Мобилни и социјални услуги во домот: што можете да добиете во Австрија?
Ако постаро, болно лице или лице со попреченост сака да остане дома, во Австрија постојат различни услуги – од достава на оброци до стручна домашна нега. Овие услуги општо се нарекуваат социјални услуги (soziale Dienste).
Накратко:
- За обезбедувањето на социјалните услуги главно се одговорни покраините, а во пракса услугите најчесто ги нудат хуманитарни организации.
- Не постои автоматско законско право на социјални услуги (kein Rechtsanspruch).
- Ако се наплаќа придонес, може да се земат предвид приходите и износот на додатокот за нега.
- Медицинската домашна нега по правило се одобрува најмногу четири недели за еден осигурен случај. Потоа е потребно одобрение од лекарот на осигурителната институција.
- Бесплатно и доверливо советување е достапно на телефонскиот број 0800 201 611 во цела Австрија.
Кои видови социјални услуги постојат?
Социјалните услуги се делат на четири големи групи:
- Мобилни услуги (mobile Dienste): на пример, достава на оброци дома (Essen auf Rädern).
- Амбулантски услуги (ambulante Dienste): на пример, психосоцијална служба.
- Делумно стационарни услуги (teilstationäre Dienste): на пример, дневни центри.
- Стационарни услуги (stationäre Dienste): на пример, дом за стари лица или дом за нега.
Овој текст главно се однесува на услугите што се обезбедуваат во домот.
Нега и помош во домот
Домашна медицинска нега (Hauskrankenpflege): стручна нега во домот за лица од која било возраст и со различни заболувања. Неа смеат да ја вршат само лица овластени според Законот за здравствена и болничка нега (GuKG). Медицинскиот персонал може да ги обучи и членовите на семејството и да им даде совети.
Важно е да се разликуваат:
- Медицинска домашна нега: за еден осигурен случај се одобрува најмногу четири недели. По истекот на овој период може да продолжи само со одобрение од главниот или контролниот лекар на социјалното осигурување.
- Социјална домашна нега: се нуди во рамките на мобилната нега и помош и може да се користи подолг период.
Домашен помошник (Heimhilfe): обучени помошници помагаат во домаќинството, при личната хигиена и подготовката на оброци. Тие можат да придружуваат лице до институција или лекар и да го поттикнуваат самостојно да ги извршува секојдневните обврски.
Асистенти за нега (Pflegeassistenz, Pflegefachassistenz): им помагаат на дипломираните медицински сестри и техничари. Pflegeassistenz работи под надзор, додека Pflegefachassistenz може да работи и без надзор. Нивните задачи може да вклучуваат превенција на декубитус, поставување едноставни преврски или давање инсулинска инјекција.
Мобилна терапија: мобилната физиотерапија и ерготерапија во домот помагаат при рехабилитација и зачувување на најголемата можна самостојност.
Помош во домаќинството
Мобилните услуги се наменети за лица кои поради болест, возраст или попреченост не можат самостојно да ги извршуваат овие активности:
- Достава на оброци (Essenszustelldienst): топол оброк повремено или секојдневно, со почитување на диететските барања.
- Служба за чистење (Reinigungsdienst): потешки работи, како миење прозорци и одржување на мебелот и подовите.
- Служба за поправки (Reparaturdienst): поправки во домаќинството и приспособување за полесно движење, на пример поставување рачки. Не работат на гасни и електрични уреди.
- Служба за перење и одржување на облека (Wäschepflegedienst): ја зема облеката, ја пере, пегла и ја враќа.
- Транспортна служба (Fahrtendienst): лицата кои не можат да користат јавен превоз може да бидат превезени со такси од влезот на зградата. Растојанието од влезот до вратата на станот обично мора да го поминат самите. Во некои покраини и општини постојат поволности, на пример Fahrtenscheck.
Безбедност и социјални контакти
Телефон за итни случаи (Notruftelefon): наменет е за лица кои живеат сами и имаат ограничена подвижност. Со предавател што се носи на нараквица или на приврзок околу вратот, со притискање на едно копче може да се воспостави контакт со диспечерскиот центар на давателот на услугата, како што се Caritas, Hilfswerk, Црвениот крст или Volkshilfe. Услугата е достапна деноноќно.
Глуви лица и лица со оштетен слух можат преку SMS или факс бесплатно да ги повикаат полицијата, пожарната или брзата помош на бројот 0800 133 133.
Служба за посети (Besuchsdienst): на осамени лица им нуди разговор, играње карти, одење во кафуле или на излет, под раководство на стручно лице.
Лична нега (Personenbetreuung) и лична асистенција (Persönliche Assistenz) помагаат во секојдневните активности, придружувањето и одржувањето на социјалните контакти. Личната асистенција е наменета особено за лица со попреченост.
Олеснување за членовите на семејството
- Краткотрајна нега (Kurzzeitpflege): ако членот на семејството што се грижи за лицето оди на одмор, лицето може привремено да добие нега во установа, на пример во дом за нега.
- Советување за роднини (Angehörigenberatung): обучени стручни лица помагаат и при создавање групи за самопомош.
- Мобилен хоспис: наменет е за лица во последната фаза од животот и за нивните семејства. На барање, помошта може да биде достапна дење, ноќе или деноноќно, вклучувајќи и домашно бдеење.
- Изнајмување помагала за нега (Verleih von Pflegebehelfen): помагалата се приспособуваат на потребите на лицето и се обезбедуваат со упатства за употреба.
Community Nursing се спроведуваше како пилот-проект во сите покраини од 2022 до 2024 година, со 117 проекти. Во рамките на финансиското изедначување за периодот од 2024 до 2028 година, програмата е вклучена во фондот за нега (Pflegefonds), па покраините можат да ја продолжат.
Колку чинат услугите и каде се бараат?
За точните трошоци треба директно да се информирате кај давателот на услугата. Ако се наплаќа придонес за трошоците (Kostenbeitrag), треба да се земат предвид социјални критериуми, како видот на услугата, приходите и износот на додатокот за нега (Pflegegeld).
За информации за Pflegegeld, можете да го погледнете и водичот за Pflegegeld.
Каде да се обратите?
- Во општина: општинската служба (Gemeindeamt) или окружната управа (Bezirkshauptmannschaft).
- Во град со сопствен статут: Magistrat.
- Во Виена: Sozialzentrum или Fonds Soziales Wien.
За потребните документи информирајте се директно кај давателот на услугата.
Често поставувани прашања
Дали социјалната услуга ми следува автоматски?
Не. Не постои автоматско законско право на социјални услуги, иако покраините мора да обезбедат соодветна понуда.
Колку долго осигурувањето ја плаќа домашната нега?
Медицинската домашна нега за еден осигурен случај се одобрува најмногу четири недели. По тоа може да продолжи со одобрение од главниот лекар на социјалното осигурување.
Дали постои бесплатно советување за прашања поврзани со негата?
Да. Граѓанската служба на Министерството за социјални работи е достапна на 0800 201 611 бесплатно и доверливо во цела Австрија. Социјалната служба на Sozialministeriumservice исто така е бесплатна и, на барање, анонимна.
Кој ги обезбедува овие услуги?
Најчесто хуманитарни организации, како Volkshilfe, Caritas, Diakonie, Arbeiter-Samariter-Bund, Hilfswerk и Lebenshilfe.
Практични чекори
- Проценете каква помош е потребна: нега, домашни работи, транспорт, безбедност или краткотрајно олеснување за семејството.
- Обратете се до Gemeindeamt, Bezirkshauptmannschaft, Magistrat или, во Виена, до Sozialzentrum или Fonds Soziales Wien.
- Прашајте кои организации ја нудат услугата во вашето место и кои документи се потребни.
- Побарајте точен Kostenbeitrag и проверете дали се земаат предвид приходите и Pflegegeld.
- За општо советување за нега јавете се на 0800 201 611.
Овој текст е подготвен врз основа на јавно достапни информации и не претставува професионално советување. За конкретен случај обратете се кај надлежната институција или кај соодветен здравствен, социјален или правен стручњак.
Извор: oesterreich.gv.at