Евиденција на работното време во Австрија: што се запишува и кој е одговорен?

Во Австрија работодавачот најчесто мора да води евиденција за работното време на вработените. Овие Arbeitszeitaufzeichnungen не се само административна обврска, туку служат и како доказ за прекувремена работа, паузи и периоди на одмор. Подолу се објаснети правилата што важат во 2026 година.

Накратко

• За водењето на Arbeitszeitaufzeichnungen секогаш е одговорен работодавачот, дури и ако самиот вработен ги внесува податоците.
• Мора да се запишат почетокот и крајот на работното време, како и почетокот и крајот на паузите.
• Еднаш месечно можете бесплатно да побарате да ви биде испратена сопствената евиденција.
• Евиденцијата обично се чува една година, а за возачи на моторни возила 24 месеци.
• Почитувањето на правилата го проверува инспекцијата на трудот (Arbeitsinspektion), а прекршувањата се казниви.

На кого се однесува обврската за евиденција?

Евиденција мора да води секое претпријатие што вработува лице на кое му се применува некој од следните закони:

• Законот за работното време (Arbeitszeitgesetz, AZG),
• Законот за работното време во болниците (Krankenanstalten-Arbeitszeitgesetz),
• Законот за работниците во пекарската индустрија (Bäckereiarbeiter/innengesetz),
• Законот за вработување деца и млади (Kinder- und Jugendlichen-Beschäftigungsgesetz).

За работата извршена за време на неделен или празничен одмор, посебна евиденција мора да се води за вработените на кои им се применува Законот за одмор од работа (Arbeitsruhegesetz).

Што мора да содржи евиденцијата?

За секој вработен работодавачот мора да го запише почетокот и крајот на работното време. Од евиденцијата, покрај дневното работно време, мора да се гледаат и:

• неделното работно време,
• дневниот одмор,
• неделниот одмор.

Мора да се запишат и почетокот и крајот на паузите во текот на работниот ден (Ruhepausen). Ако работите за време на неделен одмор, заменски одмор (Ersatzruhe) или празничен одмор, треба да се наведат и местото, времетраењето и видот на работата.

Кај флексибилното работно време (Gleitzeit) или пресметковниот период (Durchrechnung), мора да се документираат и почетокот и времетраењето на периодот.

Кога работниот распоред е однапред утврден?

Ако работното време е писмено и фиксно утврдено, работодавачот не мора да води посебна дневна евиденција. Доволно е најмалку на крајот од секој период за исплата на плата, како и на барање на Arbeitsinspektion, да докаже дека распоредот бил почитуван. Сите отстапувања од распоредот сепак мора тековно да се запишуваат.

Кој е одговорен ако вие ја водите евиденцијата?

Работодавачот може да му довери на вработениот самиот да го внесува работното време. И во тој случај работодавачот останува одговорен за почитувањето на правилата и за самата евиденција.

Во таква ситуација работодавачот мора:

1. да даде упатства за правилно водење на евиденцијата,
2. да ја побара евиденцијата од вработениот,
3. да ги провери внесените податоци.

Ако сакате самостојно да го следите работното време, можете да ја користите апликацијата AK Zeitspeicher на Arbeiterkammer.

Кога можете да ги побарате сопствените податоци?

Еднаш месечно имате право работодавачот бесплатно да ви ја испрати евиденцијата за вашето работно време.

Ако работите во систем на флексибилно работно време, а евиденцијата се води преку систем за мерење на времето (Zeiterfassungssystem), на ваше барање мора да добиете копија или да ви биде овозможен увид во евиденцијата.

Работодавачот исто така мора да ѝ даде информации на Arbeitsinspektion, да овозможи увид или да испрати копија кога инспекцијата тоа ќе го побара.

Кога паузите не мора да се внесуваат поединечно?

Работодавачот може со работничкиот совет (Betriebsrat) да склучи работен договор (Betriebsvereinbarung) за паузите. Во него може точно да се утврдат почетокот и крајот на паузите или на вработениот да му се остави паузата да ја користи во определен временски период.

Во компании без Betriebsrat, истото може писмено да се договори со секој вработен поединечно. Во тој случај се евидентираат само отстапувањата од договореното.

Посебни правила

Слободно распоредување на работното време и работа од далечина: ако главно самите го определувате распоредот на работното време и местото на работа, треба да се запише само должината на дневното работно време. Истото важи и за работа од дома (Teleheimarbeit).

Возачи: како евиденција на работното време може да служат патниот налог (Fahrtenbuch), листот од тахографот (Schaublatt), како и отпечатените и преземените податоци од контролната опрема. Тие мора да бидат подредени по возач и датум и да ѝ бидат достапни на Arbeitsinspektion.

Малолетници: покрај работното време, во регистарот на малолетници треба, меѓу другото, да стојат името, адресата, датумот на раѓање, датумот на започнување со работа, видот на работата, надоместокот, одморот, како и името и адресата на законскиот застапник.

Болници: работата извршена во вонредни случаи мора да биде наведена одделно.

Колку долго се чува евиденцијата?

• Општа евиденција на работното време: 1 година.
• Евиденција за возачи (Lenker): 24 месеци.
• Регистар на малолетници (Verzeichnis der Jugendlichen): 2 години.

Кај пресметковен период, рокот започнува да тече со завршувањето на тој период. Од други законски прописи може да произлезе и подолг рок за чување.

Најчести прашања

Кој ја проверува евиденцијата на работното време?

Ја проверува инспекцијата на трудот (Arbeitsinspektion), која е во надлежност на сојузното министерство за социјални прашања и труд (BMASGPK).

Дали се казнува непостоењето на евиденција?

Да. Прекршувањето на правилата за евиденција е казниво, а одговорноста ја носи работодавачот.

Дали треба да платам за да ја добијам евиденцијата?

Не. Еднаш месечно можете бесплатно да побарате да ви биде испратена.

Ако јас ја водам евиденцијата, дали јас сум одговорен?

Не. Работодавачот и понатаму е одговорен, а мора да даде упатства, да ја побара и да ја провери евиденцијата.

Практични чекори

1. Проверете дали вашиот работодавач има воспоставено Arbeitszeitaufzeichnungen.
2. Внесувајте ги точно почетокот и крајот на работата, паузите и сите отстапувања од распоредот.
3. Чувајте сопствена копија или белешки за работното време, особено за прекувремена работа, работа во недела и празници.
4. Еднаш месечно писмено побарајте бесплатна копија од вашата евиденција, доколку ви е потребна.
5. Ако има несогласувања или евиденцијата не се води, побарајте совет од Arbeiterkammer или од стручно лице за трудово право.

Извор: usp.gv.at

Напомена: Овој текст е информативен и не претставува правен совет. За конкретен случај обратете се кај адвокат, правен или трудовоправен советник.