Imiesłowy przymiotnikowe z określeniami: Partizip I i II

W języku niemieckim Partizip I i Partizip II mogą występować nie tylko samodzielnie, na przykład das spielende Kind lub das gekaufte Auto, lecz także z dodatkowymi określeniami miejsca, czasu, sposobu, narzędzia, dopełnienia i innymi wyrażeniami.

Ważna różnica w porównaniu z językiem polskim polega na tym, że wszystkie te elementy tworzą jedną konstrukcję stojącą przed rzeczownikiem.

Podstawowa konstrukcja

Rodzajnik + określenia + Partizip I lub II + rzeczownik

• das spielende Kind – bawiące się dziecko
• das im Park spielende Kind – dziecko bawiące się w parku
• das im Park mit Freunden spielende Kind – dziecko bawiące się w parku z przyjaciółmi

Przykłady z Partizip I

Partizip I wyraża zazwyczaj czynność trwającą lub wykonywaną w tym samym czasie.

• der am Fenster stehende Mann – mężczyzna stojący przy oknie
• die laut singende Frau – głośno śpiewająca kobieta
• die in Berlin lebenden Studenten – studenci mieszkający w Berlinie
• das mit seinen Eltern lachende Kind – dziecko śmiejące się z rodzicami

Przykłady z Partizip II

Partizip II wyraża zazwyczaj czynność zakończoną lub jej rezultat.

• das gestern gekaufte Auto – samochód kupiony wczoraj
• der auf dem Tisch vergessene Schlüssel – klucz zostawiony na stole
• die in Rom erbaute Kirche – kościół zbudowany w Rzymie
• der von allen geliebte Hund – pies kochany przez wszystkich

Stopniowe rozbudowywanie konstrukcji

Partizip I: bawiące się dziecko

1. das spielende Kind – bawiące się dziecko
2. das im Garten spielende Kind – dziecko bawiące się w ogrodzie
3. das im Garten mit einem Ball spielende Kind – dziecko bawiące się w ogrodzie piłką
4. das im Garten mit einem roten Ball spielende Kind – dziecko bawiące się w ogrodzie czerwoną piłką
5. das im Garten mit einem roten Ball laut spielende Kind – dziecko bawiące się głośno w ogrodzie czerwoną piłką
6. das im Garten mit einem roten Ball laut und fröhlich spielende Kind – dziecko bawiące się głośno i radośnie w ogrodzie czerwoną piłką
7. das im Garten mit einem roten Ball laut und fröhlich vor dem Haus spielende Kind – dziecko bawiące się głośno i radośnie przed domem, w ogrodzie, czerwoną piłką
8. das im Garten mit einem roten Ball laut und fröhlich vor dem Haus zusammen mit anderen Kindern spielende Kind – dziecko bawiące się głośno i radośnie przed domem, w ogrodzie, czerwoną piłką razem z innymi dziećmi
9. das im Garten am Nachmittag mit einem roten Ball laut und fröhlich vor dem Haus zusammen mit anderen Kindern spielende Kind – dziecko bawiące się po południu głośno i radośnie przed domem, w ogrodzie, czerwoną piłką razem z innymi dziećmi
10. das im großen Garten am Nachmittag mit einem roten Ball laut und fröhlich vor dem Haus zusammen mit anderen Kindern lange spielende Kind – dziecko długo bawiące się po południu głośno i radośnie przed domem, w dużym ogrodzie, czerwoną piłką razem z innymi dziećmi

Partizip II: napisany list

1. der geschriebene Brief – napisany list
2. der gestern geschriebene Brief – list napisany wczoraj
3. der gestern von meiner Schwester geschriebene Brief – list napisany wczoraj przez moją siostrę
4. der gestern von meiner Schwester am Abend geschriebene Brief – list napisany wczoraj wieczorem przez moją siostrę
5. der gestern von meiner Schwester am Abend am Schreibtisch geschriebene Brief – list napisany wczoraj wieczorem przez moją siostrę przy biurku
6. der gestern von meiner Schwester am Abend am Schreibtisch mit großer Mühe geschriebene Brief – list napisany wczoraj wieczorem przez moją siostrę przy biurku z wielkim trudem
7. der gestern von meiner Schwester am Abend am Schreibtisch mit großer Mühe für ihren Freund geschriebene Brief – list napisany wczoraj wieczorem przez moją siostrę przy biurku z wielkim trudem dla jej przyjaciela
8. der gestern von meiner Schwester am Abend am Schreibtisch mit großer Mühe für ihren Freund in Deutsch geschriebene Brief – list napisany wczoraj wieczorem przez moją siostrę przy biurku z wielkim trudem dla jej przyjaciela po niemiecku
9. der gestern von meiner Schwester am Abend am Schreibtisch mit großer Mühe für ihren Freund in Deutsch mit vielen Fehlern geschriebene Brief – list napisany wczoraj wieczorem przez moją siostrę przy biurku z wielkim trudem dla jej przyjaciela po niemiecku, z wieloma błędami
10. der gestern von meiner Schwester am Abend am Schreibtisch mit großer Mühe für ihren Freund in Deutsch mit vielen Fehlern schließlich doch fertig geschriebene Brief – list ostatecznie jednak napisany wczoraj wieczorem przez moją siostrę przy biurku z wielkim trudem dla jej przyjaciela po niemiecku, z wieloma błędami

Podsumowanie

• Konstrukcja z Partizip i określeniami może być w języku niemieckim niemal dowolnie długa.
• W języku polskim takie treści często wyrażamy za pomocą zdań względnych.
• Podczas ćwiczeń pamiętaj, że określenia stoją przed Partizip, a rzeczownik znajduje się zawsze na końcu.

Praktyczne kroki

1. Zacznij od krótkiej konstrukcji, na przykład das spielende Kind.
2. Dodawaj po jednym określeniu miejsca, czasu, sposobu lub narzędzia.
3. Umieść Partizip bezpośrednio przed rzeczownikiem.
4. Sprawdź rodzajnik, końcówkę Partizip i odmianę wszystkich przymiotników.
5. Przetłumacz całość na polski, najlepiej za pomocą zdania względnego, aby upewnić się, że rozumiesz znaczenie.