Татковско отсуство во Австрија во 2026: Familienzeitbonus

Ако детето е родено во Австрија, таткото може непосредно по раѓањето да помине еден месец со семејството и за тој период да добие парична поддршка. Тоа е семејниот бонус Familienzeitbonus, скратено FZB.

Накратко:

• Familienzeitbonus се исплаќа на татковци кои по раѓањето привремено ја прекинуваат секоја платена активност и се посветуваат исклучиво на семејството.
• За деца родени на или по 1 јануари 2025 година износот е 54,87 евра дневно, односно приближно 1.700 евра вкупно.
• Семејното време може да трае 28, 29, 30 или 31 ден.
• Барањето мора да се поднесе во рок од 121 ден од денот на раѓањето.

Колкав е Familienzeitbonus и колку трае?

За деца родени на или по 1 јануари 2025 година, Familienzeitbonus изнесува 54,87 евра дневно. За целиот период тоа е приближно 1.700 евра.

Таткото го избира времетраењето, но периодот за кој се исплаќа бонусот мора точно да се совпаѓа со периодот во кој фактички користи Familienzeit.

• Дневен износ: 54,87 евра
• Вкупен износ: приближно 1.700 евра
• Дозволено времетраење: 28, 29, 30 или 31 ден

Што значи Familienzeit?

Familienzeitbonus не е платено отсуство од работодавачот, туку државна парична поддршка. Се исплаќа кога таткото поради раѓањето на детето привремено ја прекинува секоја платена активност и интензивно и исклучиво се посветува на семејството. Овој период се нарекува Familienzeit, односно семеен месец (Familienmonat).

Како Familienzeit може да се сметаат:

• отсуството од работа поради раѓањето, познато како месец за таткото (Papamonat);
• неплатено посебно отсуство договорено со работодавачот (Sonderurlaub gegen Entfall der Bezüge);
• раното родителско отсуство за татковци во јавната служба (Väterfrühkarenz);
• прекинување на активноста кај самовработените, заедно со одјавување од социјалното осигурување;
• пријавено мирување на деловната дозвола (Ruhendmeldung des Gewerbes).

Важно: боледувањето (Krankenstand) и редовниот платен годишен одмор (Erholungsurlaub) не се сметаат за прекин на платената активност. Затоа за тие периоди не се исплаќа FZB.

Кој има право на бонусот?

Сите наведени услови мора да бидат исполнети истовремено:

• да имате право на семеен додаток за детето (Familienbeihilfe) и тој навистина да ви се исплаќа;
• таткото, детето и другиот родител вообичаено да живеат во Австрија, односно таму да им биде животниот центар (Lebensmittelpunkt);
• трајно да живеете во заедничко домаќинство со детето и другиот родител, при што сите тројца да имаат иста пријавена главна адреса (Hauptwohnsitz);
• фактички да го користите Familienzeit;
• да го исполнувате условот поврзан со платената активност.

Ако не сте австриски државјанин, потребен е и законски престој во Австрија врз основа на Niederlassungs- und Aufenthaltsgesetz или Asylgesetz.

Каква работна активност е потребна?

Во последните 182 календарски дена пред почетокот на Familienzeit мора непрекинато и фактички да сте вршеле платена активност во Австрија за која постои обврска за здравствено и пензиско осигурување.

• Претходна активност: 182 календарски дена без прекин.
• Дозволен прекин: вкупно најмногу 14 дена.
• Надоместоци за невработеност: не смеете да сте примале Arbeitslosengeld, Notstandshilfe или Weiterbildungsgeld во тој период.

Постојат и дополнителни правила:

• Боледување или платен одмор за време на постоечкиот работен однос, со исплата на плата, не се сметаат за прекин.
• Väterkarenz, како и соодветната ситуација кај самовработени и земјоделски производители, се изедначува со вршење активност, најмногу до вториот роденден на постарото дете.
• По завршувањето на Familienzeit мора фактички да се вратите на работа. Користењето на Väterkarenz исто така се смета за враќање на работа.

Кога може да започне Familienzeit?

При породување во болница, бонусот може да започне најрано на денот кога мајката и детето ја напуштаат болницата. Ова важи и ако сте биле заедно во семејна соба (Familienzimmer).

Ако детето поради здравствени причини само се наоѓа или останува во болница, на пример како предвремено родено, или ако мајката поради здравствени причини е хоспитализирана, здравственото осигурување може да даде информации за можностите.

Како и кога се поднесува барањето?

Familienzeitbonus не се добива автоматски, туку мора да се поднесе посебно барање. Барањето се поднесува кај здравственото осигурување (Krankenversicherungsträger) кај кое сте биле осигурени поради платена активност на последниот ден пред почетокот на Familienzeit.

1. Барањето може да се поднесе најрано на денот на раѓањето.
2. Најдоцна мора да се поднесе во рок од 121 ден од раѓањето.
3. Избраното времетраење може еднаш да се промени, под одредени услови, во рок од 182 дена од раѓањето.

За барањето се користи формуларот Familienzeitbonus Antrag. Потребните докази се наведени во прилогот 1 (Anlage 1) и треба да се приложат со барањето. Во формуларот задолжително се наведува дали бонусот се бара за 28, 29, 30 или 31 ден.

Најчести прашања

Може ли да добивам Familienzeitbonus додека сум на одмор?

Не. Платениот годишен одмор (Erholungsurlaub) и боледувањето не се сметаат за прекин на работата, па за тие денови не се исплаќа бонус.

Што ако пред раѓањето примав надомест за невработеност?

Во 182-те дена пред почетокот на бонусот не смеете да сте примале надомест од осигурувањето за невработеност, како Arbeitslosengeld или Notstandshilfe.

Може ли подоцна да го сменам времетраењето?

Да, еднаш и под одредени услови, во рок од 182 дена од раѓањето.

Каква е врската со Kinderbetreuungsgeld?

Familienzeitbonus и надоместокот за грижа за дете (Kinderbetreuungsgeld) се две различни права.

Практични чекори

1. Проверете дали детето и родителите имаат Lebensmittepunkt во Австрија, заедничко домаќинство и ист Hauptwohnsitz.
2. Утврдете дали ги исполнувате условите за Familienbeihilfe и за претходните 182 дена платена активност.
3. Договорете го периодот на Familienzeit: 28, 29, 30 или 31 ден.
4. Проверете кој Krankenversicherungsträger бил надлежен на последниот ден пред почетокот на Familienzeit.
5. Пополнете го Familienzeitbonus Antrag и приложете ги доказите наведени во Anlage 1.
6. Поднесете го барањето најдоцна во рок од 121 ден од раѓањето.

Информациите се подготвени врз основа на јавно достапни извори и не претставуваат правен, работноправен или социјален совет. За конкретен случај обратете се кај надлежниот Krankenversicherungsträger или кај соодветен стручњак.

Извор: oesterreich.gv.at