Avusturya’da suç mağdurlarının hakları: 2026’da bilmeniz gerekenler

Avusturya’da bir suçun mağduru olduysanız ceza yargılamasında ve hukuk davasında çeşitli haklara sahipsiniz. Bunlar arasında tercüman desteği, ücretsiz refakat ve tazminat talep etme hakkı bulunur.

Kısaca

• Mağdur destek hattı Opfernotruf numarası 0800 112 112’dir. Hat, iş günlerinde 08.00–20.00 arasında hizmet verir.
• Almancayı yeterince anlamıyorsanız tercüman desteği alabilirsiniz. Talep üzerine önemli belgeler de tercüme edilir.
• Duygusal olarak özellikle etkilenen mağdurlar ücretsiz psikososyal ve hukuki süreç refakati (Prozessbegleitung) alabilir.
• Savcılık soruşturmayı sonlandırırsa, duruma göre 14 gün veya 3 ay içinde devam başvurusu yapılabilir.
• Ceza yargılamasında özel taraf (Privatbeteiligte) olarak tazminat talep edebilirsiniz; bu aşamada avukat zorunluluğu yoktur.

Kimler mağdur sayılır?

Bir suçun failinin eylemiyle hakları ihlal edilen kişi mağdur (Opfer) sayılır. Zarar şu şekillerde olabilir:

• Fiziksel: yaralama, şiddet, tehlikeli tehdit veya cinsel suçlar,
• Manevi: hakaret veya telif hakkı ihlali,
• Maddi: hırsızlık veya mala zarar verme.

Bir kişi suç sonucunda hayatını kaybettiğinde, yakınları da mağdur kabul edilebilir. Bunlar arasında eş, kayıtlı partner, hayat arkadaşı, üstsoy ve altsoy, kardeşler ve bakım talep etme hakkı bulunan diğer kişiler yer alır.

Suç duyurusunda (Anzeige) bulunursanız, başvurunuz için yazılı bir onay isteme hakkınız vardır.

Ceza yargılamasında hangi haklara sahipsiniz?

Size saygılı ve onurlu davranılması gerekir. Ayrıca haklarınız, tazminat ve yardım seçenekleri hakkında bilgilendirilmelisiniz. Genel haklarınız şunlardır:

• Örneğin bir mağdur koruma kuruluşu aracılığıyla temsil edilmek,
• Menfaatlerinizi ilgilendiren dosyaları incelemek,
• Sorgudan önce yargılamanın konusu ve haklarınız hakkında bilgi almak,
• Soruşturmanın ve davanın gelişimi hakkında bilgilendirilmek,
• Yargılamanın dilini yeterince anlamıyorsanız tercüman desteği almak,
• Talep üzerine önemli belgelerin tercüme edilmesini istemek; bu hak 1 Haziran 2016’dan beri geçerlidir,
• Ana duruşmada bulunmak ve sanığa, tanıklara ve bilirkişilere soru sormak.

İstediğiniz zaman bundan sonraki bildirim ve celpleri almak istemediğinizi belirtebilirsiniz. Ancak tanık olarak çağrılırsanız yine de duruşmaya gitmeniz gerekir.

Tanık olarak yükümlülükler ve korunma

Mağdur genellikle tanık (Zeuge) olarak dinlenir. Celbe uymanız ve doğruyu söylemeniz gerekir. Yalancı tanıklık suçtur; önemli gerçekleri kasten gizlemek de buna dahildir. Geçerli bir neden olmadan gelmezseniz para cezası uygulanabilir veya polis tarafından zorla getirilebilirsiniz. Bir engeliniz varsa bunu zamanında mahkemeye bildirmeniz gerekir. Ancak mahkeme nedeni kabul ederse devamsızlığınız geçerli sayılır.

Bir yakınınız aleyhine tanıklık yapmanız veya kendi hakkınızda ceza soruşturması başlatılması riskini doğuracaksa ifade vermeyi reddedebilirsiniz. Bu durumda da duruşmaya gitmeniz gerekir. Duruşmaya katılım için tanık ücreti (Zeugengebühren) ödenir.

Ciddi bir tehdit söz konusuysa adresiniz dosyalarda yer almayabilir. Mahkeme sanığı geçici olarak duruşma salonundan çıkarabilir veya izleyicileri salondan çıkarabilir.

Özel korunmaya ihtiyaç duyan mağdurlar

Aşağıdaki kişiler her durumda özel korunmaya ihtiyaç duyan mağdur (besonders schutzbedürftig) kabul edilir:

• Cinsel suç mağdurları,
• Hakkında giriş ve yaklaşma yasağı (Betretungs- und Annäherungsverbot) veya geçici tedbir kararı verilen kişiler,
• Reşit olmayan mağdurlar,
• Bir yakını suç nedeniyle hayatını kaybetmiş olabilecek kişiler.

Diğer kişiler bakımından durum ayrı ayrı değerlendirilir. Yaş, ruhsal ve fiziksel sağlık durumu ile suçun koşulları dikkate alınabilir. Bu mağdurlar özellikle şu hakları talep edebilir:

• Mümkünse kendileriyle aynı cinsiyetten bir kişi tarafından dinlenmek ve tercüme edilmek,
• Koruyucu sorgu (schonende Vernehmung): ayrı bir odada, video bağlantısı aracılığıyla dinlenmek,
• Ana duruşmanın kamuya kapalı yapılmasını istemek,
• Güvendiği bir kişinin yanında bulunmasını istemek.

Özel hayatlarına ilişkin veya dayanılmaz buldukları ayrıntılar hakkındaki soruları yanıtlamayı reddedebilirler. Şüphelinin serbest bırakılması veya kaçması durumunda resmî olarak bilgilendirilirler.

Ücretsiz Prozessbegleitung kimlere verilir?

Aşağıdaki kişiler psikososyal ve hukuki süreç refakatinden yararlanabilir:

• Şiddet, tehlikeli tehdit veya cinsel suç mağdurları; kasıtlı bir suç söz konusuysa belirli bir yaralanmanın bulunması şart değildir,
• Öldürülen kişinin yakınları,
• Olayı görmüş olan diğer yakınlar; örneğin yeğenler veya kuzenler.

Muhtemelen cinsel suç mağduru olmuş 14 yaşından küçük çocuklara, 1 Ocak 2014’ten beri psikososyal refakat mutlaka sağlanır. Refakatçi, sorgulara hazırlanmanıza yardımcı olur ve talep ederseniz size eşlik eder.

Hukuki refakat kapsamında bir avukat danışmanlık verir ve sizi temsil eder. Bu kapsamda manevi tazminat (Schmerzengeld) talebi konusunda da yardım alınabilir. Masrafları Federal Adalet Bakanlığı (BMJ) karşılar. Belirli koşullarda bu refakat, bağlantılı hukuk davasında da kullanılabilir.

Tazminat: ceza davası mı, hukuk davası mı?

Manevi tazminat ve tedavi masrafları iki yolla talep edilebilir:

• Ceza yargılamasında özel taraf (Privatbeteiligte): Temel olarak masraf yoktur, avukat zorunluluğu bulunmaz ve yetkili mahkeme ceza mahkemesidir.
• Hukuk davası (Zivilprozess): Mahkeme ve avukat masrafları doğabilir. 5000 avronun üzerindeki taleplerde avukat zorunludur. 15.000 avroya kadar olan taleplerde yetkili mahkeme bölge mahkemesidir (Bezirksgericht).

Ceza davasında özel taraf olarak belirli bir miktar talep etmeli ve bu miktarı gerekçelendirmelisiniz. Bunun için sanığın mahkûm edilmesi gerekir. Katılma talebini mümkün olduğunca erken, hatta polis merkezinde bildirmeniz ve fotoğraflar, sağlık raporları ve faturalar gibi kanıtları sunmanız yararlı olur.

Avukat masraflarını karşılayamıyorsanız usul yardımı (Verfahrenshilfe) talep edebilirsiniz. Suç mağdurları, Suç Mağdurları Yasası (Verbrechensopfergesetz, VOG) kapsamında devletin sosyal tazminatından da yararlanabilir.

Soruşturma sonlandırılırsa ne olur?

Savcılık soruşturmayı sonlandırırsa, savcılığa devam başvurusu (Antrag auf Fortführung) sunabilirsiniz.

• Sonlandırma hakkında bilgilendirildiyseniz: 14 gün içinde,
• Bilgilendirilmediyseniz: 3 ay içinde.

1 Haziran 2016’dan beri reşit olmayan mağdur, vasilik makamının onayı olmadan da bu başvuruyu yapabilir.

Sık sorulan sorular

Acil olarak nereden yardım alabilirim?

Mağdur destek hattı Opfernotruf ile 0800 112 112 numarasından iletişime geçebilirsiniz. Hat ücretsiz, anonim ve gizlidir; iş günlerinde 08.00–20.00 arasında hizmet verir ve gerektiğinde uzman yardım kuruluşlarına yönlendirme yapar.

Tercüman için ödeme yapmam gerekir mi?

Yargılamanın dilini yeterince anlamıyorsanız tercüman desteği alma hakkınız vardır. Talep üzerine önemli belgeler de tercüme edilir.

Fail serbest bırakılırsa bilgilendirilir miyim?

Şiddet, tehdit veya cinsel suç mağdurları ile özel korunmaya ihtiyaç duyan kişiler resmî olarak bilgilendirilir. Diğer mağdurlar da bilgilendirme talep edebilir.

Hukuk davasında adresimi gizli tutabilir miyim?

Evet. Korunmaya değer bir menfaatiniz olduğunu kanıtlamanız ve tebligat için bir yetkili kişi göstermeniz gerekir.

Pratik adımlar

1. Suç duyurusunda (Anzeige) bulunun ve yazılı başvuru onayı isteyin.
2. Fotoğraf, sağlık raporu, fatura ve diğer kanıtları saklayın.
3. Almancayı yeterince anlamıyorsanız tercüman ve önemli belgelerin tercümesini talep edin.
4. Şiddet, tehdit veya cinsel suç söz konusuysa ücretsiz Prozessbegleitung hakkınızı sorun.
5. Ceza yargılamasında tazminat istemek istiyorsanız özel taraf (Privatbeteiligte) olarak katılma talebinizi mümkün olduğunca erken bildirin.
6. Soruşturma sonlandırılırsa bildirim tarihini kontrol edin ve 14 günlük veya 3 aylık süreyi kaçırmayın.
7. Destek için Opfernotruf hattını 0800 112 112 numarasından arayın.

Bu içerik internet üzerindeki kaynaklara, özellikle oesterreich.gv.at bilgilerine dayanır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için bir avukata, hukuk uzmanına, sağlık uzmanına veya ilgili başka bir uzmana başvurun.