Доброволно здравствено осигурување (Selbstversicherung) во Австрија во 2026 година

Ако живеете во Австрија, но немате здравствено осигурување по друга основа, можете самостојно да се приклучите кон законското здравствено осигурување. Ова се нарекува доброволно здравствено осигурување (Selbstversicherung in der Krankenversicherung). Подолу се објаснети условите, трошоците во 2026 година, почетокот на осигурувањето и периодот на чекање за користење на услугите.

Накратко

• Selbstversicherung може да склучи лице кое не е здравствено осигурено и има живеалиште (Wohnsitz) во Австрија.
• Месечниот придонес во 2026 година изнесува 565,25 евра.
• Во случај на тешка финансиска состојба може да се побара намалување на придонесот.
• Барањето се поднесува кај Österreichische Gesundheitskasse (ÖGK).
• Осигурувањето покрива услуги во натура, но не и парични надоместоци како Krankengeld или Wochengeld.
• По правило постои период на чекање (Wartefrist) од шест месеци, но претходното осигурување или Mitversicherung може да овозможи веднаш користење на услугите.

Кој има право на Selbstversicherung?

За доброволното осигурување мора истовремено да бидат исполнети два услови:

• лицето во моментот да нема здравствено осигурување;
• да има живеалиште (Wohnsitz) во Австрија.

За студенти и лица со ниско платена или маргинална работа (Studierende и geringfügig Beschäftigte) важат посебни правила и посебни модели на осигурување. Општите правила од овој напис не се применуваат на ист начин за нив.

Кога започнува осигурувањето?

Почетокот зависи од моментот кога е поднесено барањето:

1. Ако барањето се поднесе во рок од шест недели по престанокот на претходното осигурување или Mitversicherung, Selbstversicherung започнува непосредно по престанокот на претходното осигурување.
2. Во сите други случаи, осигурувањето започнува на денот по поднесувањето на барањето.

Барањето се поднесува кај Österreichische Gesundheitskasse (ÖGK).

Од кога може да се користат здравствените услуги?

Самото плаќање на придонесот не значи секогаш дека услугите може да се користат веднаш.

По општото правило, правото на лекарски услуги, медицински помагала (Heilmittel), болничко лекување и други услуги во натура започнува по шест месеци. Овој период се нарекува Wartefrist.

Нема период на чекање ако пред поднесувањето на барањето лицето:

• било осигурено или Mitversicherung непосредно претходно шест недели; или
• било осигурено или Mitversicherung вкупно 26 недели во последните 12 месеци.

Во таков случај, правото на услуги може веднаш да важи и за членовите на семејството кои се опфатени со осигурувањето.

Колку чини во 2026 година?

• Месечен придонес за Selbstversicherung: 565,25 евра.
• Намалување на придонесот: можно е по барање во случај на тешка финансиска состојба.

Времето на поднесување на барањето за намалување е важно:

• Ако намалувањето се побара заедно со барањето за Selbstversicherung, може да важи уште од првиот придонес.
• Ако барањето се поднесе подоцна, намалувањето важи од следниот месец.

Конкретниот износ на намалениот придонес не е наведен.

Кои услуги ги покрива Selbstversicherung?

Selbstversicherung дава право на услуги во натура (Sachleistungen), меѓу кои:

• лекарска помош;
• болничко лекување;
• лекови.

Парични надоместоци (Barleistungen) не се исплаќаат. Тоа значи дека врз основа на Selbstversicherung не следуваат надомест за боледување (Krankengeld) или породилен надомест (Wochengeld).

Што важи по претходно осигурување како самостоен работник или земјоделец?

Посебно ограничување важи ако последното осигурување било според Законот за социјално осигурување на трговци и самостојни работници (GSVG), Законот за социјално осигурување на земјоделци (BSVG) или преку професионален систем на социјална заштита (Vorsorgeeinrichtung) што го заменува задолжителното осигурување.

Во таков случај, Selbstversicherung кај ÖGK може да се склучи дури 60 месеци по престанокот на претходното осигурување. До тогаш постои можност да се продолжи осигурувањето (Weiterversicherung) кај осигурителот кај кој лицето последно било задолжително осигурено.

Исклучок постои за лице кое последно примало пензија за сираче (Waisenpension) според GSVG или BSVG, или било Mitversicherung како член на семејство. Во таков случај Selbstversicherung според Општиот закон за социјално осигурување (ASVG) може да се склучи веднаш по престанокот на осигурувањето.

Како е поврзана Selbstversicherung со Mitversicherung?

Mitversicherung значи дека член на семејството користи здравствено осигурување врз основа на осигурувањето на друго лице. Ова е важно во три ситуации:

• Ако престане Mitversicherung, барањето поднесено во рок од шест недели овозможува Selbstversicherung да продолжи без прекин.
• Ако лицето било Mitversicherung шест недели непосредно пред барањето или 26 недели во последните 12 месеци, нема шестмесечен период на чекање.
• Ако Mitversicherung била преку лице осигурено според GSVG или BSVG, не мора да се чекаат 60 месеци.

Најчести прашања

Дали со Selbstversicherung може да се добива Krankengeld?

Не. Selbstversicherung покрива само услуги во натура, како лекар, болница и лекови. Не покрива Krankengeld или Wochengeld.

Каде се поднесува барањето?

Барањето се поднесува кај Österreichische Gesundheitskasse (ÖGK).

Колку долго се чека за користење на услугите?

По правило, шест месеци. Ако пред барањето лицето било осигурено или Mitversicherung шест недели непосредно претходно, или 26 недели во последните 12 месеци, правото може да започне веднаш.

Може ли да се намали придонесот од 565,25 евра?

Да. Во случај на тешка финансиска состојба може да се поднесе барање за намалување. Најдобро е тоа да се направи истовремено со барањето за Selbstversicherung, бидејќи тогаш намалувањето може да важи од првиот придонес.

Практични чекори

1. Проверете дали моментално немате здравствено осигурување и дали имате Wohnsitz во Австрија.
2. Проверете дали сте биле осигурени или Mitversicherung непосредно пред поднесувањето на барањето или во последните 12 месеци.
3. Ако претходно сте биле осигурени според GSVG или BSVG, проверете дали важи рокот од 60 месеци или дали можете да побарате Weiterversicherung.
4. Поднесете барање за Selbstversicherung кај Österreichische Gesundheitskasse (ÖGK).
5. Ако имате тешка финансиска состојба, поднесете го и барањето за Ermäßigung заедно со барањето за осигурување.
6. Побарајте од ÖGK потврда од кој датум започнува осигурувањето и дали за вас важи шестмесечната Wartefrist.

Овој напис е информативен и не претставува правен, финансиски или медицински совет. За конкретен случај обратете се кај ÖGK или кај соодветен стручен советник.

Извор: oesterreich.gv.at