Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne (Selbstversicherung) w Austrii w 2026 roku

Jeśli mieszkasz w Austrii, ale nie jesteś ubezpieczony z żadnego innego tytułu, możesz samodzielnie przystąpić do ustawowego ubezpieczenia zdrowotnego. Rozwiązanie to nazywa się Selbstversicherung in der Krankenversicherung. Poniżej wyjaśniamy, kto może z niego skorzystać, ile kosztuje w 2026 roku i od kiedy przysługują świadczenia.
Najważniejsze informacje
- Selbstversicherung jest dostępne dla osób, które nie mają ubezpieczenia zdrowotnego i mają miejsce zamieszkania (Wohnsitz) w Austrii.
- Składka w 2026 roku wynosi 565,25 euro miesięcznie.
- W trudnej sytuacji finansowej można złożyć wniosek o obniżenie składki.
- Wniosek składa się w Österreichische Gesundheitskasse (ÖGK).
- Ubezpieczenie obejmuje świadczenia rzeczowe, ale nie zapewnia Krankengeld ani Wochengeld.
- Zasadniczo obowiązuje sześciomiesięczny okres oczekiwania (Wartefrist), jednak w niektórych przypadkach prawo do świadczeń powstaje od razu.
Kto może skorzystać z Selbstversicherung?
Do dobrowolnego ubezpieczenia mogą przystąpić osoby, które jednocześnie:
- nie są obecnie ubezpieczone zdrowotnie,
- mają miejsce zamieszkania (Wohnsitz) w Austrii.
Odrębne zasady dotyczą studentów i osób zatrudnionych w ramach geringfügige Beschäftigung. Dla tych grup obowiązują osobne rozwiązania, dlatego ogólne zasady opisane tutaj nie mają do nich zastosowania w ten sam sposób.
Kiedy rozpoczyna się ubezpieczenie?
Termin rozpoczęcia zależy od momentu złożenia wniosku:
- Jeżeli wniosek zostanie złożony w ciągu sześciu tygodni od zakończenia poprzedniego ubezpieczenia lub Mitversicherung, Selbstversicherung rozpoczyna się bezpośrednio po zakończeniu wcześniejszego ubezpieczenia.
- W pozostałych przypadkach ubezpieczenie rozpoczyna się następnego dnia po złożeniu wniosku.
Wniosek należy złożyć w Österreichische Gesundheitskasse (ÖGK).
Od kiedy można korzystać ze świadczeń?
Samo rozpoczęcie opłacania składek nie zawsze oznacza natychmiastowe prawo do leczenia.
Zasadniczo prawo do leczenia, środków leczniczych (Heilmittel), leczenia szpitalnego i innych świadczeń rzeczowych powstaje dopiero po sześciu miesiącach. Jest to okres oczekiwania (Wartefrist).
Prawo do świadczeń może jednak powstać od razu, jeśli przed złożeniem wniosku osoba była:
- bezpośrednio przez sześć tygodni albo
- łącznie przez 26 tygodni w ciągu ostatnich 12 miesięcy
objęta Mitversicherung albo ubezpieczeniem zdrowotnym na podstawie ASVG lub ubezpieczeniem dla sektora publicznego na podstawie B-KUVG. W takim przypadku również członkowie rodziny mogą mieć prawo do świadczeń bez sześciomiesięcznego oczekiwania.
Ile kosztuje Selbstversicherung w 2026 roku?
- Miesięczna składka: 565,25 euro.
- Obniżenie składki: możliwe na wniosek w trudnej sytuacji finansowej.
Moment złożenia wniosku o obniżenie składki ma znaczenie:
- Jeżeli wniosek o obniżenie zostanie złożony razem z wnioskiem o Selbstversicherung, obniżona kwota może obowiązywać już od pierwszej należnej składki.
- Jeżeli wniosek zostanie złożony później, obniżenie obowiązuje dopiero od kolejnego miesiąca.
Dokładna wysokość obniżonej składki nie została podana.
Jakie świadczenia obejmuje ubezpieczenie?
Selbstversicherung zapewnia przede wszystkim świadczenia rzeczowe (Sachleistungen), w tym:
- opiekę lekarską,
- leczenie szpitalne,
- leki.
Nie obejmuje natomiast świadczeń pieniężnych (Barleistungen). Oznacza to, że na podstawie Selbstversicherung nie przysługuje zasiłek chorobowy (Krankengeld) ani zasiłek macierzyński (Wochengeld).
Co po wcześniejszym ubezpieczeniu przedsiębiorcy?
Jeżeli ostatnie ubezpieczenie podlegało ustawie o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą (GSVG), ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników (BSVG) albo systemowi świadczeń izby lub organizacji zawodowej (Vorsorgeeinrichtung) działającemu zamiast obowiązkowego ubezpieczenia, obowiązuje szczególne ograniczenie.
W takim przypadku Selbstversicherung w ÖGK można zawrzeć dopiero 60 miesięcy po zakończeniu wcześniejszego ubezpieczenia. Do tego czasu możliwe jest kontynuowanie ubezpieczenia (Weiterversicherung) w instytucji, w której dana osoba była ostatnio obowiązkowo ubezpieczona.
Wyjątek dotyczy osób, które ostatnio pobierały rentę rodzinną dla sieroty (Waisenpension) na podstawie GSVG lub BSVG albo były objęte Mitversicherung jako członek rodziny. Mogą one od razu po zakończeniu ubezpieczenia przystąpić do Selbstversicherung na podstawie Allgemeines Sozialversicherungsgesetz (ASVG).
Jak Selbstversicherung wiąże się z Mitversicherung?
Mitversicherung oznacza ubezpieczenie członka rodziny na podstawie ubezpieczenia innej osoby. W kontekście Selbstversicherung ma znaczenie w trzech sytuacjach:
- Jeśli Mitversicherung się kończy, złożenie wniosku w ciągu sześciu tygodni pozwala rozpocząć Selbstversicherung bez przerwy.
- Jeśli przed złożeniem wniosku osoba była objęta Mitversicherung przez sześć tygodni bezpośrednio albo przez 26 tygodni w ciągu ostatnich 12 miesięcy, nie musi czekać sześciu miesięcy na świadczenia.
- Jeśli Mitversicherung była związana z osobą ubezpieczoną na podstawie GSVG lub BSVG, nie trzeba czekać 60 miesięcy na zawarcie Selbstversicherung.
Najczęstsze pytania
Czy Selbstversicherung zapewnia zasiłek chorobowy?
Nie. Ubezpieczenie obejmuje świadczenia rzeczowe, takie jak lekarz, szpital i leki, ale nie zapewnia Krankengeld ani Wochengeld.
Gdzie składa się wniosek?
Wniosek należy złożyć w Österreichische Gesundheitskasse (ÖGK).
Jak długo trzeba czekać na świadczenia?
Zasadniczo sześć miesięcy. Okres oczekiwania nie obowiązuje, jeśli przed złożeniem wniosku osoba była bezpośrednio przez sześć tygodni albo łącznie przez 26 tygodni w ciągu ostatnich 12 miesięcy ubezpieczona lub objęta Mitversicherung.
Czy składkę w wysokości 565,25 euro można obniżyć?
Tak, w trudnej sytuacji finansowej można złożyć wniosek o obniżenie składki. Najlepiej zrobić to razem z wnioskiem o Selbstversicherung, ponieważ obniżenie może wtedy obowiązywać już od pierwszej składki.
Praktyczne kroki
- Sprawdź, czy nie masz ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu i czy masz Wohnsitz w Austrii.
- Ustal, czy wcześniej byłeś ubezpieczony albo objęty Mitversicherung przez sześć tygodni lub przez 26 tygodni w ciągu ostatnich 12 miesięcy.
- Jeśli wcześniej podlegałeś GSVG, BSVG albo Vorsorgeeinrichtung, sprawdź, czy nie dotyczą Cię zasady 60-miesięcznego ograniczenia lub możliwość Weiterversicherung.
- Złóż wniosek o Selbstversicherung w Österreichische Gesundheitskasse (ÖGK).
- Jeśli masz trudną sytuację finansową, złóż wniosek o Ermäßigung razem z wnioskiem o ubezpieczenie.
- Ustal, od kiedy faktycznie możesz korzystać ze świadczeń, uwzględniając ewentualny sześciomiesięczny okres oczekiwania.
Informacje mają charakter ogólny i nie stanowią porady prawnej ani ubezpieczeniowej. W indywidualnej sprawie warto skontaktować się bezpośrednio z Österreichische Gesundheitskasse (ÖGK) lub właściwym specjalistą.