Przemoc domowa w Austrii: pomoc i zakaz zbliżania

Przemoc domowa w Austrii nie jest sprawą prywatną. W sytuacji zagrożenia policja może natychmiast nakazać osobie stosującej przemoc opuszczenie mieszkania, a sąd może zapewnić długoterminową ochronę. Dostępna jest także bezpłatna i poufna pomoc.

Najważniejsze informacje

• W nagłym zagrożeniu dzwoń na policję: 133 lub 112.
• Policyjny zakaz wejścia i zbliżania się (Betretungs- und Annäherungsverbot) obowiązuje przez dwa tygodnie i obejmuje obszar 100 metrów.
• Tymczasowe postanowienie sądu może zapewnić ochronę w mieszkaniu maksymalnie przez sześć miesięcy, a ochronę ogólną maksymalnie przez rok.
• Telefon dla kobiet (Frauenhelpline) działa bezpłatnie przez całą dobę: 0800 222 555.
• Centra ochrony przed przemocą (Gewaltschutzzentren) udzielają bezpłatnej i poufnej pomocy niezależnie od statusu pobytowego.

Co jest uznawane za przemoc?

Przemoc to nie tylko bicie. Może mieć charakter fizyczny, psychiczny, seksualny, cyfrowy lub ekonomiczny. Często występuje kilka jej form jednocześnie.

• Przemoc psychiczna: ciągłe wyzwiska, poniżanie, groźby, kontrolowanie i manipulowanie.
• Przemoc ekonomiczna: zabieranie lub ukrywanie pieniędzy, zaciąganie długów w cudzym imieniu albo zakazywanie pracy.
• Przemoc cyfrowa: nękanie w mediach społecznościowych lub komunikatorach, publikowanie kompromitujących zdjęć oraz używanie aplikacji śledzących.
• Stalking: uporczywe śledzenie, obserwowanie lub nękanie przez dłuższy czas.

W 2022 roku około jedna trzecia kobiet w wieku od 18 do 74 lat, czyli około 35 procent, doświadczyła w ciągu życia przemocy fizycznej i/lub seksualnej. Ofiarami mogą być również mężczyźni. Mogą oni korzystać z bezpłatnej, całodobowej porady pod numerem 0800 400 777.

Gdzie szukać natychmiastowej pomocy?

Jeżeli ktoś grozi przemocą albo już doszło do ataku, skontaktuj się z policją. Zawiadomienie może złożyć nie tylko osoba pokrzywdzona, lecz także członek rodziny lub świadek, na przykład sąsiad. Można zadzwonić pod numer 133 albo zgłosić się do najbliższego komisariatu (Polizeiinspektion).

• Policja: 133 lub 112 – w nagłym zagrożeniu.
• Telefon dla kobiet (Frauenhelpline): 0800 222 555 – bezpłatnie, 24/7.
• Telefon kryzysowy dla mężczyzn: 0800 400 777 – bezpłatnie, 24/7.
• Poradnictwo w sprawie przemocy i przemocy wobec osób starszych (Pro Senectute): +43 699 11 20 00 99 – poufnie i bezpłatnie.
• Rat auf Draht dla dzieci: 147 – numer ogólnokrajowy.

Policyjny zakaz wejścia i zbliżania się

Policja może wydać zakaz wejścia i zbliżania się (Betretungs- und Annäherungsverbot), jeżeli można się spodziewać niebezpiecznego ataku zagrażającego życiu, zdrowiu lub wolności.

• Osoba stosująca przemoc nie może wejść do mieszkania ani zbliżyć się do niego na odległość mniejszą niż 100 metrów.
• Nie może zbliżać się na mniej niż 100 metrów do osoby zagrożonej.
• Policja może odebrać klucze do mieszkania, ale osoba objęta zakazem może zabrać najpotrzebniejsze rzeczy osobiste.
• Automatycznie obowiązuje także tymczasowy zakaz posiadania broni.
• Chronione są wszystkie osoby mieszkające w lokalu, niezależnie od pokrewieństwa i prawa własności.

Zakaz obowiązuje przez dwa tygodnie. Jeżeli w tym czasie złożysz wniosek o tymczasowe postanowienie sądu, ochrona może zostać przedłużona maksymalnie do czterech tygodni, a sąd podejmie decyzję w tym okresie.

Jeśli w mieszkaniu mieszka dziecko poniżej 14. roku życia, policja zawiadamia właściwe służby ochrony dzieci i młodzieży, a w razie potrzeby także szkołę lub przedszkole.

Obowiązki osoby stosującej przemoc

Osoba objęta zakazem musi w ciągu pięciu dni skontaktować się z poradnią zapobiegania przemocy i odbyć co najmniej sześciogodzinną konsultację, najpóźniej w ciągu 14 dni od nawiązania kontaktu. Za niewykonanie tego obowiązku może grozić kara administracyjna do 5 000 euro, a w razie nieściągalności do sześciu tygodni pozbawienia wolności. Przy ponownym naruszeniu policja może również zatrzymać tę osobę.

Ochrona sądowa: tymczasowe postanowienie

Aby uzyskać dłuższą ochronę, można zwrócić się do sądu rejonowego (Bezirksgericht) o tymczasowe postanowienie (einstweilige Verfügung). Wcześniejszy policyjny zakaz wejścia i zbliżania się nie jest wymagany. Wniosek może złożyć nie tylko bliski członek rodziny.

Ochrona w mieszkaniu

• Osoba stosująca przemoc musi opuścić mieszkanie i nie może do niego wrócić.
• Warunkiem jest pilna potrzeba korzystania z mieszkania przez osobę zagrożoną.
• Maksymalny okres ochrony wynosi sześć miesięcy.

Ochrona ogólna

• Sąd może zakazać przebywania w określonych miejscach, takich jak miejsce pracy, szkoła lub przedszkole, oraz zakazać kontaktowania się.
• Warunkiem jest to, aby ważny interes osoby stosującej przemoc nie przemawiał przeciwko wydaniu zakazu.
• Maksymalny okres ochrony wynosi rok. W razie naruszenia zakaz może zostać przedłużony o kolejny rok.

W obu przypadkach decyzję można przedłużyć, jeżeli w tej samej sprawie zostanie wszczęte postępowanie sądowe, na przykład rozwodowe. Naruszenie zakazu jest karalne. W takiej sytuacji należy natychmiast zadzwonić na policję.

Bezpłatne centra i schroniska

W każdym kraju związkowym działa centrum ochrony przed przemocą (Gewaltschutzzentrum). Jeżeli policja wyda zakaz wejścia i zbliżania się, centrum skontaktuje się z osobą chronioną automatycznie. Oferuje informacje o prawach, pomoc przy składaniu wniosków, towarzyszenie podczas przesłuchania na policji oraz wsparcie w postępowaniu sądowym. Porada może odbywać się w języku ojczystym lub z udziałem tłumacza.

Kobiety i ich dzieci, które znajdują się w nagłym zagrożeniu, mogą uzyskać bezpieczne zakwaterowanie w schronisku dla kobiet (Frauenhaus).

Najczęstsze pytania

Czy tylko kobiety mogą otrzymać pomoc?

Nie. Centra ochrony przed przemocą są dostępne dla wszystkich, niezależnie od wieku, płci i statusu pobytowego. Dla mężczyzn działa także osobny, bezpłatny telefon kryzysowy.

Czy osoba doświadczająca przemocy musi się wyprowadzić?

To osoba stosująca przemoc powinna opuścić mieszkanie. Policja i sąd mogą zakazać jej wstępu do wspólnego lokalu.

Czy mój adres może znaleźć się w aktach, jeśli jestem świadkiem?

Możesz poprosić, aby Twój adres nie został wpisany do akt. W przypadku stalkingu może zostać także zarządzona blokada ujawniania adresu.

Co zrobić, gdy dziecko w moim otoczeniu jest krzywdzone?

Nie należy tego ignorować. Możesz powiadomić policję, służby ochrony dzieci i młodzieży albo organizację zajmującą się ochroną dzieci.

Co zrobić krok po kroku?

1. W bezpośrednim zagrożeniu przejdź w bezpieczne miejsce i zadzwoń pod 133 lub 112.
2. Jeżeli możesz, zachowaj dowody: wiadomości, zdjęcia obrażeń, dokumentację medyczną i informacje o świadkach.
3. Zapytaj policję o Betretungs- und Annäherungsverbot oraz o dalsze kroki.
4. Skontaktuj się z właściwym Gewaltschutzzentrum albo Frauenhelpline pod numerem 0800 222 555.
5. Jeśli potrzebujesz dłuższej ochrony, złóż wniosek o einstweilige Verfügung w Bezirksgericht.
6. W razie naruszenia zakazu natychmiast ponownie zawiadom policję.

Informacje przedstawione w artykule mają charakter ogólny i nie zastępują porady prawnej, medycznej ani innej specjalistycznej konsultacji. W konkretnej sprawie zwróć się do właściwej instytucji lub specjalisty.

Źródło: oesterreich.gv.at