Двојни согласки во германскиот јазик (Doppelkonsonanten)

Во германскиот правопис и изговор важна улога имаат двојните согласки, на германски Doppelkonsonanten. За разлика од македонскиот и од некои други јазици, во германскиот двојната согласка не означува долга согласка, туку покажува дека самогласката пред неа се изговара кратко.

На пример:

• Mitte – i се изговара кратко;
• kommen – o се изговара кратко.

Затоа двојната согласка има сигнална функција: таа ни кажува дека самогласката пред неа е кратка.

Кога се појавуваат двојни согласки?

Двојна согласка обично се појавува кога по кратка самогласка следи согласка, а потоа започнува нов слог. Во таков случај согласката се пишува двапати.

Примери:

• Mitte – средина;
• kommen – доаѓа, доаѓање;
• sitzen – седи;
• Mutter – мајка;
• Wasser – вода.

Без двојната согласка, самогласката би можела да се изговори како долга.

• Mitte – кратко i ↔ Miete – кирија, со долго i;
• kann – може, со кратко a ↔ Kahn – чамец, со долго a.

Кои согласки може да се појават во двојна форма?

Во германскиот јазик речиси секоја согласка може да се појави во двојна форма. Најчести се:

• bb: Abbau – демонтирање, Robbe – фока;
• cc: ретко, главно во туѓи зборови, на пример Accessoire;
• dd: Müdde – многу ретко, Adresse – адреса;
• ff: schaffen – создава, Affe – мајмун;
• gg: singen – gesungen, Flagge – знаме;
• kk: Mekka, Backen – пече;
• ll: alle – сите, Stille – тишина;
• mm: kommen – доаѓа, immer – секогаш;
• nn: können – може, знае, Mann – маж;
• pp: Appetit – апетит, Happen – залак;
• rr: zerrissen – искинат, Herren – господа;
• ss: müssen – мора, Wasser – вода;
• tt: Mutter – мајка, Wetter – време.

Знакот ß (Eszett) не е двојно s, туку посебна буква.

Разликување на кратки и долги самогласки

Најважната улога на двојните согласки е да покажат дека самогласката пред нив се изговара кратко.

Примери:

• Mitte – средина, кратко i ↔ Miete – кирија, долго i;
• kann – може, кратко a ↔ Kahn – чамец, долго a;
• Mutter – мајка, кратко u;
• Mann – маж, кратко a ↔ Mahnen – предупредува, со долго a.

Правописни правила

1. По кратка самогласка често следи двојна согласка кога зборот има повеќе слогови: kommen, Mutter, Wasser, Mitte.
2. Ако зборот има еден слог, обично не се пишува двојна согласка, освен кај некои исклучоци, на пример Schnapp.
3. За ss и ß важи следното:
   • по кратка самогласка се пишува ss: müssen, Wasser;
   • по долга самогласка или дифтонг се пишува ß: Straße, Fleiß.

Најчести грешки

1. Учениците често ја изговараат самогласката долго пред двојната согласка. Таа треба да се изговори кратко.
2. Често се мешаат ss и ß. Основното правило е: по кратка самогласка се пишува ss, а по долга самогласка или дифтонг – ß.
3. Кај туѓи зборови, на пример Pizza, влијанието на мајчиниот изговор може да доведе до погрешно долго изговарање на самогласката.

Примерни реченици

• Ich komme morgen. – Утре доаѓам.
• Er sitzt im Garten. – Тој седи во градината.
• Meine Mutter kocht gern. – Мајка ми сака да готви.
• Das Wasser ist kalt. – Водата е студена.
• Alle Leute sind hier. – Сите луѓе се тука.
• Wir müssen arbeiten. – Мора да работиме.
• Der Mann liest die Zeitung. – Мажот го чита весникот.
• Es ist schlechtes Wetter. – Времето е лошо.

Практични чекори за вежбање

1. Кога ќе видите двојна согласка, прво проверете ја самогласката пред неа и изговорете ја кратко.
2. Вежбајте ги паровите Mitte – Miete и kann – Kahn за да ја слушнете разликата.
3. Запомнете: кратка самогласка обично оди со ss, а долга самогласка или дифтонг со ß.
4. Прочитајте ги примерните реченици гласно и внимавајте на ff, ll, mm, nn, pp, rr, ss и tt.

Двојните согласки во германскиот јазик не означуваат долга согласка, туку најчесто покажуваат дека самогласката пред нив е кратка. Познавањето на ова правило помага за попрецизен изговор, правилен правопис и полесно разбирање на германскиот јазик.