Општински и задружни станови во Австрија: услови, трошоци и пријавување
Во Австрија, покрај становите што се изнајмуваат на приватниот пазар, постојат две често поповолни можности: општински станови и станови на јавни градежни задруги. За двете опции треба да исполнувате одредени услови, а обично има и период на чекање.
Во продолжение ќе ги објасниме разликите, условите за пријавување, можните трошоци и потребните документи.
Која е разликата меѓу општински и задружен стан?
Општинскиот стан (Gemeindewohnung) го обезбедува и го изнајмува градот или општината. На многу места станува збор за станови со поволна кирија, но условите за пријавување значително се разликуваат од една општина до друга.
Задружниот стан (Genossenschaftswohnung) го гради јавна градежна задруга (gemeinnützige Bauvereinigung) и го дава на користење на своите членови. Затоа, за ваков стан обично треба да станете член на задругата. На изградбата и изнајмувањето на ваквите станови се применува Законот за јавна корист во станбеното стопанство (Wohnungsgemeinnützigkeitsgesetz).
Кој може да се пријави за општински стан?
При поднесување на пријавата (Anmeldung), повеќето општини бараат исполнување на следните услови:
- минимална возраст;
- соодветно државјанство или правен статус;
- главно живеалиште (Hauptwohnsitz) во конкретната општина во одреден минимален период;
- нето-приходот на лицата што ќе се вселат да не надминува одреден годишен горен лимит.
Вообичаено, за општински стан може да се пријават:
- австриски државјани;
- државјани на ЕУ;
- државјани на ЕЕП;
- швајцарски државјани;
- лица со дозвола за престој „Долгорочен престој – ЕУ“ (Daueraufenthalt EU);
- бегалци според Женевската конвенција.
Секоја општина сама го одредува минималниот период на главно живеалиште. Во Виена се потребни најмалку две години главно живеалиште. Во некои општини, меѓу кои и Виена, пријавувањето е можно уште од наполнети 17 години.
Од октомври 2002 година, две лица што живеат заедно, на пример партнери, можат заеднички да се запишат на листата на чекање.
Кој може да изнајми задружен стан?
Условите за задружни станови изградени со станбена поддршка (wohnbaugefördert) се уредуваат различно во секоја покраина. Тие може да ги вклучуваат следните критериуми:
- Државјанство: австриско, државјанство на ЕУ или ЕЕП, дозвола за престој за државјанин од земја надвор од ЕУ или статус на бегалец според Женевската конвенција;
- Возраст: 18 години, при што пријавувањето може да биде можно уште од 17 години;
- Приход: вкупниот нето-приход на лицата што ќе се вселат треба да биде меѓу одреден долен и горен лимит;
- Користење: станот не смее да се користи како второ живеалиште (Zweitwohnsitz).
Важна разлика е тоа што кај задружните станови може да постои не само горна, туку и долна граница на приходите.
Колку чини задружен стан?
Најчесто треба да се земат предвид две главни ставки:
- Еднократен финансиски придонес (Finanzierungsbeitrag): придонес за земјиштето и/или изградбата (Grund- und Baukostenbeitrag) што ја намалува месечната кирија. Износот зависи од староста, местоположбата и големината на станот.
- Месечен надомест или закупнина (Entgelt, Mietzins).
Финансискиот придонес се враќа по завршувањето на закупот, но намален со амортизација од 1% годишно.
Во Виена, под одредени услови, за финансирање на овој придонес може да се побара заем што го заменува сопствениот капитал (Eigenmittelersatzdarlehen). За можностите за поддршка во другите покраини треба да се информирате кај надлежните институции.
Како и каде се поднесува пријавата?
Општински стан
Барањето за доделување општински стан (Antrag auf Zuweisung einer Gemeindewohnung) на многу места може да се поднесе и онлајн. За точните граници на приходите информирајте се кај градската или општинската служба (Stadt- oder Gemeindeamt) според вашето место на живеење.
Задружен стан
Најчесто се пријавувате за стан во зграда што е во изградба, па треба да очекувате период на чекање. Можно е да се вселите и во постар, ослободен стан, но таквите станови се поретки. Понудите се достапни кај јавните градежни задруги.
Кои документи се потребни?
Најчесто се бараат следните документи:
- доказ за државјанство или пасош на ЕУ/ЕЕП, односно доказ за статус на бегалец;
- извод од матичната книга на родените;
- пасош;
- картичка за социјално осигурување (e-card);
- тековен доказ за приходи;
- извод од матичната книга на венчаните, доколку сте во брак.
Надлежната институција може да побара и дополнителни документи.
Често поставувани прашања
Може ли државјанин на ЕУ да се пријави за општински стан?
Да. Државјаните на ЕУ спаѓаат во групите што можат да бидат подобни, но мора да ги исполнат и останатите услови, како што се потребниот период на главно живеалиште и границата на приходите.
Колку долго треба да бидам пријавен во Виена?
За општински стан во Виена се потребни најмалку две години главно живеалиште.
Дали се враќа финансискиот придонес за задружниот стан?
Да. На крајот на закупот се враќа, но со намалување од 1% за секоја година амортизација.
Може ли да се пријавиме заедно со партнерот?
За општински стан, од октомври 2002 година, две лица што живеат заедно можат заеднички да се запишат на листата на чекање.
Практични чекори
- Проверете ги условите кај вашата Stadt- oder Gemeindeamt, особено барањето за главно живеалиште, возраста и приходите.
- Утврдете дали се пријавувате за Gemeindewohnung или за Genossenschaftswohnung.
- Подгответе ги документите за идентитет, престој, приходи и семејна состојба.
- Кај задружен стан проверете го износот на Finanzierungsbeitrag, месечниот надомест и можноста за поддршка.
- Поднесете ја пријавата онлајн или директно кај надлежната институција и информирајте се за очекуваното време на чекање.
Условите може да се разликуваат според покраината и општината. Дополнителни информации се достапни на oesterreich.gv.at.
Напомена: Овој текст е информативен и не претставува правен совет. За конкретен случај обратете се кај надлежната институција или кај квалификуван стручен советник.