Avusturya’da çalışma süresi kaydı: Neler kaydedilmeli ve kim sorumlu?
Avusturya’da çoğu işveren, çalışanlar için çalışma süresi kayıtlarını (Arbeitszeitaufzeichnungen) tutmak zorundadır. Bu kayıtlar yalnızca resmi bir yükümlülük değildir; fazla mesai ve dinlenme sürelerinin kanıtlanması açısından da önem taşır.
Kısaca:
- Çalışma süresi kayıtlarının tutulmasından, süreleri çalışan kaydetse bile işveren sorumludur.
- Çalışmanın başlangıç ve bitiş saatleri ile dinlenme aralarının başlangıç ve bitişi kaydedilmelidir.
- Kendi kayıtlarınızı ayda bir kez ücretsiz olarak talep edebilirsiniz.
- Kayıtlar genellikle bir yıl saklanır; araç sürücülerine ilişkin kayıtlar 24 ay saklanır.
- Kurallara uyulup uyulmadığını Arbeitsinspektion denetler ve ihlaller cezalandırılabilir.
Çalışma süresi kaydı kimler için geçerlidir?
Aşağıdaki kanunlardan birinin kapsamına giren kişileri çalıştıran işletmeler çalışma süresi kaydı tutmalıdır:
- Arbeitszeitgesetz (AZG) – çalışma süresi kanunu,
- Krankenanstalten-Arbeitszeitgesetz – hastanelerde çalışma süresi kanunu,
- Bäckereiarbeiter/innengesetz – fırın çalışanları kanunu,
- Kinder- und Jugendlichen-Beschäftigungsgesetz – çocukların ve gençlerin çalıştırılması kanunu.
Arbeitsruhegesetz kapsamındaki çalışanlar için hafta sonu ve resmi tatil dinlenme dönemlerinde yapılan çalışmalar ayrıca kaydedilmelidir.
Kayıtlarda hangi bilgiler bulunmalı?
İşveren, her çalışan için çalışmanın başlangıç ve bitiş saatlerini kaydetmelidir. Kayıtlardan günlük çalışma süresinin yanı sıra şu bilgiler de anlaşılabilmelidir:
- haftalık çalışma süresi,
- günlük dinlenme süresi,
- haftalık dinlenme süresi.
Çalışma arasındaki molaların (Ruhepausen) başlangıç ve bitiş saatleri de kaydedilmelidir. Haftalık dinlenme süresinde, telafi dinlenmesinde (Ersatzruhe) veya resmi tatil dinlenmesinde çalışılmışsa işin yeri, süresi ve niteliği de belirtilmelidir.
Esnek çalışma saatlerinde (Gleitzeit) veya çalışma süresinin belirli bir dönem üzerinden hesaplandığı sistemlerde (Durchrechnung), ilgili dönemin başlangıcı ve süresi de belgelenmelidir.
Sabit çalışma planı varsa
Çalışma saatleriniz yazılı ve sabit bir planla belirlenmişse işverenin ayrıca her gün için ayrı bir kayıt tutması gerekmeyebilir. İşveren, en azından her ücret ödeme döneminin sonunda ve Arbeitsinspektion talep ettiğinde çalışma planına uyulduğunu kanıtlayabilmelidir. Sabit plandan meydana gelen değişiklikler ise sürekli olarak kaydedilmelidir.
Kayıtları çalışan tutuyorsa sorumluluk kimde?
İşveren, çalışma süresi kaydını çalışanın kendisinin tutmasını isteyebilir. Ancak bu durumda da kurallara uyulmasından ve kayıtların tutulmasından işveren sorumlu olmaya devam eder.
İşverenin bu durumda:
- kayıtların nasıl doğru tutulacağı konusunda talimat vermesi,
- kayıtları çalışandan istemesi,
- kayıtları kontrol etmesi gerekir.
Çalışma sürenizi ayrıca kendiniz takip etmek istiyorsanız, Arbeiterkammer’in AK Zeitspeicher uygulamasını kullanabilirsiniz.
Kendi çalışma süresi kayıtlarınızı ne zaman isteyebilirsiniz?
Çalışan olarak işvereninizden çalışma süresi kayıtlarınızın size ayda bir kez ücretsiz gönderilmesini isteyebilirsiniz.
Esnek çalışma sistemi uygulanıyor ve kayıtlar bir zaman ölçüm sistemi (Zeiterfassungssystem) tarafından tutuluyorsa, talep üzerine kayıtların bir kopyası verilmelidir. Alternatif olarak kayıtlara erişim sağlanmalıdır.
İşveren, Arbeitsinspektion’a da talep üzerine bilgi vermek, kayıtlara erişim sağlamak veya kopya göndermek zorundadır.
Molaların tek tek kaydedilmesi ne zaman gerekmeyebilir?
İşveren, işyeri konseyiyle (Betriebsrat) molalar hakkında bir işyeri sözleşmesi (Betriebsvereinbarung) yapabilir. Bu sözleşmede molaların başlangıç ve bitiş saatleri kesin olarak belirlenebilir veya çalışanın belirlenmiş bir zaman aralığı içinde molasını kendisinin kullanmasına izin verilebilir.
Betriebsrat bulunmayan işletmelerde de aynı düzenleme çalışanlarla bireysel olarak yazılı şekilde yapılabilir. Böyle bir anlaşma varsa yalnızca anlaşmadan gerçekleşen sapmaların kaydedilmesi gerekir.
Özel kurallar
Serbest çalışma saatleri ve uzaktan çalışma
Çalışma saatlerinin ne zaman ve işin nerede yapılacağını büyük ölçüde kendiniz belirliyorsanız yalnızca günlük çalışma süresinin uzunluğu kaydedilmelidir. Aynı kural evden uzaktan çalışma (Teleheimarbeit) için de geçerlidir.
Araç sürücüleri
Araç sürücüleri bakımından Fahrtenbuch (seyir veya yol defteri), takograf diski (Schaublatt) ve kontrol cihazından alınan basılı veya indirilen veriler de çalışma süresi kaydı sayılır.
Bu belgeler sürücü bazında ve tarihe göre düzenlenmeli ve Arbeitsinspektion’ın incelemesine sunulabilmelidir.
Genç çalışanlar
Çalışma sürelerinin yanı sıra genç çalışanlar listesinde (Verzeichnis der Jugendlichen) genç çalışanın adı, ikamet adresi, doğum tarihi, işe başlama tarihi, yaptığı işin niteliği, ücreti, izinleri ile yasal temsilcisinin adı ve ikamet adresi gibi bilgiler yer almalıdır.
Hastaneler
Olağanüstü durumlarda yapılan çalışmalar ayrıca belirtilmelidir.
Kayıtlar ne kadar süre saklanmalı?
- Genel çalışma süresi kayıtları: 1 yıl
- Araç sürücülerine (Lenker) ilişkin kayıtlar: 24 ay
- Genç çalışanlar listesi (Verzeichnis der Jugendlichen): 2 yıl
Çalışma süresinin belirli bir dönem üzerinden hesaplandığı sistemlerde saklama süresi, ilgili dönemin sona ermesiyle başlar. Diğer kanunlar daha uzun bir saklama süresi öngörebilir.
Sık sorulan sorular
Çalışma süresi kayıtlarını kim denetler?
Kayıtları, sosyal ve çalışma işleri bakanlığına (BMASGPK) bağlı olan çalışma müfettişliği (Arbeitsinspektion) denetler.
Kayıtların tutulmaması cezalandırılabilir mi?
Evet. Çalışma süresi kayıtlarına ilişkin kuralların ihlali cezalandırılabilir. Sorumluluk işverene aittir.
Kayıtlarımı istersem ücret ödemem gerekir mi?
Hayır. Kayıtlarınızı ayda bir kez ücretsiz olarak talep edebilirsiniz.
Kayıtları ben tutuyorsam sorumlu da ben mi olurum?
Hayır. İşveren sorumlu olmaya devam eder. Size gerekli talimatları vermeli, kayıtları istemeli ve kontrol etmelidir.
Uygulamada atabileceğiniz adımlar
- Her gün işe başlama ve işi bitirme saatlerinizi, molalarınızı ve varsa fazla çalışmalarınızı not edin.
- İşyerinizde sabit çalışma planı, Gleitzeit, Durchrechnung veya bir Betriebsvereinbarung bulunup bulunmadığını kontrol edin.
- İşverenin tuttuğu kayıtlarla kendi notlarınızı karşılaştırın.
- Kayıtlarınızın kopyasını ayda bir kez ücretsiz olarak yazılı biçimde isteyin.
- Kayıtların eksik veya hatalı olduğunu düşünüyorsanız belgeleri saklayın ve uygun bir çalışma hukuku danışmanına başvurun.
Not: Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut bir durum için avukata, hukuk uzmanına veya çalışma hukuku ve istihdam konularında yetkin bir danışmana başvurun.
Kaynak: usp.gv.at