Në vështirësi jashtë vendit: aksident, arrestim dhe dokumente të humbura

Edhe gjatë pushimeve mund të ndodhë një aksident, sëmundje, vjedhje ose situatë më e rëndë. Më poshtë shpjegohet kujt t’i drejtoheni, çfarë mbulon sigurimi shëndetësor ligjor austriak dhe çfarë nuk mbulon. Pjesët për ndihmën konsullore vlejnë për shtetasit austriakë.

Shkurtimisht

• Në BE, EEA dhe Zvicër përdorni Kartën Evropiane të Sigurimit Shëndetësor (EKVK), e cila ndodhet në pjesën e pasme të e-card.
• Asnjë sigurim shëndetësor ligjor austriak nuk paguan transportin e një personi të sëmurë ose të dëmtuar për në shtëpi (Rücktransport).
• Në rast të humbjes së pasaportës, përfaqësia austriake mund të lëshojë një pasaportë të përkohshme (Notpass) për kthimin në vend.
• Nëse arrestoheni, kërkoni menjëherë që të njoftohet përfaqësia austriake. Përfaqësia nuk merr përsipër përfaqësimin ligjor.
• Numri i shërbimit të urgjencës së Ministrisë së Jashtme austriake (BMEIA), i disponueshëm gjatë gjithë kohës, është: +43 501150-4411.

Çfarë mbulon e-card jashtë vendit?

Mbulimi mjekësor varet nga shteti ku ndodheni.

BE, EEA dhe Zvicër

• Çfarë përdorni: e-card, me EKVK në anën e pasme.
• Çfarë duhet të dini: mjekët dhe spitalet me kontratë duhet ta pranojnë kartën dhe t’ju trajtojnë në të njëjtat kushte si shtetasit vendas.

Bosnjë dhe Hercegovinë, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe Serbia

• Çfarë përdorni: EKVK ose vërtetimin e sigurimit shëndetësor jashtë vendit (Auslandskrankenschein).
• Çfarë duhet të dini: fillimisht duhet ta paraqitni kartën te siguruesi vendas, i cili ju lëshon një dokument lokal trajtimi.

Turqi

• Çfarë përdorni: vetëm vërtetimin e sigurimit shëndetësor jashtë vendit.
• Çfarë duhet të dini: EKVK nuk mund të përdoret këtu. Vërtetimi duhet të merret në kohë.

Të gjitha shtetet e tjera

• Çfarë përdorni: nuk ka marrëveshje.
• Çfarë duhet të dini: fillimisht paguani vetë dhe pas kthimit mund ta dorëzoni faturën.

Nëse në e-card, në vend të fushave të të dhënave, shfaqen yje, nuk keni EKVK të vlefshme. Nëse karta është humbur, mund të kërkoni nga siguruesi një vërtetim të përkohshëm zëvendësues (Bescheinigung). Për pyetje mund të telefononi shërbimin e e-card (E-Card-Serviceline) në +43 (0) 50 124 3311.

Sa rimbursohet nëse keni paguar vetë?

Nëse karta nuk pranohet, nëse shkoni te një mjek privat ose në një spital privat, apo nëse ndodheni në një shtet me të cilin Austria nuk ka marrëveshje, kërkoni faturë të detajuar. Fatura duhet të përmbajë:

• llojin e trajtimit;
• shtrirjen e trajtimit;
• diagnozën;
• datën e trajtimit.

Në një shtet pa marrëveshje, pas kthimit mund ta dorëzoni faturën sipas parimeve që zbatohen për mjekët e zgjedhur (Wahlarzthilfe). Rimbursohet më së shumti 80 për qind e shumës që siguruesi do t’i kishte paguar një mjeku me kontratë.

Për trajtimin spitalor, nëse spitali nuk ka kontratë dhe trajtimi ishte i nevojshëm, merrni vetëm subvencionin për kostot e kujdesit (Pflegekostenzuschuss). Në Turqi dhe në shtetet e Ballkanit Perëndimor me marrëveshje, trajtimi bëhet sipas rregullave lokale. Çdo gjë që nuk mbulohet nga marrëveshja duhet të paguhet privatisht.

Aksident jashtë vendit: çfarë të bëni?

Në rast aksidenti zakonisht ndihmojnë policia lokale dhe shërbimi i ambulancës. Numrat aktualë të urgjencës gjenden në rubrikën “Sicherheit und Kriminalität”. Në raste shumë të rënda duhet të njoftoni edhe përfaqësinë austriake.

Në një aksident trafiku, policia dokumenton provat dhe u jep palëve të përfshira një kopje të procesverbalit të aksidentit. Gjithashtu:

• shënoni të dhënat e palës tjetër dhe të dëshmitarëve;
• përdorni formularin evropian të deklarimit të aksidentit (Europäischer Unfallbericht);
• mbani me vete kartonin e gjelbër, edhe nëse në atë shtet nuk është i detyrueshëm;
• fotografoni vendin e aksidentit dhe automjetet.

Kostot e shpëtimit, trajtimit dhe transportit për në shtëpi mund të mbulohen nga sigurimi privat i udhëtimit (Reiseversicherung), sipas kushteve të kontratës. Produktet si ÖAMTC Schutzbrief, ARBÖ Sicherheitspass dhe ofertat e ngjashme të siguruesve ndihmojnë në shumë situata urgjente në Evropë. Kontrolloni deri kur vlen mbulimi dhe sa është shuma e shërbimit.

Arrestimi jashtë vendit

Nëse ndaloheni, kërkoni menjëherë që të njoftohet përfaqësia austriake. Thoni qartë se kë dëshironi të njoftojnë, për shembull një familjar, mjek ose punëdhënës.

Përfaqësia nuk ju përfaqëson ligjërisht në procedurën penale, por mund t’ju ndihmojë të gjeni një avokat të kualifikuar. Shpenzimet e mbrojtjes duhet t’i paguajë personi i ndaluar.

Nëse përveç shtetësisë austriake keni edhe shtetësinë e vendit ku ndodheni, mbrojtja konsullore është shumë e kufizuar, sepse shumica e shteteve nuk e njohin atë në këtë situatë.

Dokumente të humbura ose të vjedhura

Bëni kallëzim në komisariatin më të afërt dhe njoftoni menjëherë përfaqësinë austriake. Në vend të pasaportës ose kartës së identitetit të humbur, ambasadat dhe konsullatat profesionale që kanë të drejtë të lëshojnë pasaporta mund të japin një pasaportë të përkohshme (Notpass).

Notpass ka vlefshmëri të kufizuar dhe shërben për kthimin në vend ose, në raste të jashtëzakonshme, për një udhëtim urgjent.

Leja austriake e drejtimit dhe dokumentet e automjetit zëvendësohen vetëm në Austri. Përfaqësia mund ta përcjellë kërkesën për dokument dublikatë, por nuk e lëshon vetë lejen e drejtimit. Në disa shtete, për kthimin në shtëpi mjafton vërtetimi i kallëzimit të bërë në polici.

Çfarë të bëni nëse mbeteni pa para?

Fillimisht mund të merrni para përmes një transferimi bankar ose postar, apo përmes Western Union. Nëse kjo nuk është e mundur, në Ministrinë e Jashtme mund të depozitoni një shumë (Depot) nga llogaria juaj, ose këtë mund ta bëjnë familjarët dhe miqtë.

Në një situatë që nuk është shkaktuar nga faji juaj, ministria mund të japë edhe një hua. Për vlerësimin e situatës, kontaktoni përfaqësinë lokale.

Pyetje të shpeshta

A paguan sigurimi austriak transportin për në shtëpi?

Jo. Asnjë sigurim shëndetësor ligjor austriak nuk paguan transportin e një personi të sëmurë ose të dëmtuar për në shtëpi. Për këtë shërben sigurimi privat i udhëtimit i lidhur para nisjes.

A funksionon e-card në Turqi?

Jo. Për Turqinë nevojitet vërtetim i sigurimit shëndetësor jashtë vendit, të cilin punëdhënësi ose siguruesi e lëshon para nisjes dhe që duhet të këmbehet në vend.

Çfarë të bëni nëse ka krizë në destinacionin tuaj?

Para nisjes regjistrohuni në regjistrimin e BMEIA për udhëtime jashtë vendit (Auslandsregistrierung) ose në aplikacionin Auslandsservice. Në këtë mënyrë mund t’ju kontaktojnë në rast krize. Nëse në atë shtet nuk ka përfaqësi austriake, mund t’i drejtoheni përfaqësisë së një shteti tjetër të BE-së.

Cili është numri alternativ i urgjencës së BMEIA?

+43 1 90115-4411, i arritshëm nga çdo vend i botës.

Hapat praktikë

1. Para udhëtimit kontrolloni vlefshmërinë e EKVK dhe merrni Auslandskrankenschein kur kërkohet.
2. Bëni një sigurim privat udhëtimi që mbulon trajtimin, shpëtimin dhe Rücktransport.
3. Ruani numrat e BMEIA, E-Card-Serviceline dhe përfaqësisë në destinacion.
4. Në rast aksidenti ose vjedhjeje, kontaktoni menjëherë shërbimet lokale dhe ruani të gjitha raportet, faturat dhe fotografitë.
5. Në rast arrestimi ose humbjeje dokumentesh, kërkoni menjëherë ndihmën e përfaqësisë austriake dhe bëni kallëzim në polici.

Shënim: Ky artikull është përgatitur mbi bazën e burimeve në internet dhe nuk përbën këshillë ligjore, mjekësore ose profesionale. Përdorimi bëhet me përgjegjësi personale. Për këshillë të specializuar drejtojuni një avokati, profesionisti ligjor, mjeku, eksperti të së drejtës së punës ose profesionisti tjetër përkatës.

Burimi: oesterreich.gv.at