Pjesoret në gjermanisht me zgjerime: Partizip I dhe II

Në gjermanisht, Partizip I dhe Partizip II nuk përdoren vetëm, si në das spielende Kind ose das gekaufte Auto. Ato mund të marrin edhe zgjerime që tregojnë vendin, kohën, mjetin, objektin ose informacione të tjera.

Ndryshe nga shqipja, të gjitha këto pjesë formojnë një strukturë të vetme dhe vendosen para emrit.

Struktura bazë

Nyja + zgjerimet + Partizip I/II + emri

• das spielende Kind – fëmija që luan
• das im Park spielende Kind – fëmija që luan në park
• das im Park mit Freunden spielende Kind – fëmija që luan në park me miqtë

Shembuj me Partizip I

Partizip I shpreh zakonisht një veprim që po zhvillohet.

• der am Fenster stehende Mann – burri që qëndron te dritarja
• die laut singende Frau – gruaja që këndon me zë të lartë
• die in Berlin lebenden Studenten – studentët që jetojnë në Berlin
• das mit seinen Eltern lachende Kind – fëmija që qesh me prindërit e tij

Shembuj me Partizip II

Partizip II shpreh zakonisht një veprim të përfunduar.

• das gestern gekaufte Auto – makina e blerë dje
• der auf dem Tisch vergessene Schlüssel – çelësi i harruar mbi tavolinë
• die in Rom erbaute Kirche – kisha e ndërtuar në Romë
• der von allen geliebte Hund – qeni i dashur nga të gjithë

Zgjerimi gradual i strukturës

Shembuj me Partizip I: fëmija që luan

1. das spielende Kind – fëmija që luan
2. das im Garten spielende Kind – fëmija që luan në kopsht
3. das im Garten mit einem Ball spielende Kind – fëmija që luan në kopsht me një top
4. das im Garten mit einem roten Ball spielende Kind – fëmija që luan në kopsht me një top të kuq
5. das im Garten mit einem roten Ball laut spielende Kind – fëmija që luan me zë të lartë në kopsht me një top të kuq
6. das im Garten mit einem roten Ball laut und fröhlich spielende Kind – fëmija që luan me zë të lartë dhe me gëzim në kopsht me një top të kuq
7. das im Garten mit einem roten Ball laut und fröhlich vor dem Haus spielende Kind – fëmija që luan me zë të lartë dhe me gëzim para shtëpisë, në kopsht, me një top të kuq
8. das im Garten mit einem roten Ball laut und fröhlich vor dem Haus zusammen mit anderen Kindern spielende Kind – fëmija që luan me zë të lartë dhe me gëzim para shtëpisë, në kopsht, me një top të kuq së bashku me fëmijë të tjerë
9. das im Garten am Nachmittag mit einem roten Ball laut und fröhlich vor dem Haus zusammen mit anderen Kindern spielende Kind – fëmija që luan pasdite me zë të lartë dhe me gëzim para shtëpisë, në kopsht, me një top të kuq së bashku me fëmijë të tjerë
10. das im großen Garten am Nachmittag mit einem roten Ball laut und fröhlich vor dem Haus zusammen mit anderen Kindern lange spielende Kind – fëmija që luan gjatë pasdite në kopshtin e madh, para shtëpisë, me zë të lartë dhe me gëzim, me një top të kuq dhe së bashku me fëmijë të tjerë

Shembuj me Partizip II: letra e shkruar

1. der geschriebene Brief – letra e shkruar
2. der gestern geschriebene Brief – letra e shkruar dje
3. der gestern von meiner Schwester geschriebene Brief – letra e shkruar dje nga motra ime
4. der gestern von meiner Schwester am Abend geschriebene Brief – letra e shkruar dje në mbrëmje nga motra ime
5. der gestern von meiner Schwester am Abend am Schreibtisch geschriebene Brief – letra e shkruar dje në mbrëmje nga motra ime te tavolina e shkrimit
6. der gestern von meiner Schwester am Abend am Schreibtisch mit großer Mühe geschriebene Brief – letra e shkruar dje në mbrëmje nga motra ime te tavolina e shkrimit, me shumë vështirësi
7. der gestern von meiner Schwester am Abend am Schreibtisch mit großer Mühe für ihren Freund geschriebene Brief – letra e shkruar dje në mbrëmje nga motra ime te tavolina e shkrimit, me shumë vështirësi, për të dashurin e saj
8. der gestern von meiner Schwester am Abend am Schreibtisch mit großer Mühe für ihren Freund in Deutsch geschriebene Brief – letra e shkruar dje në mbrëmje nga motra ime te tavolina e shkrimit, me shumë vështirësi, për të dashurin e saj, në gjermanisht
9. der gestern von meiner Schwester am Abend am Schreibtisch mit großer Mühe für ihren Freund in Deutsch mit vielen Fehlern geschriebene Brief – letra e shkruar dje në mbrëmje nga motra ime te tavolina e shkrimit, me shumë vështirësi, për të dashurin e saj, në gjermanisht dhe me shumë gabime
10. der gestern von meiner Schwester am Abend am Schreibtisch mit großer Mühe für ihren Freund in Deutsch mit vielen Fehlern schließlich doch fertig geschriebene Brief – letra që më në fund u përfundua dhe u shkrua dje në mbrëmje nga motra ime te tavolina e shkrimit, me shumë vështirësi, për të dashurin e saj, në gjermanisht dhe me shumë gabime

Përmbledhje

• Struktura me Partizip dhe zgjerime mund të bëhet pothuajse pa kufi e gjatë.
• Në shqip, këto struktura shpesh shprehen me fjali të varura përcaktore.
• Zgjerimet vendosen përpara Partizip-it, ndërsa emri që përshkruhet qëndron gjithmonë në fund.

Hapat praktikë

1. Filloni me një shembull të shkurtër, si das spielende Kind.
2. Shtoni një zgjerim vendi ose kohe, për shembull im Garten ose gestern.
3. Vendosni më pas zgjerime të tjera, si mjeti, personi ose mënyra e veprimit.
4. Kontrolloni që Partizip-i të jetë menjëherë përpara emrit dhe që emri të jetë në fund të strukturës.