دادرسی کیفری در اتریش: احضار شاهد، حقوق متهم و Diversion
در اتریش ممکن است در یک پرونده کیفری به‌عنوان شاهد، متهم یا شاکی حضور داشته باشید. این مقاله، بر اساس وضعیت سال ۲۰۲۶، مهم‌ترین وظایف و حقوق شما و همچنین مفهوم Diversion را توضیح می‌دهد.
خلاصه مهم‌ترین نکات
- اگر به‌عنوان شاهد احضار شوید (Zeugenladung)، باید در موعد مقرر حاضر شوید؛ حتی اگر حق داشته باشید شهادت ندهید.
- غیبت بدون عذر موجه می‌تواند تا ۱٬۰۰۰ یورو جریمه انتظامی (Ordnungsstrafe) و حتی انتقال اجباری توسط پلیس را به دنبال داشته باشد.
- به‌عنوان متهم مجبور نیستید علیه خودتان اقرار یا اطلاعاتی ارائه کنید و از نخستین بازجویی حق داشتن وکیل دارید.
- خدمات آماده‌باش وکلا برای افراد بازداشت‌شده به‌صورت شبانه‌روزی و رایگان با شماره 0800 376 386 در دسترس است.
- پرونده‌ای که با Diversion پایان یابد، بدون صدور حکم مختومه می‌شود و در سابقه کیفری ثبت نمی‌شود؛ با این حال، ۱۰ سال در ثبت داخلی قضایی باقی می‌ماند.
دادرسی کیفری چگونه آغاز و ادامه پیدا می‌کند؟
دادرسی زمانی آغاز می‌شود که پلیس جنایی (Kriminalpolizei) یا دادستانی (Staatsanwaltschaft) از وقوع احتمالی یک جرم مطلع شود. این اطلاع می‌تواند از طریق شکایت یا مشاهده مستقیم به دست آید.
دادرسی معمولاً دو مرحله اصلی دارد:
- مرحله تحقیقات (Ermittlungsverfahren): دادستانی آن را هدایت می‌کند و در پایان تصمیم می‌گیرد کیفرخواست صادر کند، پرونده را مختومه کند یا آن را با Diversion پایان دهد.
- دادرسی اصلی (Hauptverfahren): با ارائه کیفرخواست آغاز می‌شود، دادگاه آن را اداره می‌کند و در پایان جلسه رسیدگی (Hauptverhandlung) حکم صادر می‌شود.
در برخی موارد، دادگاه بدون برگزاری جلسه و از طریق دستور کتبی مجازات (Strafverfügung) مجازات تعیین می‌کند. شما می‌توانید ظرف چهار هفته از تاریخ ابلاغ، به‌صورت کتبی اعتراض (Einspruch) کنید.
تفاوت Verdächtiger، Beschuldigter و Angeklagter
- مظنون (Verdächtiger): فقط ظن اولیه و نامشخص وجود دارد.
- متهم تحت تحقیق (Beschuldigter): به دلیل ظن مشخص، اقداماتی مانند توقیف اموال یا بازداشت انجام شده است.
- متهم در دادگاه (Angeklagter): دادستانی کیفرخواست را به دادگاه ارائه کرده است.
حقوق متهم چیست؟
- اطلاع‌رسانی: باید در اولین فرصت به شما اطلاع داده شود که دادرسی علیه شما آغاز شده است. این اطلاع‌رسانی فقط زمانی می‌تواند به تعویق بیفتد که هدف تحقیقات را به خطر بیندازد.
- اطلاع به زبان قابل فهم: حقوق شما باید به زبانی توضیح داده شود که آن را می‌فهمید.
- حق سکوت: مجبور نیستید علیه خودتان مدرک ارائه کنید و می‌توانید به برخی پرسش‌ها پاسخ ندهید. با این حال، اگر به‌عنوان متهم احضار شوید، باید در محل حاضر شوید.
- حق داشتن وکیل: از نخستین بازجویی توسط پلیس یا دادستانی می‌توانید وکیل داشته باشید.
- دسترسی به پرونده (Akteneinsicht): در دادگاه می‌توانید پرونده را ببینید و با وسیله شخصی خود، به‌صورت رایگان از آن نسخه تهیه کنید.
هنگام بازداشت (Festnahme) باید دلیل ظن به شما اعلام شود. همچنین حق دارید تلفن بزنید و شخصی را در جریان بگذارید. صورت‌جلسه را فقط زمانی امضا کنید که با همه مطالب آن موافق باشید؛ می‌توانید درخواست اصلاح آن را مطرح کنید.
چه زمانی داشتن وکیل اجباری است و هزینه را چه کسی می‌پردازد؟
در بعضی شرایط، داشتن وکیل دفاعی اجباری است (notwendige Verteidigung)؛ برای نمونه در دوران بازداشت موقت یا در رسیدگی نزد دادگاه هیئت منصفه و دادگاه با قاضیان غیرحرفه‌ای. اگر توان پرداخت هزینه را ندارید، می‌توانید در قالب کمک دادرسی، درخواست وکیل تعیین‌شده (Verfahrenshilfeverteidigung) کنید.
اگر تبرئه شوید، دولت در صورت درخواست، بخشی از هزینه وکیل انتخابی را تا سقف‌های زیر تقبل می‌کند:
- دادگاه ایالتی و دادگاه‌های هیئت منصفه یا قاضیان غیرحرفه‌ای: حداکثر ۳۰٬۰۰۰ یورو
- دادگاه ایالتی با قاضی منفرد: حداکثر ۱۳٬۰۰۰ یورو
- دادگاه ناحیه‌ای (Bezirksgericht): حداکثر ۵٬۰۰۰ یورو
این مبالغ معمولاً از هزینه واقعی وکیل کمتر هستند.
احضار شاهد: چه وظیفه‌ای دارید؟
اگر دادگاه، دادستانی یا پلیس شما را به‌عنوان شاهد احضار کند، باید حاضر شوید و حقیقت را بگویید. شهادت دروغ جرم است و پنهان‌کردن عمدی واقعیت‌های مهم نیز می‌تواند شهادت دروغ محسوب شود.
اگر مانعی مانند بیماری یا حادثه دارید، باید آن را به‌موقع به دادگاه اطلاع دهید. غیبت فقط زمانی موجه محسوب می‌شود که دادگاه عذر شما را بپذیرد. معمولاً اشتغال و کار دلیل قابل قبول نیست.
حق امتناع از شهادت: در پرونده‌ای علیه یکی از خویشاوندان نزدیک، از جمله همسر، شریک زندگی ثبت‌شده، فرزند، خواهر یا برادر و نوه، لازم نیست شهادت دهید. همچنین اگر پاسخ شما خودتان یا یکی از خویشاوندان‌تان را متهم کند، می‌توانید از پاسخ‌دادن خودداری کنید. با این حال، حضور در جلسه همچنان اجباری است.
شاهد می‌تواند درخواست بازپرداخت هزینه رفت‌وآمد و حق‌الزحمه شاهد (Zeugengebühr) کند. برای این کار، قاضی باید حضور او را روی احضاریه تأیید کند. همچنین می‌توانید درخواست کنید نشانی محل سکونت‌تان در پرونده ثبت نشود.
Diversion چیست؟
Diversion به دادستانی یا دادگاه اجازه می‌دهد، در صورتی که واقعیت‌های پرونده روشن باشد، از ادامه دادرسی کیفری رسمی صرف‌نظر کند. در مقابل، متهم باید یکی از اقدامات زیر را بپذیرد:
- پرداخت مبلغی پول
- انجام کار عام‌المنفعه
- پذیرش دوره آزمایشی
- سازش میان مرتکب و بزه‌دیده (Tatausgleich)
شرایط Diversion
از جمله شرایط این است که جرم با حداکثر پنج سال حبس مجازات‌پذیر باشد. برای جرایم جنسی، این سقف سه سال است؛ این محدودیت درباره افراد زیر ۲۱ سال اعمال نمی‌شود. جرم نباید موجب مرگ انسان شده باشد و تقصیر نباید شدید باشد. اعتراف کامل لازم نیست، اما فرد باید دست‌کم بخشی از مسئولیت را بپذیرد.
پذیرش Diversion به معنای پذیرفتن مسئولیت عمل است. در بعضی موارد رد کردن آن می‌تواند گزینه بهتری باشد؛ بنابراین بهتر است این موضوع را با وکیل بررسی کنید. اگر شرایط توافق را انجام ندهید، ممکن است دادرسی ادامه پیدا کند.
پرسش‌های متداول
اگر به‌عنوان شاهد در احضاریه حاضر نشوم چه می‌شود؟
ممکن است تا ۱٬۰۰۰ یورو جریمه انتظامی تعیین شود، پلیس شما را به‌صورت اجباری حاضر کند و هزینه‌های ناشی از غیبت نیز از شما مطالبه شود.
اگر بازداشت شوم، با چه کسی تماس بگیرم؟
خدمات آماده‌باش وکلا (Rechtsanwaltlicher Bereitschaftsdienst) به‌صورت شبانه‌روزی با شماره 0800 376 386 و به‌طور رایگان قابل تماس است. نخستین تماس و مشاوره تلفنی اول رایگان است؛ خدمات بعدی اصولاً هزینه دارند.
آیا پس از Diversion سابقه کیفری خواهم داشت؟
خیر. پرونده بدون صدور حکم مختومه می‌شود و در سابقه کیفری ثبت نمی‌شود. با این حال، اطلاعات آن ۱۰ سال در ثبت داخلی دادگستری قابل مشاهده خواهد بود.
تا چه زمانی می‌توان Diversion را پیشنهاد کرد؟
تا پیش از صدور کیفرخواست، دادستانی و پس از آن، تا پایان جلسه رسیدگی، دادگاه می‌تواند Diversion را پیشنهاد کند. خود شما نیز می‌توانید آن را درخواست کنید.
اقدام‌های عملی
- هر احضاریه را دقیق بخوانید و تاریخ، محل و سمت خود را بررسی کنید.
- اگر نمی‌توانید حاضر شوید، فوراً با مرجع درج‌شده در احضاریه تماس بگیرید و مدرک عذر خود را ارائه کنید.
- به‌عنوان متهم، پیش از بازجویی درباره اظهارات خود با وکیل مشورت کنید و بدانید که حق سکوت دارید.
- اگر بازداشت شدید، با شماره 0800 376 386 با خدمات آماده‌باش وکلا تماس بگیرید.
- پیش از پذیرش Diversion، آثار قبول مسئولیت و شرایط اجرای آن را با وکیل بررسی کنید.
توجه: این مطلب بر اساس منابع موجود در اینترنت تهیه شده و مشاوره حقوقی محسوب نمی‌شود. استفاده از اطلاعات بر عهده خود شماست. برای دریافت مشاوره تخصصی با وکیل یا متخصص حقوقی مراجعه کنید.
منبع: oesterreich.gv.at