Правни форми на компании во Австрија: GmbH, OG и KG

Ако сакате да основате компанија во Австрија, една од првите одлуки е изборот на правната форма. GmbH, OG и KG не се разликуваат само по името, туку и по начинот на оданочување на добивката и по правилата за упис во Firmenbuch. Овој напис ја прикажува состојбата во 2026 година.

Накратко

• OG и KG се партнерски друштва (Personengesellschaften), додека GmbH е правно лице (juristische Person).
• Кај партнерските друштва, содружниците плаќаат данок на доход (Einkommensteuer) на својот дел од добивката.
• GmbH плаќа 23 проценти данок на добивка на правни лица (Körperschaftsteuer), а исплатената дивиденда дополнително се оданочува со 27,5 проценти.
• OG, KG и GmbH се запишуваат во Firmenbuch. Друштвото вообичаено стекнува правна личност со уписот.
• Уписот во Firmenbuch не ја заменува дозволата за вршење дејност (Gewerbeberechtigung).

Кои правни форми се достапни?

Австрискиот систем ги дели деловните форми на две големи групи. Оваа поделба е важна и за оданочувањето.

Партнерски друштва (Personengesellschaften)

• граѓанско-правно друштво (Gesellschaft bürgerlichen Rechts, GesbR),
• отворено друштво (Offene Gesellschaft, OG),
• командитно друштво (Kommanditgesellschaft, KG).

Правни лица (juristische Personen)

• друштво со ограничена одговорност (Gesellschaft mit beschränkter Haftung, GmbH),
• акционерско друштво (Aktiengesellschaft, AG),
• флексибилно капитално друштво (Flexible Kapitalgesellschaft, FlexKapG или FlexCo).

OG приближно одговара на отворено трговско друштво, KG на командитно друштво, а GmbH на друштво со ограничена одговорност. Сепак, деталните правила ги утврдува австриското право.

Како се оданочуваат OG и KG?

Кај партнерските друштва, данокот на доход не го плаќа самото друштво, туку содружниците, доколку се физички лица. Постапката има два чекора:

1. Најпрво, во посебна постапка се утврдува вкупната добивка на друштвото и се внесува во решение.
2. Потоа Finanzamt го оданочува делот од добивката што му припаѓа на секој содружник во неговата постапка за данок на доход.

Колкав дел му припаѓа на секој содружник зависи од уделот и од одредбите во договорот на друштвото (Gesellschaftsvertrag).

Пријавата за утврдување на заедничките приходи се поднесува секоја година. Тоа може да се направи електронски преку FinanzOnline, во менито „Eingaben/Erklärungen“. Претприемачите регистрирани на Unternehmensserviceportal (USP) со едно најавување можат да пристапат до FinanzOnline и до повеќе други онлајн постапки.

Како се оданочува GmbH?

GmbH е правно лице и затоа наместо данок на доход плаќа данок на добивка на правни лица. Добивката подоцна може да им се исплати на содружниците. Во тој случај се плаќа дополнителен данок, бидејќи исплатата се смета за приход од капитал (Einkünfte aus Kapitalvermögen).

• Körperschaftsteuer: 23 проценти, го плаќа GmbH.
• Данок на дивиденда: 27,5 проценти, го плаќа содружникот. При домашна исплата се задржува како данок на принос од капитал (Kapitalertragsteuerabzug).
• Einkommensteuer: индивидуален данок што го плаќаат содружниците кај OG и KG.

Главната разлика е што добивката на GmbH се оданочува на две нивоа: прво кај друштвото, а потоа кај содружникот при исплата. Кај OG и KG, добивката директно се оданочува кај содружниците.

Кога мора да се изврши упис во Firmenbuch?

Firmenbuch, порано нарекуван Handelsregister, е јавен регистар што го водат судовите во електронска база. Задолжително се запишуваат, меѓу другото:

• OG и KG;
• GmbH, AG и FlexCo;
• индивидуален претприемач, ако во две последователни деловни години има промет поголем од 700.000 евра или во една деловна година има промет поголем од 1 милион евра;
• GesbR, во форма на OG или KG, над истите прагови на промет. Исклучок се слободните професии и земјоделските и шумарските дејности.

За OG, KG и GmbH уписот е секогаш задолжителен. Кај индивидуален претприемач, прагот е 700.000 евра во две последователни години или 1 милион евра во една година. Кај GesbR важат истите прагови кога се запишува како OG или KG.

Друштвото вообичаено стекнува правна личност со уписот. Сепак, уписот не ја заменува Gewerbeberechtigung, која мора да се добие одделно.

Каде и како се врши уписот?

Надлежен е Landesgericht на подрачјето каде што се наоѓа седиштето на друштвото. Во Виена е надлежен Handelsgericht Wien, а во Грац Landesgericht für Zivilrechtssachen Graz.

Пријавата во правило се поднесува писмено или преку електронскиот правен промет (Elektronischer Rechtsverkehr, ERV). Ако пријавата е нецелосна, судот одредува рок за дополнување и потоа со решение (Beschluss) одлучува за уписот.

Секоја компанија добива број во Firmenbuch (Firmenbuchnummer), кој има најмногу шест цифри и контролна буква. Промените во запишаните податоци, на пример промена на лицата овластени за застапување, мора веднаш да се пријават во судот.

Колку чини Firmenbuch?

Трошоците за упис зависат од правната форма. Законот за поддршка на основањето нови претпријатија (Neugründungsförderungsgesetz, NeuFöG) кај основања што ги исполнуваат законските услови, меѓу другото, предвидува ослободување од одредени такси за упис во Firmenbuch.

За извод од регистарот (Firmenbuchauszug) се плаќа такса:

• извод во суд: 19 €;
• тековен онлајн извод преку JustizOnline: 4,89 €;
• онлајн извод со претходни, избришани податоци: 8,20 €;
• исправа од збирката исправи, по документ: 1,52 €.

Firmenbuch е јавен, па можете да ги проверите податоците на потенцијален деловен партнер. Пристапот е можен во суд, кај нотар или онлајн преку JustizOnline.

Најчести прашања

Која правна форма се оданочува двапати?

GmbH. Друштвото плаќа 23 проценти Körperschaftsteuer, а дивидендата исплатена на содружникот дополнително се оданочува со 27,5 проценти.

Дали OG плаќа Körperschaftsteuer?

Не. Кај OG и KG, содружниците плаќаат Einkommensteuer на делот од добивката што им припаѓа.

Ако мојата компанија е запишана, дали можам веднаш да работам?

Не нужно. Уписот во Firmenbuch не ја заменува Gewerbeberechtigung, која мора да се добие одделно.

Каде можам да ги проверам податоците на австриска компанија?

Во суд, кај нотар или онлајн преку JustizOnline. Тековен онлајн Firmenbuchauszug чини 4,89 евра.

Практични чекори пред основање

1. Изберете правна форма според бројот на содружници, одговорноста и планираниот начин на исплата на добивката.
2. Подгответе го Gesellschaftsvertrag и проверете која Landesgericht е надлежна според седиштето.
3. Поднесете ја пријавата писмено или преку ERV и обезбедете Firmenbuchnummer по уписот.
4. Проверете дали ги исполнувате условите за ослободување според NeuFöG.
5. Пред започнување со дејноста, обезбедете ја потребната Gewerbeberechtigung.
6. Проверете ги податоците во Firmenbuch и навремено пријавете ги сите промени.

Овој напис е информативен и не претставува правен, даночен или деловен совет. За конкретниот случај обратете се кај Steuerberater, адвокат или друг соодветен стручњак. Извор: startup.usp.gv.at и usp.gv.at.