Ubezpieczenie zdrowotne w Austrii: ÖGK, BVAEB i SVS

W Austrii przynależność do ubezpieczenia zdrowotnego zależy przede wszystkim od rodzaju wykonywanej pracy. Obowiązkowe ubezpieczenie (Pflichtversicherung) powstaje automatycznie po spełnieniu warunków ustawowych, nawet jeśli ubezpieczony nie wie jeszcze, do którego systemu należy.

Trzy najważniejsze instytucje ubezpieczenia zdrowotnego to ÖGK, BVAEB i SVS. Poniżej wyjaśniamy, kto podlega poszczególnym instytucjom, kiedy rozpoczyna się ubezpieczenie i jakie świadczenia mogą przysługiwać.

Najważniejsze informacje w skrócie

• Ubezpieczenia zdrowotne prowadzą trzy główne instytucje: ÖGK, BVAEB i SVS.
• Obowiązkowe ubezpieczenie (Pflichtversicherung) powstaje automatycznie po spełnieniu wymogów ustawowych.
• W 2026 roku granica dla drobnego zatrudnienia (Geringfügigkeitsgrenze) wynosi 551,10 euro miesięcznie. Poniżej tej kwoty nie powstaje obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne.
• Niektóre świadczenia, między innymi leczenie szpitalne, zasiłek chorobowy i leczenie stomatologiczne, są świadczeniami obowiązkowymi.
• W razie odmowy przyznania obowiązkowego świadczenia można dochodzić swoich praw przed sądem.

Do którego ubezpieczyciela należysz?

Obowiązkowe ubezpieczenie jest związane z faktycznie wykonywaną działalnością zarobkową. Rodzaj pracy określa więc, która ustawa i która instytucja mają zastosowanie.

• ÖGK (Österreichische Gesundheitskasse) — pracownicy, freie Dienstnehmer, uczniowie zawodu i chałupnicy; podstawową ustawą jest ASVG.
• BVAEB (Versicherungsanstalt öffentlich Bediensteter, Eisenbahnen und Bergbau) — między innymi urzędnicy, pracownicy kolei i górnictwa oraz osoby pełniące funkcje polityczne; podstawową ustawą jest B-KUVG.
• SVS (Sozialversicherungsanstalt der Selbständigen) — przedsiębiorcy, neue Selbständige i osoby prowadzące gospodarstwa rolne; zastosowanie mają GSVG, BSVG i FSVG.

Austriackie ubezpieczenie społeczne obejmuje trzy gałęzie: ubezpieczenie zdrowotne, wypadkowe i emerytalne. Objęcie wszystkimi trzema rodzajami ubezpieczenia nazywa się pełnym ubezpieczeniem (Vollversicherung). Jeśli dana osoba podlega najwyżej dwóm rodzajom ubezpieczenia, jest to ubezpieczenie częściowe (Teilversicherung).

ÖGK: pracownicy i inne grupy

Do osób ubezpieczonych na podstawie Allgemeines Sozialversicherungsgesetz (ASVG) należą między innymi:

• pracownicy (Dienstnehmer) i freie Dienstnehmer,
• uczniowie zawodu (Lehrlinge),
• osoby pobierające emeryturę lub rentę na podstawie ASVG, podczas pobytu w Austrii,
• osoby otrzymujące zasiłek opiekuńczy na dziecko (Kinderbetreuungsgeld),
• osoby pobierające świadczenia pieniężne z ubezpieczenia na wypadek bezrobocia.

BVAEB: służba publiczna, kolej i górnictwo

Ubezpieczeniem zdrowotnym i wypadkowym na podstawie B-KUVG są objęci między innymi:

• pracownicy publicznoprawni federacji, krajów związkowych i gmin,
• federalni pracownicy kontraktowi (Vertragsbedienstete), jeśli ich stosunek pracy rozpoczął się od 1 stycznia 1999 roku,
• pracownicy kontraktowi krajów związkowych i gmin, jeśli ich stosunek pracy rozpoczął się od 1 stycznia 2001 roku,
• pracownicy kolei publicznych oraz zakładów górniczych (knappschaftliche Betriebe),
• posłowie parlamentu i członkowie rządu.

Do BVAEB należą również osoby pobierające świadczenia emerytalne na podstawie wcześniejszego publicznoprawnego stosunku służbowego.

SVS: przedsiębiorcy, osoby wykonujące wolny zawód i rolnicy

Ubezpieczeniem zdrowotnym i emerytalnym na podstawie GSVG są objęte między innymi następujące osoby:

• osoby prowadzące działalność gospodarczą i będące członkami Izby Gospodarczej (Wirtschaftskammer, WKO); posiadanie uprawnienia do prowadzenia działalności (Gewerbeberechtigung) oznacza również członkostwo w izbie,
• wspólnicy spółki OG oraz komplementariusze spółki KG,
• wspólnicy zarządzający spółki GmbH, jeśli spółka jest członkiem izby gospodarczej,
• „nowe osoby samozatrudnione” (neue Selbständige), które osiągają dochód powyżej granicy ubezpieczenia.

Osoby prowadzące gospodarstwa rolne podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu na podstawie BSVG, jeśli wartość jednostkowa gospodarstwa (Einheitswert) wynosi co najmniej 1.500 euro. W przypadku ubezpieczenia wypadkowego granica ta wynosi 150 euro.

Kiedy zaczyna się obowiązkowe ubezpieczenie?

Ubezpieczenie rozpoczyna się w momencie spełnienia warunków określonych w ustawie. Przykładowo pracownik zostaje objęty ubezpieczeniem zdrowotnym, gdy jego wynagrodzenie przekracza granicę dla drobnego zatrudnienia. Nie ma znaczenia, czy wie o powstaniu ubezpieczenia albo czy chce do niego przystąpić.

• Granica dla drobnego zatrudnienia w 2026 roku: 551,10 euro miesięcznie.
• Górna granica podstawy wymiaru składek (Höchstbeitragsgrundlage) w 2026 roku: 6.930 euro miesięcznie.

Jeśli wynagrodzenie pozostaje poniżej granicy dla drobnego zatrudnienia, pracownik podlega wyłącznie ubezpieczeniu wypadkowemu. W takiej sytuacji można dobrowolnie przystąpić do ubezpieczenia zdrowotnego i emerytalnego.

Jakie świadczenia pokrywa ubezpieczenie?

Ubezpieczyciel pokrywa koszty świadczenia, jeśli jest ono celowe i konieczne, ale nie może przekraczać zakresu niezbędnego leczenia. W niektórych przypadkach obowiązuje udział własny (Selbstbehalt) albo dopłata do kosztów. Przy drogich badaniach i lekach może być wymagana zgoda lekarza naczelnego (chefärztliche Bewilligung).

Leki są oznaczane kolorami. Leki zielone można przepisywać bez dodatkowych warunków, natomiast leki żółte podlegają szczególnym zasadom albo wymagają zgody lekarza naczelnego, aby koszty mogły zostać pokryte.

Świadczenia obowiązkowe

Do świadczeń obowiązkowych (Pflichtleistungen), do których można mieć prawo, należą:

• leczenie i pobyt w szpitalu,
• zasiłek chorobowy (Krankengeld), zasiłek rehabilitacyjny oraz świadczenie na powrót do pracy po długiej niezdolności do pracy,
• zasiłek macierzyński (Wochengeld),
• ortodoncja, leczenie stomatologiczne i uzupełnienia protetyczne,
• środki pomocnicze, na przykład okulary i wkładki ortopedyczne,
• koszty przejazdu i transportu.

Do świadczeń dobrowolnych, takich jak pobyt leczniczy (Kur), nie przysługuje roszczenie wynikające bezpośrednio z ustawy.

U lekarza swoją przynależność do ubezpieczenia potwierdza się za pomocą karty e-card.

Najczęstsze pytania

Czy można wybrać ubezpieczyciela?

Nie. Obowiązkowe ubezpieczenie jest związane z faktycznie wykonywaną działalnością zarobkową, dlatego rodzaj pracy określa, do której instytucji należy ubezpieczony.

Co zrobić, jeśli kasa chorych odmówi obowiązkowego świadczenia?

Można zażądać wydania decyzji (Bescheid). Wystarczy pismo w dowolnej formie, opatrzone datą i podpisem, w którym zostanie wskazane odmówione świadczenie. Kasa chorych ma dwa tygodnie na uzasadnienie. Od decyzji można bezpłatnie odwołać się do sądu pracy i spraw społecznych; w Wiedniu jest to Arbeits- und Sozialgericht Wien.

Czy można udać się do dowolnego punktu obsługi ubezpieczenia społecznego?

Tak. Dzięki usłudze Allspartenservice można zwrócić się w dowolnej sprawie do najbliższego punktu obsługi ubezpieczenia społecznego.

Czy młode osoby mogą skorzystać z bezpłatnych badań profilaktycznych?

Tak. Osoby ubezpieczone w wieku od 15 do 17 lat, do ukończenia 18. roku życia, mogą raz w roku skorzystać z bezpłatnego badania zdrowotnego dla młodzieży (Jugendlichenuntersuchung). Dotyczy to osób ubezpieczonych w ÖGK, SVS i BVAEB.

Praktyczne kroki

1. Sprawdź, jaki rodzaj pracy lub działalności wykonujesz i na podstawie której ustawy podlegasz ubezpieczeniu.
2. Ustal, czy Twoje wynagrodzenie przekracza w 2026 roku kwotę 551,10 euro miesięcznie.
3. Sprawdź, czy posiadasz aktywną kartę e-card i zabieraj ją na wizyty lekarskie.
4. Przed drogim badaniem, leczeniem lub zakupem leku upewnij się, czy potrzebna jest chefärztliche Bewilligung albo czy obowiązuje udział własny.
5. Jeśli odmówiono Ci obowiązkowego świadczenia, poproś o pisemny Bescheid i rozważ bezpłatne dochodzenie swoich praw przed właściwym sądem.

Informacje mają charakter ogólny i nie zastępują porady prawnej ani medycznej. W indywidualnej sprawie warto skontaktować się z właściwą instytucją ubezpieczeniową lub specjalistą.