آزار جنسی در محل کار در اتریش: حقوق شما و راه‌های دریافت کمک
آزار جنسی در محل کار در اتریش یک موضوع خصوصی نیست، بلکه نقض قانون است و فرد آسیب‌دیده از حمایت قانونی برخوردار می‌شود. این راهنما وضعیت مقررات در سال ۲۰۲۶، نمونه‌های آزار، پیامدهای قانونی و نهادهای قابل مراجعه را توضیح می‌دهد.
خلاصه مهم‌ترین نکات
- آزار جنسی نوعی تبعیض بر اساس جنسیت محسوب می‌شود.
- برای آزار جنسی، غرامت مناسب (Schadenersatz) و دست‌کم ۱٬۰۰۰ یورو قابل مطالبه است.
- مطالبه غرامت را می‌توان ظرف سه سال در دادگاه پیگیری کرد.
- اگر کارفرما با تقصیر خود برای متوقف کردن آزار اقدامی نکند، ممکن است مسئول باشد.
- این مقررات درباره همه شهروندان اتحادیه اروپا که در اتریش زندگی می‌کنند اعمال می‌شود.
چه رفتاری آزار جنسی در محل کار محسوب می‌شود؟
آزار جنسی می‌تواند به شکل دیداری، کلامی، جسمی یا حتی باج‌گیری جنسی رخ دهد. نمونه‌های آن عبارت‌اند از:
- تصاویر پین‌آپ یا پورنوگرافیک در محل کار، از جمله روی رایانه یا پد موس؛
- خیره شدن، برانداز کردن بدن یا سوت زدن؛
- شوخی‌های دوپهلو و اظهارنظر درباره ظاهر یا رفتار جنسی فرد در زندگی خصوصی؛
- اظهارات آشکارا جنسی یا دعوت‌های ناخواسته با نیت جنسی روشن؛
- تماس‌های تلفنی، نامه‌ها، ایمیل‌ها یا پیامک‌هایی با اشاره‌های جنسی؛
- وعده دادن مزیت شغلی در برابر موافقت جنسی یا تهدید به ایجاد ضرر شغلی در صورت رد درخواست؛
- لمس تصادفی یا عمدی، برای مثال گرفتن یا زدن باسن؛
- وادار کردن فرد به انجام عمل جنسی یا انجام رفتارهای نمایشگرانه جنسی.
در روابط کاری حقوق خصوصی، رفتاری جنسی زمانی آزار محسوب می‌شود که شأن فرد را خدشه‌دار کند، برای او ناخواسته، نامناسب یا توهین‌آمیز باشد و محیط کاری ترسناک، خصمانه یا تحقیرآمیز ایجاد کند یا با چنین هدفی انجام شود. این رفتار همچنین می‌تواند پیامد منفی یا مثبت بر رابطه کاری داشته باشد.
آزار فقط در ساختمان محل کار رخ نمی‌دهد. برای مثال، رفتار مشابه در یک سمینار حرفه‌ای نیز می‌تواند پیامد قانونی داشته باشد.
کدام قانون از شما حمایت می‌کند؟
بخش خصوصی
برای کارکنان بخش خصوصی، قانون فدرال برابری رفتار (Gleichbehandlungsgesetz, GlBG) اجرا می‌شود. این قانون فقط فرد آزاردهنده را هدف قرار نمی‌دهد؛ کارفرمایی را نیز مسئول می‌داند که از کارمند خود در برابر آزار همکاران یا مشتریان حمایت نکند. دستور دادن به فردی برای آزار جنسی نیز ممنوع است.
خدمات عمومی
در خدمات عمومی، قانون فدرال برابری رفتار (Bundes-Gleichbehandlungsgesetz, B-GlBG) اعمال می‌شود. در این بخش، آزار می‌تواند تخلف از وظایف شغلی نیز محسوب شود. برای کارکنان ایالت‌ها و شهرداری‌ها نیز ایالت‌ها مقرراتی با محتوای مشابه وضع کرده‌اند.
چه میزان غرامتی و از چه کسی می‌توان مطالبه کرد؟
در صورت آزار جنسی در محل کار، فرد آسیب‌دیده مستحق غرامت مناسب و دست‌کم ۱٬۰۰۰ یورو است. مطالبه می‌تواند علیه اشخاص زیر مطرح شود:
- فرد آزاردهنده: در همه موارد؛
- کارفرما: اگر با تقصیر خود اقدامات مناسب برای جبران و توقف آزار، مانند تذکر، انتقال یا اخراج، انجام ندهد؛
- دولت فدرال (Bund): اگر نماینده کارفرما با تقصیر خود اقدام مناسب را انجام نداده باشد.
فرد مرتکب ممکن است علاوه بر مسئولیت مدنی، با پیامدهای کیفری نیز روبه‌رو شود.
چه زمانی آزار جنسی جرم کیفری است؟
آزار جنسی در قانون جزای اتریش (Strafgesetzbuch, StGB) نیز عنوان کیفری مستقلی دارد. برای تحقق این عنوان، انجام یک عمل جنسی لازم است؛ برای نمونه لمس نامناسب. صرف اظهارات کلامی معمولاً جرم کیفری محسوب نمی‌شود، اما از نظر حقوق کار می‌تواند آزار جنسی باشد.
مهلت قانونی و مرجع صالح
مطالبه غرامت را می‌توان ظرف سه سال در دادگاه پیگیری کرد.
- بخش خصوصی: دادگاه کار و امور اجتماعی (Arbeits- und Sozialgericht)؛
- کارکنان قراردادی خدمات عمومی (Vertragsbedienstete): دادگاه کار و امور اجتماعی؛
- کارمندان رسمی (Beamte): مرجع اداری مسئول خدمت (Dienstbehörde).
چگونه از خود محافظت کنید؟
تحمل کردن، دوری کردن یا حتی ترک محل کار تنها راه‌حل نیست. اقدامات زیر می‌تواند مفید باشد:
- احساس خود را جدی بگیرید؛ برداشت و تجربه شخصی شما اهمیت دارد.
- به‌طور روشن و قاطع رفتار را رد کنید و بخواهید که تکرار نشود.
- مدارک را جمع‌آوری کنید و تاریخ، مکان، افراد حاضر و شرح هر اتفاق را ثبت کنید؛ زیرا اثبات موضوع اهمیت زیادی دارد.
- موضوع را محرمانه با فردی مورد اعتماد در میان بگذارید.
- اگر رفتار تغییر نکرد، موضوع را به مدیر یا مسئول بالاتر گزارش دهید.
- در صورت امکان با شورای کارکنان (Betriebsrat) هماهنگ کنید.
اگر موضوع را علنی می‌کنید، برای انکار اتهام از سوی طرف مقابل آماده باشید. همچنین ممکن است دعوای افترا (üble Nachrede) مطرح شود؛ بنابراین بهتر است از افراد یا نهادهای قابل اعتماد کمک بگیرید.
از کجا می‌توان کمک گرفت؟
- دفتر وکالت برابری رفتار (Gleichbehandlungsanwaltschaft)؛
- اتاق‌های کارگران ایالت‌ها (Arbeiterkammer, AK)؛
- بخش زنان فدراسیون اتحادیه‌های کارگری اتریش (ÖGB)؛
- کانون‌های وکلای اتریش (ÖRAK) و خدمات Erste Anwaltliche Auskunft که در ایالت‌ها مشاوره اولیه رایگان ارائه می‌کنند.
مراحل عملی پیشنهادی
- امنیت و سلامت خود را در اولویت قرار دهید و در صورت امکان از فرد آزاردهنده فاصله بگیرید.
- هر اتفاق را با ذکر تاریخ، ساعت، محل، افراد حاضر و پیام‌ها یا مدارک موجود ثبت کنید.
- در صورت امکان، مخالفت خود را به‌طور روشن اعلام کنید و نسخه‌ای از مکاتبات را نگه دارید.
- موضوع را به مدیر، مسئول منابع انسانی یا Betriebsrat گزارش کنید.
- برای دریافت مشاوره درباره حقوق خود با Gleichbehandlungsanwaltschaft، Arbeiterkammer، ÖGB یا ÖRAK تماس بگیرید.
- مهلت سه‌ساله مطالبه غرامت را در نظر داشته باشید و برای بررسی پرونده با یک متخصص حقوقی مشورت کنید.
پرسش‌های متداول
آیا فقط زنان قربانی آزار جنسی در محل کار می‌شوند؟
خیر. هر فردی ممکن است قربانی شود، هرچند این اتفاق بیشتر برای زنان گزارش می‌شود.
آیا این مقررات درباره شهروندان اتحادیه اروپا نیز اجرا می‌شود؟
بله، این مقررات درباره همه شهروندان اتحادیه اروپا که در اتریش زندگی می‌کنند اعمال می‌شود.
اگر مشتری یا شخص ثالثی آزار دهد، آیا کارفرما مسئول است؟
بله، اگر کارفرما با تقصیر خود برای متوقف کردن آزار از سوی شخص ثالث اقدام نکند، ممکن است مسئول باشد.
تا چه زمانی برای طرح دعوا فرصت دارم؟
مهلت پیگیری قضایی مطالبه غرامت سه سال است.
توجه
این مطلب بر اساس اطلاعات منابع عمومی تهیه شده و جایگزین مشاوره حقوقی نیست. مسئولیت استفاده از اطلاعات بر عهده خواننده است. برای دریافت راهنمایی تخصصی با وکیل، متخصص حقوقی، متخصص حقوق کار یا مشاور مرتبط تماس بگیرید.
منبع: oesterreich.gv.at