Име на детето во Австрија: правила за презиме и лично име во 2026 година

Ако детето е родено во Австрија, неговото име мора да се пријави во законскиот рок. Подолу се објаснети правилата за избор на лично име (Vorname), презиме (Familienname) и надлежностите на родителите.

Кој го избира личното име на детето?

Давањето лично име е дел од родителското старателство (Obsorge), односно одговорноста за грижата и воспитувањето на детето.

• Дете родено во брак: родителите го избираат личното име.
• Дете родено надвор од брак: по правило, личното име го избира мајката.

Ако лицата кои имаат право да го изберат името не можат да се договорат, не пријават име или предложеното име не е дозволено, надлежната матична служба го известува старателскиот суд (Pflegschaftsgericht).

Какво лично име може да му се даде на детето?

Следните правила важат за децата со австриски личен статус (österreichisches Personalstatut):

1. Најважен е интересот на детето. Избраното име не смее да биде штетно за детето, односно не смее да биде смешно или навредливо.
2. Првото лично име мора да одговара на полот на детето. Најмалку првото лично име мора да биде соодветно на полот на детето.
3. Најмногу две имиња може да се спојат. Само две едноставни лични имиња може да се поврзат со цртичка или да се напишат како сложено име. На пример, запишувањето Karl-Franz-Heinz би требало да биде одбиено како невообичаено име.
4. Сложеното име се смета за едно име. Името со цртичка или сложеното име мора да се користи во целосната форма во сите службени документи и постапки; не смее да се скратува.

Каде и во кој рок се пријавува личното име?

Изјавата за личното име мора да се даде писмено во матичната служба (Standesamt) на местото каде што е родено детето. Оваа изјава е услов за издавање на изводот од матичната книга на родените (Geburtsurkunde).

Родителот кој има старателство мора во рок од една недела да ги достави потврдите потребни за запишување на раѓањето. На пример:

• изјава за давање лично име;
• докази за државјанството на родителите;
• доказ за главното место на живеење на родителите, ако живеат во странство;
• потврда за раѓање (Geburtsbestätigung).

Не мора посебно да го правите ова ако медицинскиот персонал веќе ги испратил документите или ако постапката е завршена преку Babypoint.

Како се определува презимето ако родителите се во брак?

Презимето на детето зависи од тоа дали родителите имаат заедничко презиме.

• Родителите имаат заедничко презиме: детето автоматски го добива заедничкото презиме. Тоа може да биде и двојно презиме, на пример Müller-Mayer.
• Еден родител покрај заедничкото презиме носи и двојно презиме: може да се избере заедничкото презиме или двојното презиме на родителот.
• Немаат заедничко презиме и не донесат одлука: детето автоматски го добива презимето на мајката, дури и ако тоа е двојно презиме.

Двојното презиме на детето може да има најмногу два дела, кои мора да бидат одделени со цртичка.

Пример: Markus Mayer и Inge Bauer го избираат Bauer како заедничко презиме. По склучувањето брак, Markus Mayer го носи двојното презиме Bauer-Mayer. Нивното заедничко дете може да го носи презимето Bauer или Bauer-Mayer.

Кој одлучува за презимето?

Презимето го определува родителот кој е задолжен за грижата и воспитувањето на детето, односно има старателство (Obsorge). Кај заедничкото старателство (gemeinsame Obsorge), што по правило важи за родители во брак, родителите мора да одлучат заедно.

Пред матичната служба е доволно едниот родител да изјави дека двајцата родители се согласуваат.

Кога мора да се определи презимето?

Определувањето на презимето не е ограничено со рок. Тоа може да се направи:

• при запишувањето на раѓањето и издавањето на изводот од матичната книга на родените;
• подоцна, во која било матична служба во Австрија, бидејќи сите служби низ земјата имаат пристап до Централниот регистар на лична состојба (Zentrales Personenstandsregister, ZPR).

Затоа е можно детето прво да го добие презимето на мајката, затоа што родителите сè уште не донеле одлука, а подоцна да добие друго презиме со дополнително определување на името.

Често поставувани прашања

Може ли да му дадам три лични имиња поврзани со цртички?

Не. За дете со австриски личен статус може да се поврзат најмногу две едноставни лични имиња со цртичка или како сложено име.

Што се случува ако не можеме да се договориме за личното име?

Ако лицата со право на избор не постигнат договор, матичната служба го известува старателскиот суд (Pflegschaftsgericht).

Кое презиме го добива детето ако не донесеме одлука?

Ако родителите во брак немаат заедничко презиме и не го определат презимето на детето, детето автоматски го добива презимето на мајката.

Дали двајцата родители мора да се појават во матичната служба?

Кај заедничко старателство, доволно е едниот родител да изјави пред матичната служба дека родителите се согласуваат.

Практични чекори по раѓањето

1. Проверете која матична служба (Standesamt) е надлежна според местото на раѓање.
2. Во рок од една недела подгответе ги потребните потврди, освен ако документите веќе ги испратил медицинскиот персонал или постапката е завршена преку Babypoint.
3. Писмено пријавете го личното име и проверете дали ги исполнува правилата за бројот на имињата, полот и интересот на детето.
4. Договорете го презимето со другиот родител. Ако нема веднаш одлука, презимето може да се определи и подоцна во која било матична служба во Австрија.
5. По потреба, навреме започнете и постапки за Familienbeihilfe и Kinderbetreuungsgeld.

Овој текст е информативен и не претставува правен совет. За конкретен случај обратете се до надлежната матична служба или до квалификуван правен стручњак. Извор: oesterreich.gv.at