Personenbetreuungsvertrag i agencje opieki w Austrii

Jeśli bliska osoba potrzebuje całodobowej opieki w domu albo chcesz pracować jako samodzielny opiekun w Austrii, prawdopodobnie będziesz potrzebować Personenbetreuungsvertrag. Poniżej wyjaśniamy, kto zawiera tę umowę, jakie warunki musi spełnić opiekun oraz co oznacza certyfikat jakości ÖQZ-24 dla agencji pośredniczących.

Na czym polega Personenbetreuungsvertrag?

Samozatrudniony opiekun osób (selbstständige Personenbetreuerin lub selbstständiger Personenbetreuer) nie pracuje na podstawie stosunku pracy, lecz jako przedsiębiorca. Dlatego zawiera z klientem umowę o dzieło lub świadczenie usług, czyli Werkvertrag. W branży opieki nad osobami umowa ta jest również określana jako Personenbetreuungsvertrag.

Zawarcie umowy jest obowiązkowe. Oficjalny wzór umowy (Musterwerkvertrag) jest dostępny na stronie oesterreich.gv.at.

Kto zawiera umowę z opiekunem?

Opiekun zawiera umowę z osobą zlecającą (Auftraggeber). Zleceniodawcą może być:

• osoba wymagająca opieki, która zawiera umowę we własnym imieniu;
• jej przedstawiciel ustawowy w ramach Erwachsenenvertretung;
• osoba trzecia, na przykład członek rodziny.

Oznacza to, że członek rodziny może podpisać umowę jako zleceniodawca, jeśli osoba wymagająca opieki nie może lub nie chce załatwić tego samodzielnie.

Warunki pracy jako samodzielny opiekun

Samo podpisanie umowy nie wystarcza. Opiekun musi zgłosić wolną działalność gospodarczą „Personenbetreuung” (freies Gewerbe). Najważniejsze warunki to:

• ukończone 18 lat;
• brak przeszkód wykluczających prowadzenie działalności, na przykład określonych przestępstw finansowych lub prawomocnego skazania; w pewnych warunkach można ubiegać się o zwolnienie z takiej przeszkody.

Gdzie zgłosić działalność?

Zgłoszenie przyjmuje urząd ds. działalności gospodarczej (Gewerbebehörde): zazwyczaj Bezirkshauptmannschaft, w miastach o własnym statucie magistrat, a w Wiedniu Magistratisches Bezirksamt lub MA 63. Zgłoszenia można dokonać osobiście, pisemnie lub częściowo elektronicznie, korzystając z formularza albo wniosku sporządzonego w dowolnej formie.

• Koszt: postępowanie dotyczące działalności gospodarczej jest bezpłatne i nie podlega opłatom administracyjnym.
• Rozpoczęcie pracy: przy kompletnym zgłoszeniu działalność może rozpocząć się od dnia zgłoszenia.
• Zaświadczenie o niekaralności: jest wymagane przy zagranicznym miejscu zamieszkania lub przy pobycie w Austrii krótszym niż 5 lat; dokument może mieć najwyżej 3 miesiące.
• Dokumenty w języku obcym: należy przedłożyć w oryginale wraz z tłumaczeniem uwierzytelnionym w Austrii.

Przy pierwszym zgłoszeniu potrzebne jest również potwierdzone przez izbę gospodarczą oświadczenie o nowym założeniu działalności. Potwierdzenie zameldowania (Meldezettel) urząd może, na żądanie, pobrać z centralnego rejestru meldunkowego (ZMR). Usługa Gründerservice izby gospodarczej WKO oferuje kompleksową pomoc przy zakładaniu działalności opiekuńczej.

Jakie czynności może wykonywać opiekun?

Zakres obowiązków warto oceniać w świetle uprawnień opiekuna określonych w umowie. Opiekun osób może między innymi wykonywać:

• prace domowe: gotowanie, zakupy, sprzątanie, pranie oraz opiekę nad roślinami i zwierzętami;
• pomoc w codziennym życiu: organizowanie dnia i wykonywanie codziennych czynności;
• zadania towarzyskie: rozmowy, utrzymywanie kontaktów i towarzyszenie;
• jeśli nie ma przeciwwskazań medycznych: pomoc przy jedzeniu, piciu, higienie, ubieraniu się, wstawaniu i chodzeniu.

Czynności medyczne i pielęgnacyjne

Niektóre czynności pielęgnacyjne i medyczne mogą zostać przekazane opiekunowi przez dyplomowanego pielęgniarza lub lekarza. Przykładami są podawanie leków, zmiana opatrunku, podawanie insuliny lub leku przeciwkrzepliwego pod skórę oraz pomiar poziomu cukru we krwi.

Takie czynności wolno wykonywać wyłącznie w gospodarstwie domowym osoby wymagającej opieki, najwyżej przez czas trwania relacji opiekuńczej, za zgodą tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego, po otrzymaniu instrukcji i przeszkoleniu. Przekazanie czynności musi zostać udokumentowane na piśmie, a ich wykonanie należy odnotowywać w protokole.

Co oznacza certyfikat ÖQZ-24?

Wiele rodzin korzysta z pośrednictwa agencji (Vermittlungsagentur). Przy ocenie jakości agencji pomocny może być Österreichisches Qualitätszertifikat für Vermittlungsagenturen in der 24-Stunden-Betreuung (ÖQZ-24), czyli austriacki certyfikat jakości dla agencji pośredniczących w całodobowej opiece.

• Obowiązkowy? Nie, certyfikat jest dobrowolny.
• Dla kogo? Dla agencji, które deklarują standard wyższy niż ustawowe minimum.
• Ważność: 3 lata, z możliwością ponownej certyfikacji.
• Kontrola: coroczny przegląd.
• Cofnięcie: możliwe w przypadku naruszeń przepisów.

Procedurę certyfikacji prowadzi niezależna organizacja Verein zur Förderung der Qualität in der Betreuung älterer Menschen. Niezależnie od posiadania ÖQZ-24 agencje muszą przestrzegać określonych w rozporządzeniu zasad zawodowych i zasad wykonywania działalności (Standes- und Ausübungsregeln für die Organisation von Personenbetreuung).

Najczęstsze pytania

Czy dziecko osoby wymagającej opieki może podpisać umowę?

Tak. Zleceniodawcą może być osoba trzecia, na przykład członek rodziny.

Ile kosztuje zgłoszenie działalności opiekuńczej?

Zgłoszenie jest bezpłatne. Postępowanie dotyczące działalności gospodarczej oraz wyciągi z rejestrów nie podlegają opłatom administracyjnym.

Czy agencja musi mieć certyfikat ÖQZ-24?

Nie. Jest to dobrowolna certyfikacja potwierdzająca standard wyższy niż ustawowe minimum. Certyfikat jest ważny przez 3 lata.

Czy opiekun może podawać leki?

Tak, ale tylko wtedy, gdy lekarz lub dyplomowany pielęgniarz pisemnie przekazał to zadanie, a osoba wymagająca opieki wyraziła zgodę. Muszą być również spełnione pozostałe warunki dotyczące instruktażu, przeszkolenia i dokumentacji.

Praktyczne kroki

1. Ustal, kto będzie zleceniodawcą: osoba wymagająca opieki, jej przedstawiciel w ramach Erwachsenenvertretung czy członek rodziny.
2. Przygotuj i podpisz Personenbetreuungsvertrag, najlepiej na podstawie oficjalnego Musterwerkvertrag.
3. Jeśli pracujesz jako opiekun, zgłoś wolną działalność „Personenbetreuung” w odpowiednim Gewerbebehörde.
4. Sprawdź, czy potrzebujesz zaświadczenia o niekaralności oraz uwierzytelnionych tłumaczeń dokumentów.
5. Jeśli korzystasz z agencji, sprawdź jej zasady działania oraz to, czy posiada dobrowolny certyfikat ÖQZ-24.
6. W przypadku przekazania czynności medycznych dopilnuj pisemnego upoważnienia, zgody osoby wymagającej opieki, instruktażu i prowadzenia dokumentacji.

Informacje ogólne i wzory dokumentów można znaleźć w serwisie oesterreich.gv.at, w internetowym poradniku Online-Ratgeber Personenbetreuung. Powyższy tekst nie zastępuje porady prawnej, podatkowej ani medycznej.