Семејно насилство во Австрија: каде да побарате помош и како функционира забраната за приближување?

Во Австрија семејното насилство не е приватна работа: лицето што врши насилство треба да го напушти домот, а не жртвата. Полицијата може веднаш да изрече забрана за влез и приближување, додека Bezirksgericht може да обезбеди подолготрајна судска заштита. Достапна е и бесплатна, доверлива помош, по потреба со преведувач.

Накратко

• Во непосредна опасност повикајте ја полицијата на 133 или европскиот број 112.
• Полициската забрана за влез и приближување трае две недели и важи во радиус од 100 метри.
• Со судска привремена мерка, заштитата од домот може да трае најмногу шест месеци, а општата заштита најмногу една година.
• Телефонската линија за жени (Frauenhelpline) е бесплатна и достапна 24 часа: 0800 222 555.
• Центрите за заштита од насилство (Gewaltschutzzentren) нудат бесплатни и доверливи услуги, независно од статусот на престој.

Што се смета за насилство?

Насилството не значи само физички напад. Тоа може да биде физичко, психичко, сексуално, дигитално или економско, а често се појавуваат повеќе форми истовремено.

• Психичко насилство: постојано навредување, понижување, закани, контролирање и манипулација.
• Економско насилство: некој ви ги зема или ви ги ограничува парите, создава долгови на ваше име или ви забранува да работите.
• Дигитално насилство: вознемирување преку социјални мрежи или пораки, објавување компромитирачки фотографии и користење апликации за следење.
• Демнење (Stalking): некој подолг период упорно ве следи, ве набљудува или ве вознемирува.

Во 2022 година, приближно една третина од жените на возраст од 18 до 74 години, односно околу 35 проценти, во текот на животот доживеале физичко и/или сексуално насилство. И мажите може да бидат жртви. За нив телефонската линија 0800 400 777 нуди бесплатна советодавна помош 24 часа дневно.

Кого да повикате веднаш?

Ако некој ви се заканува или ве нападнал, полицијата може веднаш да помогне. Полицијата може да ја извести не само жртвата, туку и роднина или сведок, на пример сосед. Може да се обратите до најблиската полициска станица (Polizeiinspektion) или да повикате 133.

Важни контакти

• Полиција: 133 или 112 – во непосредна опасност.
• Телефонска линија за жени (Frauenhelpline): 0800 222 555 – бесплатно, 24 часа.
• Кризна линија за мажи: 0800 400 777 – бесплатно, 24 часа.
• Советување за насилство и старост (Pro Senectute): +43 699 11 20 00 99 – доверливо и бесплатно.
• За деца – Rat auf Draht: 147 – достапно на национално ниво.

Полициска забрана за влез и приближување

Полицијата може да изрече забрана за влез и приближување (Betretungs- und Annäherungsverbot) кога постои опасност од напад со кој се загрозуваат животот, здравјето или слободата.

• Лицето што врши насилство не смее да влезе во домот или во радиус од 100 метри околу него.
• Не смее да ѝ се приближи на загрозената личност на помалку од 100 метри.
• Полицијата може да ги одземе клучевите од домот, но лицето може да ги земе најнеопходните лични предмети.
• Автоматски се применува и привремена забрана за поседување оружје.
• Заштитени се сите лица што живеат во домот, независно од роднинската врска и сопственоста на имотот.

Забраната трае две недели. Ако во тој период поднесете барање за судска привремена мерка, забраната може да се продолжи до најмногу четири недели, а судот одлучува во тој рок.

Ако во домот живее дете помладо од 14 години, полицијата ја известува службата за заштита на деца и млади, а по потреба и училиштето или градинката.

Што мора да направи лицето што врши насилство?

Во рок од пет дена мора да контактира со советник за спречување насилство и да учествува во советување од најмалку шест часа. Ова треба да се заврши најдоцна во рок од 14 дена од воспоставувањето контакт. За непочитување може да следува административна казна до 5.000 евра, а ако казната не може да се наплати, затвор до шест недели. При повторно прекршување, полицијата може да го приведе лицето.

Судска заштита: привремена мерка

За подолготрајна заштита може да поднесете барање до окружниот суд (Bezirksgericht) за привремена мерка (einstweilige Verfügung). Претходна полициска забрана не е услов. Барањето не мора да го поднесе само близок роднина.

Два вида судска заштита

• Заштита во домот: лицето што врши насилство мора да го напушти домот и не смее да се врати. Услов е домот итно да ви биде потребен. Мерката може да трае најмногу шест месеци.
• Општа заштита: може да опфати забрана за одење на одредени места, како работно место, училиште или градинка, како и забрана за контакт. Мерката може да трае најмногу една година, а при прекршување може да се продолжи за уште една година.

Во двата случаи одлуката може да се продолжи ако во истиот предмет се започне судска постапка, на пример бракоразводна постапка. Прекршувањето на забраната е казниво. Во таква ситуација веднаш повикајте ја полицијата.

Каде има бесплатна помош?

Во секоја покраина работи центар за заштита од насилство (Gewaltschutzzentrum). Ако полицијата изрече забрана, центарот сам ќе ве контактира. Таму може да добиете информации за вашите права, помош при поднесување барања, придружба на полициско сослушување и поддршка во судската постапка. Советувањето може да биде на мајчин јазик или со преведувач.

Жените и нивните деца кои се во непосредна опасност може да добијат безбедно сместување во женски засолништа (Frauenhäuser).

Често поставувани прашања

Дали само жените може да побараат помош?

Не. Центрите за заштита од насилство се отворени за сите, независно од возраста, полот и статусот на престој. За мажи постои и посебна бесплатна кризна линија.

Дали мора да се иселам ако сум жртва?

Не. Лицето што врши насилство треба да замине. Полицијата и судот може да му забранат пристап до заедничкиот дом.

Може ли мојата адреса да биде внесена во документите ако сум сведок?

Може да побарате вашата адреса да не биде наведена во списите. При демнење може да се изрече и забрана за откривање на адресата.

Што ако во мојата околина се врши насилство врз дете?

Не треба да го игнорирате тоа. Може да ја известите полицијата, службата за заштита на деца и млади или организација за заштита на деца.

Практични чекори

1. Ако постои непосредна опасност, оддалечете се на безбедно место и повикајте 133 или 112.
2. Кажете ѝ на полицијата што се случило и наведете дали има деца, оружје, повреди или закани.
3. Побарајте информации од Gewaltschutzzentrum и, доколку е потребно, помош со преведувач.
4. За подолга заштита обратете се до Bezirksgericht за einstweilige Verfügung.
5. Ако забраната биде прекршена, веднаш повикајте ја полицијата и зачувајте ги пораките или другите докази за прекршувањето.

Овој текст е подготвен врз основа на информации достапни на интернет и не претставува правен, медицински или друго стручно советување. За конкретен случај обратете се кај адвокат, правен или здравствен работник. Извор: oesterreich.gv.at.