Предлози (Präpositionen) во германскиот јазик
Предлозите (Präpositionen) се зборови што ја покажуваат врската меѓу други зборови. Тие објаснуваат каде се наоѓа нешто, каде одиме, кога се случува нешто или од која причина.
Предлогот секогаш се поврзува со именка или заменка и одредува во кој падеж ќе стои зборот: Akkusativ, Dativ или Genitiv.
Примери:
- Ich gehe in die Schule. (Одам на училиште.) → Akkusativ
- Das Buch liegt auf dem Tisch. (Книгата е на масата.) → Dativ
- Wegen des Regens bleiben wir zu Hause. (Поради дождот остануваме дома.) → Genitiv
Предлози со Akkusativ
По овие предлози секогаш следува директен предмет, односно Akkusativ.
- durch = низ, преку
- Ich gehe durch den Park. (Одам низ паркот.)
- für = за, наменето за
- Das ist ein Geschenk für dich. (Ова е подарок за тебе.)
- gegen = против
- Wir spielen gegen die Mannschaft. (Играме против екипата.)
- ohne = без
- Ich trinke Kaffee ohne Zucker. (Пијам кафе без шеќер.)
- um = околу; во одредено време
- Wir sitzen um den Tisch. (Седиме околу масата.)
- Um acht Uhr gehe ich schlafen. (Во осум часот одам да спијам.)
Предлози со Dativ
По овие предлози секогаш следува индиректен предмет, односно Dativ.
- aus = од, однатре
- Ich komme aus ... (Доаѓам од ...)
- außer = освен
- Alle kommen außer mir. (Сите доаѓаат освен мене.)
- bei = кај
- Ich wohne bei meinen Eltern. (Живеам кај моите родители.)
- mit = со
- Ich gehe mit meiner Freundin ins Kino. (Одам во кино со мојата пријателка.)
- nach = по; кон одредено место
- Nach der Schule spiele ich Fußball. (По училиште играм фудбал.)
- Wir fahren nach Berlin. (Патуваме за Берлин.)
- seit = од, веќе
- Ich wohne seit einem Jahr in Wien. (Живеам во Виена веќе една година.)
- von = од, од страна на
- Das Geschenk ist von meiner Tante. (Подарокот е од мојата тетка.)
- zu = кај, кон
- Ich gehe zu meiner Oma. (Одам кај баба ми.)
- gegenüber = спроти
- Das Kino liegt gegenüber der Kirche. (Киното се наоѓа спроти црквата.)
Предлози со Genitiv
По овие предлози правилно следува Genitiv. Во секојдневниот говор често се користи и Dativ, но граматички правилната форма е Genitiv.
- anstatt / statt = наместо
- Anstatt eines Kuchens kaufe ich Obst. (Наместо торта купувам овошје.)
- trotz = и покрај
- Trotz des Regens gehen wir spazieren. (И покрај дождот одиме на прошетка.)
- während = за време на, додека
- Während des Essens spricht man nicht. (За време на јадењето не се зборува.)
- wegen = поради
- Wegen des Wetters bleiben wir zu Hause. (Поради времето остануваме дома.)
- innerhalb = во рамките на, во рок од
- Innerhalb einer Woche musst du bezahlen. (Мораш да платиш во рок од една недела.)
- außerhalb = надвор од
- Außerhalb der Stadt ist es ruhiger. (Надвор од градот е помирно.)
- diesseits = од оваа страна на
- Diesseits des Flusses gibt es ein Dorf. (Од оваа страна на реката има село.)
- jenseits = од другата страна на, зад
- Jenseits der Grenze ist ein anderes Land. (Од другата страна на границата има друга земја.)
- oberhalb = над
- Oberhalb der Stadt liegt eine Burg. (Над градот се наоѓа замок.)
- unterhalb = под
- Unterhalb des Berges fließt ein Fluss. (Под планината тече река.)
Променливи предлози (Wechselpräpositionen)
Променливите предлози можат да се употребат со два падежи:
- Akkusativ кога изразуваат движење или насока – прашањето е „каде?“ или „кон каде?“
- Dativ кога изразуваат место или состојба – прашањето е „каде?“ во смисла на локација.
- an = на, до
- Akkusativ: Ich hänge das Bild an die Wand. (Ја закачувам сликата на ѕидот.)
- Dativ: Das Bild hängt an der Wand. (Сликата виси на ѕидот.)
- auf = на
- Akkusativ: Ich lege das Buch auf den Tisch. (Ја ставам книгата на масата.)
- Dativ: Das Buch liegt auf dem Tisch. (Книгата е на масата.)
- hinter = зад
- Akkusativ: Er geht hinter das Haus. (Оди зад куќата.)
- Dativ: Er sitzt hinter dem Haus. (Седи зад куќата.)
- in = во, во насока кон
- Akkusativ: Ich gehe in die Schule. (Одам на училиште.)
- Dativ: Ich bin in der Schule. (Сум на училиште.)
- neben = покрај
- Akkusativ: Sie stellt den Stuhl neben das Bett. (Го става столот покрај креветот.)
- Dativ: Der Stuhl steht neben dem Bett. (Столот стои покрај креветот.)
- über = над
- Akkusativ: Das Flugzeug fliegt über die Stadt. (Авионoт лета над градот.)
- Dativ: Das Bild hängt über dem Bett. (Сликата виси над креветот.)
- unter = под
- Akkusativ: Die Katze läuft unter den Tisch. (Мачката трча под масата.)
- Dativ: Die Katze schläft unter dem Tisch. (Мачката спие под масата.)
- vor = пред
- Akkusativ: Er stellt das Auto vor das Haus. (Го паркира автомобилот пред куќата.)
- Dativ: Das Auto steht vor dem Haus. (Автомобилот стои пред куќата.)
- zwischen = меѓу
- Akkusativ: Ich stelle den Tisch zwischen die Stühle. (Ја ставам масата меѓу столовите.)
- Dativ: Der Tisch steht zwischen den Stühlen. (Масата стои меѓу столовите.)
Кога се користи an, а кога auf?
an
Предлогот an се користи кога нешто се наоѓа до вертикална површина или до граница.
- Кога нешто се става на ѕид, прозорец или врата: an
- Кога нешто се наоѓа покрај езеро, река или море: an
- Кога некој стои покрај гранична линија: an
Насока, Akkusativ:
- Ich hänge das Bild an die Wand. (Ја закачувам сликата на ѕидот.)
- Wir fahren ans Meer. (Патуваме до морето.)
- Er stellt sich an die Tür. (Застанува до вратата.)
Место, Dativ:
- Das Bild hängt an der Wand. (Сликата виси на ѕидот.)
- Wir wohnen am Fluss. (Живееме покрај реката.)
- Jemand steht an der Grenze. (Некој стои на границата.)
auf
Предлогот auf се користи кога нешто се става на хоризонтална површина или кога одиме во одредена институција или служба.
- Кога нешто се става на маса, полица или под: auf
- Кога нешто се наоѓа на повисока хоризонтална површина: auf
Практични чекори за учење
- Научете ги предлозите во групи според падежот: Akkusativ, Dativ и Genitiv.
- Кај Wechselpräpositionen, прво прашајте дали има движење кон некое место или само се опишува локација.
- Запишувајте ја целата фраза, на пример auf den Tisch и auf dem Tisch, наместо да го учите само предлогот.
- Вежбајте со кратки реченици од секојдневието и проверувајте го членот по предлогот.