Avusturya’da babalık izni 2026: Familienzeitbonus

Avusturya’da bir çocuk doğduğunda baba olarak doğumun hemen ardından aileyle birlikte geçirmek üzere bir ay izin kullanabilir ve bu dönem için devlet desteği alabilirsiniz. Bu destek Familienzeitbonus (kısaca FZB) olarak adlandırılır. Aşağıda 2026 yılında kimlerin yararlanabileceğini, ödeme miktarını ve başvuru sürecini bulabilirsiniz.

Kısaca Familienzeitbonus

• Familienzeitbonus, doğumdan sonra tüm gelir getirici faaliyetlerini geçici olarak durdurup yalnızca ailesiyle ilgilenen babalara verilir.
• 1 Ocak 2025 ve sonrasında doğan çocuklar için günlük ödeme 54,87 avrodur.
• Toplam ödeme yaklaşık 1.700 avrodur.
• Familienzeit süresi 28, 29, 30 veya 31 gün olabilir.
• Başvuru, doğum tarihinden itibaren en geç 121 gün içinde yetkili sağlık sigortası kurumuna yapılmalıdır.

Familienzeitbonus ne kadar ve ne kadar süreyle ödenir?

1 Ocak 2025 veya sonrasında doğan çocuklar için Familienzeitbonus günlük 54,87 avrodur. Bu, seçilen süreye bağlı olarak toplamda yaklaşık 1.700 avro eder.

Familienzeit süresini siz seçersiniz; ancak bonusun ödendiği süre, fiilen Familienzeit kullandığınız süreyle tam olarak aynı olmalıdır.

• Günlük miktar: 54,87 avro
• Toplam miktar: yaklaşık 1.700 avro
• Seçilebilecek süre: 28, 29, 30 veya 31 gün

Familienzeit ne anlama gelir?

Familienzeitbonus, işveren tarafından ödenen ücretli izin değildir; devlet tarafından sağlanan nakdi bir destektir. Yararlanabilmek için baba, çocuğun doğumu nedeniyle tüm gelir getirici faaliyetlerini geçici olarak bırakmalı ve bu süre boyunca yoğun ve yalnızca ailesiyle ilgilenmelidir. Bu döneme Familienzeit veya diğer adıyla Familienmonat denir.

Familienzeit kapsamına örneğin şu dönemler girebilir:

• Doğum nedeniyle çalışmaya ara verilmesi, yani Papamonat,
• İşverenle kararlaştırılan, ücret ödenmeyen özel izin: Sonderurlaub gegen Entfall der Bezüge,
• Kamu hizmetinde babalar için erken ebeveyn izni: Väterfrühkarenz,
• Serbest çalışanlarda faaliyetin durdurulması ve sosyal sigortadan çıkış işleminin yapılması,
• İşletme ruhsatının geçici olarak askıya alındığının bildirilmesi: Ruhendmeldung des Gewerbes.

Önemli: Hastalık izni (Krankenstand) ve normal ücretli yıllık izin (Erholungsurlaub) gelir getirici faaliyetin durdurulması sayılmaz. Bu nedenle bu dönemler için FZB ödenmez.

Kimler Familienzeitbonus alabilir?

Aşağıdaki şartların tamamının karşılanması gerekir:

• Çocuk için aile yardımına (Familienbeihilfe) hak kazanmanız ve bu ödemenin fiilen alınması,
• Başvuru sahibinin, çocuğun ve diğer ebeveynin yaşam merkezinin (Lebensmittelpunkt) Avusturya’da olması,
• Çocuk ve diğer ebeveynle kalıcı olarak ortak bir hanede yaşamanız ve üçünüzün de aynı kayıtlı ana ikamet adresine (Hauptwohnsitz) sahip olması,
• Familienzeit’i fiilen kullanmanız,
• Gelir getirici faaliyetle ilgili çalışma şartını yerine getirmeniz.

Avusturya vatandaşı olmayan kişiler ayrıca Niederlassungs- und Aufenthaltsgesetz veya Asylgesetz kapsamında Avusturya’da yasal olarak ikamet etmelidir.

Hangi çalışma geçmişi gerekiyor?

Familienzeit’in başlangıcından önceki son 182 takvim günü boyunca Avusturya’da kesintisiz ve fiilen, hastalık ve emeklilik sigortası zorunluluğu doğuran bir gelir getirici faaliyette bulunmuş olmanız gerekir.

• Önceki çalışma süresi: kesintisiz 182 takvim günü
• İzin verilen toplam kesinti: en fazla 14 gün
• Bu dönemde işsizlik ödeneği alınması: mümkün değildir; örneğin Arbeitslosengeld, Notstandshilfe veya Weiterbildungsgeld alınamaz.

Çalışma ilişkiniz devam ederken ücretin ödenmeye devam ettiği hastalık izni veya ücretli izin, çalışma kesintisi sayılmaz. Babaların ebeveyn izni (Väterkarenz) ile serbest çalışanlar ve tarımsal üreticiler için benzer durumlar, büyük çocuğun ikinci doğum gününe kadar en fazla olmak üzere çalışma faaliyetine eşdeğer kabul edilir.

Familienzeit sona erdiğinde fiilen işe dönmeniz gerekir. Babalara yönelik ebeveyn iznini, yani Väterkarenz’i kullanmak da işe dönüş olarak kabul edilir.

Familienzeit ne zaman başlayabilir?

Hastanede gerçekleşen doğumlarda bonus en erken anne ve çocuğun hastaneden ayrıldığı gün başlayabilir. Bu kural, anne ve çocuğun birlikte Familienzimmer adı verilen aile odasında kalmış olması durumunda da geçerlidir.

Çocuk sağlık nedeniyle tek başına hastaneye yatırılır veya hastanede kalırsa (örneğin erken doğum nedeniyle) ya da anne sağlık nedenleriyle hastanede kalmaya devam ederse, seçenekler hakkında sağlık sigortası kurumundan bilgi alınmalıdır.

Başvuru nasıl ve ne zaman yapılır?

Familienzeitbonus otomatik olarak ödenmez; ayrıca başvuru yapılması gerekir. Başvuru, Familienzeit’ten önceki son çalışma gününde gelir getirici faaliyet nedeniyle sigortalı olduğunuz sağlık sigortası kurumuna (Krankenversicherungsträger) yapılır.

1. Başvuru en erken çocuğun doğduğu gün yapılabilir.
2. Başvuru en geç doğum tarihinden itibaren 121 gün içinde yapılmalıdır.
3. Seçilen süre, belirli şartlarla doğumdan itibaren 182 gün içinde bir kez değiştirilebilir.

Başvuru için Familienzeitbonus Antrag formu kullanılır. Gerekli belgeler formun Anlage 1 adlı ekinde belirtilir ve bu belgeler başvuruya eklenmelidir. Başvuruda 28 ile 31 gün arasında kaç gün bonus talep edildiği mutlaka belirtilmelidir.

Sık sorulan sorular

Familienzeit sırasında ücretli izinde olabilir miyim?

Hayır. Ücretli yıllık izin (Erholungsurlaub) ve hastalık izni, çalışmanın durdurulması sayılmaz. Bu nedenle bu günler için bonus ödenmez.

Doğumdan önceki dönemde işsizlik ödeneği aldıysam bonus alabilir miyim?

Familienzeit’in başlangıcından önceki 182 gün içinde işsizlik sigortasından kaynaklanan bir ödeme alınmamış olmalıdır. Buna örneğin işsizlik ödeneği ve acil durum yardımı (Notstandshilfe) dahildir.

Familienzeit süresini sonradan değiştirebilir miyim?

Evet, belirli şartların karşılanması halinde süre doğumdan itibaren 182 gün içinde bir kez değiştirilebilir.

Familienzeitbonus ile Kinderbetreuungsgeld aynı yardım mı?

Hayır. Familienzeitbonus ile çocuk bakım ödeneği (Kinderbetreuungsgeld) birbirinden farklı iki yardımdır. Kinderbetreuungsgeld için ayrıca ilgili şartlar ve başvuru süreci geçerlidir.

Başvuru için pratik adımlar

1. Çocuğun doğumundan önceki son 182 günlük çalışma geçmişinizi ve olası kesintileri kontrol edin.
2. Familienzeit’in 28, 29, 30 veya 31 gün olacağını belirleyin.
3. İşvereninizle gerekli izin veya çalışma kesintisini önceden netleştirin.
4. Familienzeit’ten önceki son çalışma gününde bağlı olduğunuz Krankenversicherungsträger kurumunu belirleyin.
5. Familienzeitbonus Antrag formunu ve Anlage 1 bölümünde belirtilen belgeleri hazırlayın.
6. Başvuruyu doğum gününden itibaren en geç 121 gün içinde gönderin.
7. Doğumdan sonraki 182 gün içinde süre değişikliği gerekiyorsa, bu hakkın yalnızca bir kez kullanılabileceğini dikkate alın.

Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki veya kişisel danışmanlık yerine geçmez. Özel durumunuz için sağlık sigortası kurumuna ya da çalışma ve sosyal güvenlik alanında yetkili bir uzmana başvurun.

Kaynak: oesterreich.gv.at