Opiekun całodobowy w Austrii: jednoosobowa działalność krok po kroku

Praca jako opiekun całodobowy w Austrii może być wykonywana jako samozatrudnienie. Najważniejszym krokiem na początku jest zgłoszenie działalności Personenbetreuung, czyli opieki nad osobą. Poniżej wyjaśniamy procedurę, wymagane dokumenty oraz formalności, które trzeba załatwić później.

Najważniejsze informacje

• Samozatrudniony opiekun zgłasza wolną działalność gospodarczą Personenbetreuung.
• Warunkiem jest ukończenie 18 lat i brak przeszkody wykluczającej prowadzenie działalności.
• Zgłoszenie działalności jest wolne od opłat i należności administracyjnych.
• Jeśli wszystkie warunki są spełnione i dokumenty są kompletne, zgłoszenie działa natychmiastowo, a pracę można rozpocząć tego samego dnia.
• Po zgłoszeniu działalności trzeba zarejestrować się w Finanzamt i w ubezpieczeniu społecznym dla przedsiębiorców SVS, a następnie zawrzeć umowę.

Jakie są etapy rozpoczęcia pracy?

Rozpoczęcie samodzielnej pracy opiekuna obejmuje cztery etapy:

1. zgłoszenie działalności gospodarczej (Gewerbeanmeldung),
2. zgłoszenie w urzędzie skarbowym (Finanzamt),
3. zgłoszenie w ubezpieczeniu społecznym przedsiębiorców (SVS),
4. zawarcie umowy o dzieło lub świadczenie usług (Werkvertrag), nazywanej również umową opieki (Personenbetreuungs-Vertrag).

Ten artykuł koncentruje się przede wszystkim na pierwszym etapie, czyli zgłoszeniu działalności.

Co trzeba załatwić przed zgłoszeniem działalności?

Obywatele Unii Europejskiej

Przed zgłoszeniem działalności należy dopełnić podstawowych formalności pobytowych:

• zgłosić adres zamieszkania w urzędzie meldunkowym (Meldebehörde),
• uzyskać zaświadczenie rejestracyjne (Anmeldebescheinigung) najpóźniej w ciągu trzech miesięcy od osiedlenia się w Austrii.

Obywatele państw trzecich

Osoby spoza Unii Europejskiej potrzebują prawa pobytu (Aufenthaltsberechtigung) oraz zgłoszenia adresu zamieszkania.

Kto może zgłosić Personenbetreuung?

Personenbetreuung jest wolną działalnością gospodarczą (freies Gewerbe). Oznacza to, że nie trzeba przedstawiać potwierdzenia specjalnych kwalifikacji zawodowych. Należy jednak spełnić dwa podstawowe warunki:

• mieć co najmniej 18 lat,
• nie podlegać przeszkodzie wykluczającej prowadzenie działalności (Gewerbeausschlussgrund), na przykład z powodu przestępstwa finansowego lub skazania przez sąd.

W określonych sytuacjach można złożyć wniosek o zwolnienie z przeszkody wykluczającej (Nachsicht).

Gdzie zgłosić działalność?

Właściwy jest urząd administracji gospodarczej dla miejsca, w którym będzie prowadzona działalność (Gewerbestandort):

• zazwyczaj urząd powiatowy (Bezirkshauptmannschaft),
• w miastach posiadających własny statut (Statutarstadt) – magistrat (Magistrat),
• w Wiedniu – zależnie od rodzaju działalności urząd dzielnicowy (Magistratisches Bezirksamt) albo MA 63.

Zgłoszenia można dokonać osobiście, pisemnie lub częściowo elektronicznie – w dowolnej formie albo na formularzu. Zgłoszenie sporządzone w dowolnej formie powinno zawierać:

• dokładną nazwę działalności: Personenbetreuung,
• dokładne miejsce wykonywania działalności,
• imię i nazwisko, adres, datę i miejsce urodzenia, obywatelstwo oraz numer ubezpieczenia społecznego.

Jakie dokumenty są potrzebne?

Należy przedstawić następujące dokumenty:

• akt urodzenia i dokument potwierdzający obywatelstwo albo paszport,
• potwierdzenie zameldowania (Bestätigung der Meldung),
• oświadczenie dotyczące przeszkód wykluczających prowadzenie działalności zgodnie z § 13 GewO 1994,
• w razie potrzeby dokument potwierdzający posiadany stopień naukowy,
• w przypadku zmiany nazwiska – akt małżeństwa albo decyzję potwierdzającą zmianę nazwiska,
• jeśli mieszkasz za granicą lub masz austriackie miejsce zamieszkania krócej niż pięć lat – zaświadczenie o niekaralności (Strafregisterbescheinigung) z kraju pochodzenia, nie starsze niż trzy miesiące,
• przy pierwszym zgłoszeniu działalności – oświadczenie o założeniu nowej działalności (Erklärung der Neugründung) potwierdzone przez właściwą izbę gospodarczą (Wirtschaftskammer).

Niektóre dane mogą zostać pobrane z urzędowych rejestrów. W takim przypadku akt urodzenia, dokument potwierdzający obywatelstwo lub paszport oraz potwierdzenie zameldowania nie muszą być przedstawiane. Na żądanie potwierdzenie adresu może zostać sprawdzone w centralnym rejestrze meldunkowym (ZMR).

Dokumenty w języku obcym

Dokumenty należy przedstawić w oryginale albo w poświadczonej kopii. Do dokumentów sporządzonych w języku obcym trzeba dołączyć tłumaczenie poświadczone w Austrii. Zwykle może je wykonać wyłącznie zaprzysiężony tłumacz sądowy. Dopuszczani mogą być również tłumacze z innych państw UE i EOG. Do uznania dokumentów może być potrzebna apostille.

Ile kosztuje zgłoszenie i kiedy można rozpocząć pracę?

Postępowanie dotyczące działalności gospodarczej oraz odpisy zamawiane z austriackiego systemu informacji gospodarczej (GISA) są zwolnione z opłat i należności administracyjnych.

Zgłoszenie jest natychmiast skuteczne, jeśli spełniasz wszystkie warunki i dołączysz komplet wymaganych dokumentów. Działalność można wykonywać od dnia zgłoszenia.

Usługa dla osób rozpoczynających działalność gospodarczej izby gospodarczej (Gründerservice) oferuje osobom rozpoczynającym samodzielną opiekę pomoc w formule jednego okienka (One-Stop-Shop).

Samozatrudnienie czy umowa o pracę?

Opieka całodobowa może być wykonywana również na podstawie stosunku pracy. W takim przypadku zawierasz z rodziną umowę o pracę, a pracodawca zgłasza Cię do austriackiej kasy chorych (ÖGK) jeszcze przed rozpoczęciem pracy.

Zastosowanie ma ustawa o opiece domowej (Hausbetreuungsgesetz). Zgodnie z nią okres pracy może trwać najwyżej 14 dni, po czym musi nastąpić odpoczynek o takiej samej długości.

Często zadawane pytania

Czy do Personenbetreuung potrzebne są kwalifikacje zawodowe?

Nie. Personenbetreuung jest wolną działalnością gospodarczą. Wymagane jest ukończenie 18 lat i brak przeszkód wykluczających prowadzenie działalności.

Czy zgłoszenie działalności jest płatne?

Nie. Postępowanie dotyczące zgłoszenia działalności jest wolne od opłat i należności administracyjnych.

Kiedy można rozpocząć pracę?

Jeśli wszystkie warunki są spełnione, a dokumenty są kompletne, pracę można rozpocząć w dniu zgłoszenia.

Co zrobić po zgłoszeniu działalności?

Należy zgłosić działalność w Finanzamt, dokonać zgłoszenia w SVS, a następnie zawrzeć umowę opieki (Personenbetreuungs-Vertrag).

Praktyczne kroki

1. Ustal miejsce prowadzenia działalności (Gewerbestandort) i właściwy urząd.
2. Zadbaj o meldunek oraz, jeśli dotyczy, o Anmeldebescheinigung albo Aufenthaltsberechtigung.
3. Przygotuj dokument tożsamości, potwierdzenie meldunku, oświadczenie dotyczące przeszkód wykluczających i pozostałe wymagane dokumenty.
4. Jeśli dokumenty są w języku obcym, zamów tłumaczenia poświadczone w Austrii i sprawdź, czy potrzebna jest apostille.
5. Zgłoś działalność Personenbetreuung w Bezirkshauptmannschaft, Magistrat, Magistratisches Bezirksamt lub MA 63.
6. Po skutecznym zgłoszeniu załatw formalności w Finanzamt i SVS.
7. Zawrzyj Werkvertrag, czyli Personenbetreuungs-Vertrag, z osobą lub rodziną korzystającą z opieki.

Informacje przedstawione w artykule mają charakter ogólny i nie stanowią porady prawnej, podatkowej ani zawodowej. W razie wątpliwości warto skontaktować się z właściwym urzędem, Wirtschaftskammer lub specjalistą.

Źródło: oesterreich.gv.at