Opštinski i zadružni stanovi u Austriji: uslovi, troškovi i prijava

U Austriji, pored stanova na privatnom tržištu, postoje još dvije često povoljnije mogućnosti: opštinski stanovi koje iznajmljuju gradovi i opštine te stanovi neprofitnih građevinskih zadruga. Za obje opcije potrebno je ispuniti određene uslove, a često postoji i lista čekanja.

Koja je razlika između opštinskog i zadružnog stana?

Opštinski stan (Gemeindewohnung) obezbjeđuje i iznajmljuje sam grad ili opština. Mnoge opštine nude stanove po povoljnijim cijenama, ali se uslovi za prijavu značajno razlikuju od mjesta do mjesta.

Zadružni stan (Genossenschaftswohnung) gradi neprofitna građevinska zadruga (gemeinnützige Bauvereinigung) i daje ga svojim članovima na korištenje. Zbog toga je potrebno postati član zadruge. Na stanove koje grade i iznajmljuju neprofitne organizacije primjenjuje se Zakon o neprofitnoj stambenoj djelatnosti (Wohnungsgemeinnützigkeitsgesetz).

Ko može podnijeti zahtjev za opštinski stan?

Većina opština prilikom prijave (Anmeldung) traži sljedeće uslove:

• određenu minimalnu starosnu dob,
• odgovarajuće državljanstvo ili status boravka,
• glavno prebivalište u toj opštini tokom određenog minimalnog perioda,
• da zbir neto prihoda osoba koje će useliti ne prelazi propisani godišnji gornji limit.

U pogledu državljanstva, uglavnom se mogu prijaviti:

• austrijski državljani,
• državljani Evropske unije (EU),
• državljani Evropskog ekonomskog prostora (EGP),
• državljani Švajcarske,
• osobe sa dozvolom boravka „Daueraufenthalt EU“,
• izbjeglice prema Ženevskoj konvenciji.

Minimalno trajanje glavnog prebivališta određuje svaka opština zasebno. U Beču je potrebno najmanje dvije godine glavnog prebivališta. U nekim opštinama, uključujući Beč, prijava je moguća već od 17. rođendana.

Od oktobra 2002. godine dvije osobe koje žive zajedno, na primjer partneri, mogu se zajednički upisati na listu čekanja.

Ko može iznajmiti zadružni stan?

Uslove za zadružne stanove izgrađene uz stambenu podršku (wohnbaugefördert) različito uređuju savezne pokrajine. Uslovi mogu obuhvatati:

• Državljanstvo ili status: austrijsko, EU ili EGP državljanstvo, dozvolu boravka za državljane zemalja izvan EU ili status izbjeglice prema Ženevskoj konvenciji.
• Starost: 18 godina, dok je prijava moguća već sa 17 godina.
• Prihod: zbir neto prihoda osoba koje useljavaju mora biti između propisane donje i gornje granice.
• Korištenje: stan ne smije biti prijavljen kao drugo prebivalište (Zweitwohnsitz).

Važna razlika u odnosu na neke opštinske stanove jeste to što kod zadružnih stanova može postojati ne samo gornja nego i donja granica prihoda.

Koliko košta zadružni stan?

Obično treba računati na dvije glavne stavke:

1. Jednokratni finansijski doprinos (Finanzierungsbeitrag): doprinos za zemljište i/ili izgradnju (Grund- und Baukostenbeitrag) koji smanjuje mjesečnu zakupninu. Iznos zavisi od starosti, položaja i veličine stana.
2. Mjesečnu naknadu ili zakupninu (Entgelt, Mietzins).

Finansijski doprinos se vraća po završetku najma, ali umanjen za otpis od 1% godišnje.

U Beču se, pod određenim uslovima, za finansiranje ovog doprinosa može zatražiti zajam koji zamjenjuje vlastita sredstva (Eigenmittelersatzdarlehen). O mogućnostima podrške u drugim saveznim pokrajinama potrebno je raspitati se kod nadležnih službi.

Kako i gdje se podnosi prijava?

Opštinski stan: zahtjev (Antrag auf Zuweisung einer Gemeindewohnung) u mnogim mjestima moguće je podnijeti i putem interneta. Tačne informacije o prihodovnim granicama daje gradska ili opštinska uprava u mjestu prebivališta (Stadt- oder Gemeindeamt).

Zadružni stan: najčešće se prijavljujete za stan u zgradi koja je još u izgradnji, pa treba računati na čekanje. Moguće je useliti i u stariji stan koji se oslobodio, ali takvi stanovi su rijetko dostupni. Ponudu objavljuju neprofitne građevinske zadruge.

Koja dokumenta su potrebna?

Za zadružni stan obično se traže:

• dokaz o državljanstvu ili EU/EGP pasoš, odnosno dokaz o statusu izbjeglice,
• izvod iz matične knjige rođenih,
• pasoš,
• kartica socijalnog osiguranja (e-card),
• noviji dokaz o prihodima,
• vjenčani list, ako ste u braku.

Nadležna služba ili zadruga može zatražiti i dodatnu dokumentaciju.

Česta pitanja

Da li državljani EU mogu podnijeti zahtjev za opštinski stan?

Da. Državljani EU spadaju u grupe koje se mogu prijaviti, ali moraju ispuniti i ostale uslove, kao što su trajanje glavnog prebivališta i prihodovna granica.

Koliko dugo moram imati prijavljeno prebivalište u Beču?

Za opštinski stan u Beču potrebno je najmanje dvije godine glavnog prebivališta.

Da li se finansijski doprinos za zadružni stan vraća?

Da. Na kraju najma vraća se iznos umanjen za otpis od 1% godišnje.

Možemo li se partner i ja zajednički prijaviti?

Od oktobra 2002. godine dvije osobe koje žive zajedno mogu se zajednički upisati na listu čekanja za opštinski stan.

Praktični koraci

1. Provjerite uslove u svojoj opštini, posebno minimalno trajanje glavnog prebivališta, starosnu dob i prihodovne granice.
2. Obratite se nadležnom Stadt- oder Gemeindeamt i provjerite da li se Antrag auf Zuweisung einer Gemeindewohnung može podnijeti online.
3. Ako tražite zadružni stan, pregledajte ponudu neprofitnih građevinskih zadruga i raspitajte se o članstvu, listi čekanja i iznosu Finanzierungsbeitrag.
4. Pripremite pasoš, dokaz o statusu, izvod iz matične knjige rođenih, e-card, dokaz o prihodima i eventualno vjenčani list.
5. Prije potpisivanja ugovora provjerite ukupni finansijski doprinos, mjesečnu naknadu i uslove povrata doprinosa.

Napomena: Uslovi se razlikuju prema saveznoj pokrajini, gradu i opštini. Ovaj tekst je informativan i ne predstavlja pravni savjet. Za stručne informacije obratite se nadležnoj službi, advokatu ili drugom relevantnom stručnjaku.

Izvor: oesterreich.gv.at