Avusturya’da evde mobil ve sosyal hizmetler

Yaşlı, hasta veya engelli bir aile üyesinin evinde kalmasını sağlamak için Avusturya’da çeşitli destekler bulunur. Bu hizmetler genel olarak soziale Dienste olarak adlandırılır ve yemek teslimatından profesyonel evde bakıma kadar farklı alanları kapsar.

Kısaca bilinmesi gerekenler

• Sosyal hizmetlerden temel olarak eyaletler sorumludur; hizmetleri çoğunlukla yardım kuruluşları sunar.
• Bu hizmetler için otomatik ve genel bir yasal hak (kein Rechtsanspruch) yoktur.
• Ücret alınırsa gelir, hizmetin türü ve alınan Pflegegeld miktarı gibi sosyal ölçütler dikkate alınabilir.
• Tıbbi evde hasta bakımı, aynı sigorta vakası için en fazla dört hafta ödenir. Sonrasında devam edebilmesi için sosyal sigortanın başhekim veya denetim hekimi onayı gerekir.
• Ücretsiz ve gizli danışmanlık için Avusturya genelinde 0800 201 611 numarası aranabilir.

Hangi sosyal hizmet türleri vardır?

Avusturya’daki hizmetler genel olarak dört gruba ayrılır:

• Mobil hizmetler (mobile Dienste): Örneğin eve yemek teslimatı (Essen auf Rädern).
• Ayaktan hizmetler (ambulante Dienste): Örneğin psikososyal destek hizmetleri.
• Kısmen yatılı hizmetler (teilstationäre Dienste): Örneğin gündüz bakım merkezleri.
• Yatılı hizmetler (stationäre Dienste): Örneğin yaşlı bakım veya huzurevleri.

Bu yazı özellikle kişinin kendi evinde yararlanabileceği mobil ve ayaktan hizmetlere odaklanır.

Evde bakım ve destek

Evde hasta bakımı (Hauskrankenpflege)

Hauskrankenpflege, farklı yaş ve hastalık gruplarındaki kişilere evlerinde profesyonel bakım verilmesini ifade eder. Bu hizmet yalnızca Sağlık ve Hasta Bakımı Kanunu (GuKG) kapsamında yetkilendirilmiş kişiler tarafından sunulabilir. Bakım personeli ayrıca aile üyelerine uygulamalı bilgi verir ve danışmanlık yapar.

İki hizmet arasındaki fark önemlidir:

• Tıbbi evde hasta bakımı: Aynı sigorta vakası için en fazla dört hafta geçerlidir. Daha uzun sürmesi için sosyal sigortanın başhekim veya denetim hekimi onayı gerekir.
• Sosyal evde hasta bakımı: Mobil bakım ve destek kapsamında sunulur ve daha uzun süre kullanılabilir.

Ev yardımcısı (Heimhilfe)

Heimhilfe çalışanları ev işlerinde, kişisel temizliğin sağlanmasında ve yemek hazırlığında yardımcı olur. Ayrıca kişiye resmi kurumlara veya doktora giderken eşlik edebilir ve günlük işleri mümkün olduğunca bağımsız yapmasını destekleyebilir.

Bakım asistanları

Pflegeassistenz ve Pflegefachassistenz çalışanları diplomalı hemşireleri destekler. Pflegeassistenz gözetim altında çalışırken, Pflegefachassistenz gözetim olmadan da çalışabilir. Görevler arasında yatak yaralarını önleme, basit pansuman yapma veya insülin enjeksiyonu uygulama bulunabilir.

Mobil terapi

Mobil fizyoterapi ve ergoterapi, rehabilitasyonun evde sürdürülmesine ve kişinin mümkün olduğunca bağımsız kalmasına yardımcı olur.

Ev işlerinde yardım

Mobil hizmetler, yaş, hastalık veya engellilik nedeniyle bazı işleri tek başına yapamayan kişilere yöneliktir:

• Yemek teslimatı (Essenszustelldienst): Sıcak yemek tek seferlik veya her gün teslim edilebilir. Diyet gereklilikleri dikkate alınabilir.
• Temizlik hizmeti (Reinigungsdienst): Pencere temizliği, mobilya bakımı ve zemin bakımı gibi daha ağır işler yapılabilir.
• Onarım hizmeti (Reparaturdienst): Ev içi küçük onarımlar ve erişilebilirlik düzenlemeleri, örneğin tutacak montajı yapılabilir. Gazlı ve elektrikli cihazlarda çalışma yapılmaz.
• Çamaşır hizmeti (Wäschepflegedienst): Çamaşırlar alınır, yıkanır, ütülenir ve geri getirilir.
• Ulaşım hizmeti (Fahrtendienst): Toplu taşımayı kullanamayan kişi taksiyle kapısından alınabilir. Kapı ile daire kapısı arasındaki yolu genellikle kişinin kendisinin kat etmesi gerekir. Bazı eyalet ve belediyelerde Fahrtenscheck gibi indirimler bulunabilir.

Güvenlik ve sosyal iletişim

Acil çağrı telefonu (Notruftelefon)

Yalnız yaşayan veya hareket kısıtlılığı bulunan kişiler, bileklik ya da kolye şeklinde taşınan bir vericiyle tek tuşla hizmet sağlayıcının 24 saat açık çağrı merkezine ulaşabilir. Bu hizmeti örneğin Caritas, Hilfswerk, Vöröskreuz ve Volkshilfe sunabilir.

İşitme engelli veya işitme güçlüğü yaşayan kişiler polis, itfaiye ve ambulansa SMS ya da faks yoluyla ücretsiz olarak 0800 133 133 numarasından ulaşabilir.

Ziyaret hizmeti (Besuchsdienst)

Besuchsdienst, yalnızlık yaşayan kişilere sohbet, kart oynama, kafeye gitme veya gezi gibi sosyal aktivitelerde eşlik eder. Hizmet, uzmanların yönlendirmesiyle sunulur.

Kişisel bakım ve kişisel asistanlık

Personenbetreuung günlük işlerde, refakatte ve sosyal ilişkilerde destek sağlar. Persönliche Assistenz ise özellikle engelli kişilerin günlük yaşamına destek olmak üzere tasarlanmıştır.

Aile üyelerine destek

• Kısa süreli bakım (Kurzzeitpflege): Evde bakım veren aile üyesi tatile çıktığında veya geçici olarak müsait olmadığında, bakıma ihtiyaç duyan kişi bir bakım kurumu ya da bakım evinde geçici süreyle kalabilir.
• Aile yakınlarına danışmanlık (Angehörigenberatung): Uzmanlar, bakım veren yakınlara danışmanlık yapar ve gerektiğinde kendi kendine yardım gruplarının oluşturulmasına destek olur.
• Mobil hospice: Yaşamının son dönemindeki kişilere ve ailelerine gündüz, gece veya 24 saat destek verilebilir. Talep üzerine evde gece refakati de mümkündür.
• Bakım yardımcılarının ödünç verilmesi (Verleih von Pflegebehelfen): Yardımcı araçlar kişinin ihtiyaçlarına göre seçilir ve kullanım talimatlarıyla birlikte teslim edilir.

Community Nursing

Community Nursing, 2022 ile 2024 arasında tüm eyaletlerde 117 projeyle pilot olarak uygulandı. 2024–2028 mali denkleştirme dönemi kapsamında sistem Pflegefonds içine dahil edildi; böylece eyaletler hizmeti sürdürebilir.

Ücretler ve başvuru yerleri

Kesin ücretleri doğrudan hizmet sağlayıcıdan öğrenmek gerekir. Bir Kostenbeitrag talep edilirse hizmetin türü, kişinin geliri ve aldığı Pflegegeld miktarı gibi sosyal ölçütler dikkate alınmalıdır.

Başvurulacak yer, ikamet edilen bölgeye göre değişir:

• Belediyede: Belediye dairesi (Gemeindeamt) veya ilçe idaresi (Bezirkshauptmannschaft).
• Statutar şehirde: Magistrat.
• Viyana’da: Sozialzentrum veya Fonds Soziales Wien.

Gerekli belgeler hizmet sağlayıcıya göre değişebilir. Bu nedenle hangi belgelerin gerektiğini doğrudan ilgili kurumdan sormak gerekir.

Sık sorulan sorular

Sosyal hizmetlerden otomatik olarak yararlanabilir miyim?

Hayır. Sosyal hizmetler için genel ve otomatik bir yasal hak yoktur. Bununla birlikte eyaletlerin uygun bir hizmet arzı sağlaması gerekir.

Sigorta evde hasta bakımını ne kadar süre öder?

Tıbbi evde hasta bakımı aynı sigorta vakası için en fazla dört hafta ödenir. Sonrasında hizmetin devamı için sosyal sigortanın başhekim onayı gerekir.

Bakım konularında ücretsiz danışmanlık var mı?

Evet. Sosyal Bakanlığın vatandaş hizmeti olan 0800 201 611 numarası Avusturya’nın her yerinden ücretsiz ve gizli aranabilir. Sozialministeriumservice sosyal hizmeti de ücretsizdir ve talep üzerine anonim danışmanlık sunabilir.

Bu hizmetleri kimler sunar?

Hizmetleri çoğunlukla Volkshilfe, Caritas, Diakonie, Arbeiter-Samariter-Bund, Hilfswerk veya Lebenshilfe gibi yardım kuruluşları sağlar.

Pratik olarak ne yapmalısınız?

1. İhtiyacınız olan desteği belirleyin: bakım, temizlik, yemek, ulaşım, terapi veya sosyal refakat.
2. İkamet ettiğiniz yerdeki Gemeindeamt, Bezirkshauptmannschaft, Magistrat veya Viyana’daki Sozialzentrum ile iletişime geçin.
3. Yerel hizmet sağlayıcılardan uygunluk şartlarını, bekleme süresini ve Kostenbeitrag miktarını sorun.
4. Gelir, bakım derecesi ve Pflegegeld bilgileriyle ilgili belgeleri hazırlayın.
5. Bakım veya sosyal hizmetler hakkında genel bilgi için 0800 201 611 numaralı ücretsiz danışmanlık hattını arayın.