Podatki i ubezpieczenie SVS opiekunów całodobowych w Austrii w 2026 roku

Jeśli pracujesz w Austrii jako samozatrudniony opiekun całodobowy (Personenbetreuung), samodzielnie rozliczasz podatki oraz składki na ubezpieczenie społeczne. W tym artykule wyjaśniamy, jakie zgłoszenia trzeba wykonać, kiedy powstaje obowiązek podatkowy i czego można oczekiwać od Sozialversicherungsanstalt der Selbständigen (SVS).

Najważniejsze informacje

• Samozatrudniony opiekun sam odpowiada za podatki i składki na ubezpieczenie społeczne.
• Działalność trzeba zgłosić w SVS i w Finanzamt w ciągu jednego miesiąca od jej rozpoczęcia.
• Składki wynoszą zazwyczaj około 25 procent dochodu brutto; w dwóch pierwszych latach kalendarzowych są nieco niższe.
• W 2026 roku podatek dochodowy jest należny od dochodu przekraczającego 13 539 euro rocznie.
• Zapewnione zakwaterowanie i wyżywienie należy doliczyć do przychodu jako świadczenie rzeczowe (Sachbezug).

Kto płaci podatki i składki?

Samozatrudniony opiekun uzgadnia wynagrodzenie (Honorar) z osobą wymagającą opieki albo z jej bliskimi. Z tego wynagrodzenia sam opłaca podatki oraz składki na ubezpieczenie społeczne.

Jeżeli opieka jest wykonywana na podstawie umowy z samozatrudnionym opiekunem, osoba wymagająca opieki ani jej rodzina nie muszą zgłaszać opiekuna do Finanzamt ani do ubezpieczyciela zdrowotnego. Formalności spoczywają na opiekunie.

Zgłoszenie do SVS i początek ubezpieczenia

Samozatrudniony opiekun jest traktowany jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. Obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne, emerytalne i wypadkowe rozpoczyna się w dniu zgłoszenia działalności gospodarczej (Gewerbeanmeldung).

Początek ubezpieczenia trzeba zgłosić w ciągu jednego miesiąca do Sozialversicherungsanstalt der Selbständigen (SVS), właściwej dla danego kraju związkowego. Zgłoszenie może również zostać przekazane automatycznie przez urząd właściwy do spraw działalności gospodarczej (Gewerbebehörde).

Formularz i sposoby wysłania zgłoszenia

Do zgłoszenia służy formularz Versicherungserklärung für Gewerbetreibende. Można go przekazać:

• online, jeśli korzystasz z ID Austria albo EU-Login na telefonie,
• online, a następnie wydrukować, podpisać i wysłać pocztą,
• bezpośrednio do SVS pocztą elektroniczną, faksem albo pocztą.

Ile wynoszą składki na ubezpieczenie społeczne?

Opiekunowie całodobowi płacą zazwyczaj około 25 procent dochodu brutto w formie składek na ubezpieczenie społeczne. Dokładna kwota zależy od kilku czynników i jest ustalana na podstawie decyzji podatkowej Einkommensteuerbescheid.

W dwóch pierwszych latach kalendarzowych składki są nieco niższe. Dokładną kwotę można obliczyć za pomocą internetowego kalkulatora składek.

Zgłoszenie działalności w Finanzamt

Rozpoczęcie działalności gospodarczej trzeba zgłosić w ciągu jednego miesiąca do Finanzamt Österreich. Wystarczy krótkie pisemne zawiadomienie w nieformalnej formie. Osoby korzystające z FinanzOnline mogą dokonać zgłoszenia w sekcji „Weitere Services / Erklärungswechsel”. Także to zgłoszenie może zostać przekazane automatycznie przez Gewerbebehörde.

Następnie Finanzamt wysyła kwestionariusz (Fragebogen, Verf24), który należy wypełnić i odesłać. Na podstawie odpowiedzi urząd zdecyduje, czy przyznać numer podatkowy (Steuernummer), czy tylko ująć działalność w ewidencji (Evidenz).

Kiedy trzeba zapłacić podatek dochodowy?

Samozatrudniony opiekun uzyskuje dochód z działalności gospodarczej (Einkünfte aus Gewerbebetrieb). Nie jest to wynagrodzenie podlegające podatkowi pobieranemu z pensji (Lohnsteuer). Jeżeli opiekun mieszka w gospodarstwie domowym osoby wymagającej opieki, jej mieszkanie jest uznawane za miejsce prowadzenia działalności (Betriebsstätte).

Deklarację składa się w kolejnym roku na formularzu E1 wraz z załącznikiem E1a, zazwyczaj do Finanzamt Österreich.

Roczny próg dochodu w latach 2024–2026

• 2024: podatek od dochodu przekraczającego 12 816 euro rocznie,
• 2025: podatek od dochodu przekraczającego 13 308 euro rocznie,
• 2026: podatek od dochodu przekraczającego 13 539 euro rocznie.

Jeżeli podlegasz w Austrii nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu i przekroczysz właściwy próg, trzeba złożyć deklarację oraz zapłacić podatek. Na kolejne lata może zostać również ustalona zaliczka na podatek dochodowy (Einkommensteuervorauszahlung).

Jak oblicza się dochód?

Dochód stanowi różnicę między przychodami a kosztami. Do przychodów zalicza się wynagrodzenie wraz ze zwrotem kosztów podróży, a także wartość zakwaterowania i wyżywienia.

Wartość pełnego wyżywienia jako Sachbezug

• miesiąc: 196,20 euro,
• pół miesiąca: 98,10 euro,
• jeden dzień: 6,54 euro.

Od przychodów można odliczyć rzeczywiste koszty działalności, na przykład koszty podróży między miejscem zamieszkania, także znajdującym się za granicą, a miejscem opieki. Zamiast kosztów rzeczywistych można wybrać rozliczenie ryczałtowe: Basispauschalierung albo Kleinunternehmerpauschalierung.

Przykład rozliczenia

Opiekun pracuje w systemie dwutygodniowych zmian, 13 razy w roku. Za każdą zmianę otrzymuje 700 euro, a rodzina zapewnia mu zakwaterowanie i wyżywienie.

• Wynagrodzenie: 700 euro × 13 = 9 100,00 euro
• Świadczenie rzeczowe: 98,10 euro × 12 = 1 177,20 euro
• Łączny przychód: 10 277,20 euro
• Ryczałt dla małych przedsiębiorców, 20 procent: −2 055,44 euro
• Składki: 212,30 euro × 12 = −2 547,60 euro
• Dochód: 5 674,16 euro

W tym przykładzie nie powstaje obowiązek złożenia deklaracji ani zapłaty podatku dochodowego. Nie powstaje również obowiązek zapłaty VAT.

Czy trzeba płacić VAT?

Ponieważ mieszkanie osoby wymagającej opieki jest uznawane za miejsce prowadzenia działalności, co do zasady może powstać obowiązek podatku od towarów i usług (Umsatzsteuer) w Austrii.

Przy niskich przychodach stosuje się jednak zwolnienie dla małych przedsiębiorców (Kleinunternehmerregelung). W takim przypadku nie trzeba płacić VAT, ale nie wolno również wykazywać VAT na fakturze.

Często zadawane pytania

Czy rodzina musi zgłosić opiekuna w Finanzamt?

Nie. Jeśli rodzina zawiera umowę z samozatrudnionym opiekunem, nie ma obowiązku zgłaszania go do Finanzamt ani do ubezpieczyciela zdrowotnego.

Od kiedy jestem ubezpieczony w SVS?

Od dnia zgłoszenia działalności gospodarczej (Gewerbeanmeldung). Początek ubezpieczenia należy zgłosić do SVS w ciągu jednego miesiąca; zgłoszenie może zostać przekazane automatycznie przez Gewerbebehörde.

Kiedy trzeba złożyć deklarację podatkową?

W roku następującym po roku prowadzenia działalności, na formularzu E1 wraz z załącznikiem E1a, jeśli dochód przekroczył właściwy roczny próg. W 2026 roku próg ten wynosi 13 539 euro.

Czy zakwaterowanie i wyżywienie wliczają się do dochodu?

Tak. Pełne wyżywienie i zakwaterowanie zwiększają przychód o 196,20 euro miesięcznie, 98,10 euro za pół miesiąca albo 6,54 euro za dzień.

Praktyczne kroki

1. Zgłoś działalność gospodarczą (Gewerbeanmeldung).
2. W ciągu jednego miesiąca zgłoś ubezpieczenie w SVS, korzystając z formularza Versicherungserklärung für Gewerbetreibende.
3. W ciągu jednego miesiąca poinformuj Finanzamt Österreich o rozpoczęciu działalności.
4. Wypełnij i odeślij kwestionariusz Fragebogen, Verf24 otrzymany z Finanzamt.
5. Przechowuj dokumenty dotyczące wynagrodzeń, kosztów podróży, zakwaterowania i wyżywienia.
6. W kolejnym roku sprawdź, czy musisz złożyć formularze E1 i E1a oraz zapłacić podatek dochodowy.

Uwaga: Artykuł opiera się na informacjach dostępnych w internecie i nie stanowi porady podatkowej, prawnej ani ubezpieczeniowej. W razie potrzeby skonsultuj się z odpowiednim specjalistą. Źródło: oesterreich.gv.at.