Çdokush mund të konsultojë Firmenbuch. Kjo mundëson edhe kontrollimin e të dhënave të një partneri të mundshëm biznesi.

Pyetje të shpeshta

Cila formë tatohet dy herë?

GmbH. Shoqëria paguan 23% tatim mbi korporatat, ndërsa dividendi i paguar ortakut tatohet edhe me 27,5%.

A paguan OG tatim mbi korporatat?

Jo. Në rastin e OG dhe KG, ortakët paguajnë tatim mbi të ardhurat për pjesën e fitimit që u takon.

Nëse shoqëria ime është regjistruar, a mund të filloj menjëherë punën?

Jo domosdoshmërisht. Regjistrimi në Firmenbuch nuk zëvendëson lejen për ushtrimin e veprimtarisë (Gewerbeberechtigung), e cila duhet të merret veçmas.

Ku mund t’i shoh të dhënat e një shoqërie austriake?

Në gjykatë, te noteri ose online përmes JustizOnline. Një ekstrakt aktual online kushton 4,89 euro.

Hapat praktikë

1. Krahasoni GmbH, OG dhe KG sipas numrit të ortakëve, përgjegjësisë dhe mënyrës së tatimit.
2. Përcaktoni pjesët e ortakëve dhe rregullat në Gesellschaftsvertrag.
3. Kontrolloni nëse veprimtaria kërkon Gewerbeberechtigung; regjistrimi në Firmenbuch nuk e zëvendëson atë.
4. Përgatitni kërkesën për gjykatën kompetente ose përdorni ERV.
5. Pas regjistrimit, njoftoni menjëherë çdo ndryshim në të dhënat e Firmenbuch.
6. Për çështje juridike dhe tatimore kërkoni këshillim profesional, sepse ky artikull nuk përbën këshillë ligjore ose tatimore.

Burim: startup.usp.gv.at, usp.gv.at