Основање и работење на здружение во Австрија во 2026 година

Културен круг, спортски клуб или заедница на родители може да функционира како формално здружение. Во Австрија постојат јасни правила за основање, пријавување, управување и престанок на едно Verein, а повеќето постапки се бесплатни или релативно евтини.

Што се смета за здружение во Австрија?

Verein е доброволно и трајно здружување на најмалку две лица, организирано врз основа на статут и со заедничка, нематеријална цел.

Основачите мора да подготват статут (Statuten) и, заедно со еден примерок, да го пријават основањето кај надлежниот орган за здруженија (Vereinsbehörde). По позитивната проверка, здружението е основано и може да започне со работа.

Што мора да содржи Statuten?

Статутот е основниот документ на здружението. Законот поставува рамка, а деталите се уредуваат во Statuten. Меѓу другото, задолжително треба да содржи:

• име на здружението на германски јазик, кое упатува на целта, не е погрешно или заблудувачко и не може да се меша со име на друго здружение; кратенките мора да бидат напишани и во целосна форма;
• седиште во Австрија, на местото каде што навистина се води централната администрација;
• прецизен опис на целта, планираните активности и начинот на финансирање;
• правила за стекнување и престанок на членството, како и правата и обврските на членовите;
• органите на здружението, нивните задачи, начинот на избор и траењето на мандатот;
• начинот на решавање спорови и правилата за распуштање, вклучително и судбината на имотот.

Ако здружението сака даночни олеснувања, мора да исполни дополнителни услови. За ова може да се користи пример-статут.

Кои органи го водат здружението?

Секое здружение мора да има најмалку:

• Собрание на членови (Mitgliederversammlung) – мора да се свика најмалку еднаш во пет години;
• орган на управување (Leitungsorgan, Vorstand) – најмалку две лица; ако Vorstand има само две лица, одлуките мора да се носат едногласно;
• ревизори (Rechnungsprüfer) – најмалку две лица, избрани од Mitgliederversammlung.

Ако тоа го предвидува статутот, може да постои и надзорен орган со најмалку три физички лица.

Лицата овластени за надворешно застапување (organschaftliche Vertreter) се определуваат со Statuten. Не мора целиот Vorstand да има овластување за застапување.

Лица на возраст од 7 до 14 години може да станат членови само со согласност на законскиот застапник.

Важни рокови

• Ако првиот Vorstand се избира по основањето, изборот мора да се одржи во рок од една година од основањето; рокот може да се продолжи по барање.
• Изборот мора да се пријави како Wahlanzeige во рок од четири недели по изборот.
• Промената на адресата за доставување се пријавува во рок од четири недели.
• Приказот на приходите и расходите мора да се подготви во рок од пет месеци по завршувањето на деловната година.
• Проверката од ревизорите мора да се изврши во рок од четири месеци од подготовката на приказот.
• Доброволното распуштање мора да се пријави во рок од четири недели.

Ако во рок од една година нема Vorstand, здружението престанува. Непријавувањето на изборот е прекршок, дури и ако повторно е избран истиот Vorstand. Деловната година не мора да се совпаѓа со календарската, но не смее да трае подолго од 12 месеци.

Ако во две последователни години вообичаените приходи или расходи надминале 3 милиони евра, или јавните донации надминале 1 милион евра, потребни се проширен годишен извештај и ревизор.

Колку чинат постапките?

• Пријавување на Vorstand: бесплатно.
• Пријавување измена на Statuten: 21 евро такса плус 6 евра за секој лист од приложениот статут, најмногу 36 евра.
• Позитивна одлука за измената, на барање: 6,50 евра.
• Онлајн нормален извод од регистарот: бесплатно.
• Нормален извод лично: усно барање е бесплатно; писмено барање чини 21 евро, плус 11 евра такса и 2,10 евра административен надомест.
• Доброволно или службено распуштање: бесплатно.

Измената на Statuten се проверува во рок од четири недели од приемот, а во оправдани случаи најдоцна во рок од шест недели. Ако во тој период нема забрана, здружението може да продолжи да работи според новиот статут.

Каде се поднесуваат пријавите?

Надлежен е органот според седиштето на здружението: покраинската полициска дирекција (Landespolizeidirektion), окружната управа (Bezirkshauptmannschaft), а во градовите Krems/Donau и Waidhofen/Ybbs – магистратот (Magistrat). Кај Landespolizeidirektion се препорачува однапред да се резервира термин онлајн.

Секое здружение е запишано во Централниот регистар на здруженија на Министерството за внатрешни работи (Zentrales Vereinsregister, ZVR). Еден од застапниците, ако има e-government овластување, може онлајн да ја пријави промената на адресата или новиот избор.

Одговорност и престанок

За долговите на здружението, во основа одговара самото здружение со својот имот. Функционерите лично одговараат само врз основа на посебен закон или сопствена обврска. Ако работат без надомест, кон здружението одговараат само за намерно постапување или груба небрежност, освен ако не е договорено поинаку.

Здружението престанува ако го прекрши кривичното право, ги надмине границите на својата дејност или повеќе не ги исполнува условите за работа.

Често поставувани прашања

Колку лица се потребни за основање?

Најмалку две лица. И Vorstand мора да има најмалку две лица, а потребни се и двајца Rechnungsprüfer.

Може ли името да биде на друг јазик?

Името мора да биде формулирано на германски јазик и да упатува на целта на здружението.

Како да ги проверам податоците на здружението?

Во онлајн пребарувањето на ZVR може бесплатно да добиете нормален извод според име, ZVR-број или дел од името.

Дали се плаќа пријавувањето на нов Vorstand?

Не. Wahlanzeige е бесплатна, но мора да се поднесе во рок од четири недели.

Практични чекори

1. Определете ја заедничката нематеријална цел и изберете име на германски јазик.
2. Подгответе Statuten со седиште, цели, активности, финансирање, членство, органи, мандати, решавање спорови и правила за распуштање.
3. Определете најмалку две лица за Vorstand и две лица за Rechnungsprüfer.
4. Поднесете го основањето со Statuten до надлежниот Vereinsbehörde според седиштето.
5. По изборот, поднесете Wahlanzeige во рок од четири недели и зачувајте го ZVR-бројот.
6. На секое писмо, е-пошта и фактура наведувајте го бројот на здружението (ZVR-Zahl).
7. Водете ги финансиските записи и почитувајте ги роковите за годишниот приказ, ревизијата и евентуалното распуштање.

Напомена: Овој текст е подготвен според достапни интернет-извори и не претставува правен совет. Користењето е на сопствен ризик. За стручна помош обратете се кај адвокат или друг соодветен професионалец.

Извор: oesterreich.gv.at